

D3802

ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཅོས་པའོ།། @། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞུགས།[་]@##། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང་། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང་། །གང་དག་ཡང་དག་ལྡན་རྣམས་ཐུབ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་རྣམ་པ་ཀུན་གསུངས་པ། ། སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོན་ལུགས་ནི་གཉིས་ཏེ། སྔོན་བྱུང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་པོས་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པའོ། ། སྔོན་བྱུང་ལ་གཉིས། མདོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མདོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གླེང་བསླང་བའོ། །གླེང་གཞི་ལ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞི་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཙམ་གྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་།དེ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔས་བསྟན་ཏོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླེང་གཞི་ནི་འཁོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྟོན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་ལ་གཉིས་ལས། ཉན་ཐོས་ ཞི་བ་ཚོལ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནོ།།ཉེ་བར་ཞི་བར་ཁྲིད་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞིའོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལམ་མོ། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་ནི་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ལམ་མོ། །སྟོན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས། རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས། སྐུ་དྲང་པོར་བསྲང་། དགོངས་པ་མངོན་དུ་བཞག་པ་ནི་ཐུབ་རྣམས་ ཞེས་པའོ།།རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་ཞེས་པས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བྱི་དོར་དང་། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་གཉིས་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། སེང་གེ་རྣམ་ པར་རོལ་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཞི། སྐུ་ཐམས་ཅད་ནས་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་བཀྱེ་བ་དང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་དང་། རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཟེར་དང་། ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བའོ།

“由校勘师译师阿果·拉杰（འགོས་ལྷས་བཙས）定稿并修订。 《十万颂般若释》终。”

《十万颂广释》
《十万颂广释》
顶礼圣者文殊！
以一切智性引导寻求寂静的声闻趋向涅槃者，
以道智性成办世间利益的利生欲求者，
以及宣说具足一切种相的诸佛，
向具足声闻、菩萨众的佛母顶礼！
宣说般若波罗蜜多的方式有二：前者是圆满正觉化身如何宣说，后者是随学现观次第。
前者分二：一、宣说经典功德宝生因的殊胜序分；二、宣说经典功德宝生缘的缘起。
序分分二：共同序分即"如是我闻：一时，世尊在王舍城耆阇崛山中，与五千比丘的大比丘僧众"等，以五种圆满而说。不共序分则以不共眷属和不共说者而说。
眷属分二：寻求寂静的声闻是比丘僧众。引导趋向涅槃是阿罗汉等十四种功德。一切智性般若波罗蜜多即是道。利益众生者是善护等菩萨。成办世间利益是指一切皆获陀罗尼等功德。道智性即是道。
不共说者即是世尊自身安坐狮子座，结金刚跏趺，身体正直，现前安住，即"诸佛"所指。"具足一切种相而说"表明通过三种神变中的：以三摩地神变净化器世间、成熟有情众生二者，即三摩地王和狮子游戏。三摩地王有四：从一切身分放光、毛孔放光、自性光明、从舌根放光。

 །སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་ལྔ། ངན་འགྲོའི་ རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང་།མིའི་སྐྱོན་སྦྱང་བ་དང་། ཕན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་བཞི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་། གདུལ་བྱ་མོས་པར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། གདུལ་བྱ་སྐལ་ བ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ།།འཁོར་སྡུད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ། ཞིང་ཁམས་བཅུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅུ། དྲིས་པ་བཅུ། ལན་བཅུ། ཞུས་པ་བཅུ། གནང་བ་བཅུ། འདི་ཉིད་དུ་བྱོན་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བཅུ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་ཆེན་ ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་གཞེས་ཏེ། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་འདུག་འདུག་པས། འོད་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དང་། དོགས་ཆེར་གཡོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྐུ་བྱད་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མཐོང་ནས།འདི་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་དྲིས་པས། འདི་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་ངོ་།།དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་མཐུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་གྱིས་བདག་ཅག་ ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་མཆིའོ་ཞེས་ཞུས་པས།གནང་བ་ནི་ཁྱོད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་སོང་ཤིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མཐུ་ཆེན་པོས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར་བྱོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙུན་མི་མངའ་འམ་ཞེས་གསོལ་ནས་མེ་ཏོག་གཏོར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་བཞེས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོགས་སུ་གཏོར་རོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་དེ་རྣམས་མེ་ཏོག་པདྨས་ཁེབས་པར་གྱུར་ནས།མེ་ཏོག་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མང་པོ་བཞུགས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་དེ་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།

以狮子游戏三摩地净化众生分五：净化恶趣相续、净除人的过失、生起利益心、生起善心、以及对此宣说。
神变神通分四：以神通降伏、令所化众生生信、加持供养、显示所化众生具缘分。
摄眷属神变有：十佛土、十如来、十菩萨、十问、十答、十请、十许可、十来此供养。即：在东方世界名为"具宝"中，如来"宝源"住世安乐，其中有菩萨摩诃萨名为"普光"安住。他见到大光明出现于世间、生起大疑惑、见到如来身相无法满足观看，问道："此是何因何缘？"答道："这是在西方过恒河沙数世界之外，有一世界名为'娑婆'，其中如来应供正等觉释迦牟尼佛住世安乐。他为诸菩萨摩诃萨宣说般若波罗蜜多，这是其威力。"
菩萨普光请求道："我等也想前往见如来。"许可说："如果你知道时机已到，就去那个世界精进修行"等。
然后向东方佛世尊作供养后，以菩萨神通大力来到释迦牟尼佛处，问候世尊"少病否"，并散花供养。世尊接受花后向东方散去。东方诸世界被莲花遍覆，在那些花上现出许多如来身相，宣说六波罗蜜法。任何众生听闻此法者，皆将证得无上菩提。


 །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའམ།ཁྱེའུ་དང་བུ་མོའི་གཟུགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཞན་ལ་བསྒྲེའོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཞི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར། མེ་ཏོག་སེལ་མ་སྣ་ཚོགས་དང་། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་དང་། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་རྩེ་མོ་གཡུར་ཟ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མེ་ཏོག་ཀུན་ནས་རྒྱས་པའི་ཞིང་གང་ན། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་བཞུགས་པའམ། ལྷའི་བུ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་བཞུགས་པའི འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་པདྨ་ཅན་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ།།གང་དག་ཡང་དག་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། ཡུམ་དེ་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ཡང་གླིང་གཞི་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་མཆོད་བརྗོད་ཚིག་ལེའུར་བཅས་པ་མཛད་ཅེས་པའོ། །གླེང་གཞིའི་ ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།མདོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གླེང་བསླང་བ་ནི་གཉིས། སྟོན་པས་གླེང་བསླང་བ་དང་། འཁོར་གྱིས་གླང་བསླང་བའོ། །སྟོན་པས་གླེང་བསླང་བ་ནི་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་དང་བཅས་པ། བདུད་དང་བཅས་པ། དགེ་སྦྱོར་དང་བྲམ ཟེ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་མང་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་འདིར་འདུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།འཁོར་གྱིས་གླེང་བསླང་བ་ནི་མདོ་དོན་གཞུང་གནས་སྐབས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དགོས་འབྲེལ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང་། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ ཡིན་དེ།།བློ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་འགྱུར་ཕྱིར། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། །བརྗོད་བྱ་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མའོ།།དགོས་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའོ། །མངོན་རྟོགས་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་སོགས་པས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་མཛད་པའོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་གཉིས་ ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་།ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།

在家和出家的菩萨、或以童男童女之身，各以自己的善根作供养后，安住一处。其他方向也同样如此。
当时大地变成珍宝性质，各种散花、绸幡、香树和如意树枝头繁茂，就像菩萨摩诃萨普花庄严刹土中文殊师利童子所住处，或者天子极坚固所住的莲华世界一样。
所谓圆满即是一切种智，向这三种佛母顶礼。这是广说缘起，结集者作礼赞偈颂。
这是第一品缘起品。
经中宣说功德宝生因缘分二：佛陀宣说和眷属宣说。
佛陀宣说：尔时世尊了知天人、魔众、修行者、婆罗门和众多童子菩萨集聚此三千大千世界，告诉长老舍利子："舍利子，菩萨摩诃萨若欲现前圆满证悟一切诸法，应当修学般若波罗蜜多。"
眷属宣说在经义正文中说明。
关系：一切种智之道，此经所说，他人未曾经历，具慧者为见故。以十法行自性，安住忆持经义，为易于通达，是造论之目的。其中，一切种智是究竟目的，所诠是般若波罗蜜多，目的是了悟所诠，关系是方便与从方便所生。造论目的是为使无著等圣者容易通达此义。
随学分二：总说体系和广说支分。


 །ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཐམ་པ། བམ་པོ་སུམ་བརྒྱ། ཞུས་ལན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་།འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད། འགྲེས་རྩ་སུམ་བརྒྱ་ དྲུག་ཅུ།བཤད་ཐབས་རྣམ་པ་ལྔ། བཤད་པ་དཀྱུས་ཐོག་།གང་ཟག་ཉམས་ཐོག་།ཆོས་ཉིད་དོན་ཐོག་དང་གསུམ། སྐབས་བརྒྱད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན། སྐབས་བུ་ཆུང་བདུན་ཅུས་རྒྱས་པར་བཤད། གཞུང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། ། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས། དྲུག་གིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བསྡུ་བ། གསུམ་གྱིས་རྩ་བའི་བསྡུ་བའོ། །སྐབས་བརྒྱད་ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་།།རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་སྒོམ་རྣམ་པ་བཞི། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྐྱེ་མེད་དོ། །འཕགས་པའི་ གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་སྐྱེ་མེད་དོ།།གཞི་ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་གཞི་སྐྱེ་མེད་དོ། །དེ་གསུམ་གྱི་གཞི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ལམ་སེམས་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རེ་བའི་སྒྲོ་འདོགས་གསུམ་ཆོད་པས་གཏན་ལ་ཕེབས་པའོ།།སྒོམ་པ་ལ་གཉིས། ཐུན་སྒོམ་དུ་དེ་གསུམ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་སོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་སྐྱེད་བྱུང་ནས་འབད་རྩོལ་མི་དགོས་པར་སྒོམ་པ་ནི་རྩེ་མོ་མངོན་ རྟོགས་སོ།།སྤྱོད་པ་ལ་གཉིས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རིམ་གྱིས་འཆར་བ་ནི་མཐར་གྱིས་པ། འབྲལ་མེད་དུ་བསྒོམས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅིག་ཅར་དུ་རྫོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་དོན་གཞན་ དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ།འབྲས་བུའོ།

总体结构如下：此大般若经有十万颂，三百卷，一百二十问答，十一种类，一百零八科判，三百六十分支，五种解说方法。
有直接解说、补特伽罗体验和法性实义三种。以八事略说，以七十小品广说，以分别经文极为广说。
总摄分二：以六种摄略阶段，以三种摄略根本。
八事如下：
"于般若波罗蜜，
八事善说于其中，
遍智及道种智，
复次一切智，
遍相现证觉，
至顶及渐次，
刹那现证菩提，
法身为八事。"
其中见修有四种：了知如所有性和尽所有性诸法无自性，是相无生。了知一切圣者之道无自性，是道无生。了知蕴界等基无始以来无自性，是基无生。断除对此三者之实有增益、执著心性和希求一切种智的三种增益，即为决定。
修习分二：在座修圆满修习此三者是遍相现证。对此生起证悟后无需勤作而修是顶现证。
行为分二：六波罗蜜多次第生起是渐次，不离而修使六波罗蜜多同时圆满是刹那现证菩提。
具足事业的法身是圆满自利他利之果。


 །སྐབས་བུ་ཆུང་བདུན་ཅུ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། ། ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། །སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང བསྔགས་པ་དང་།།བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག་།སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་ མི་གནས་དང་།།ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང་། ། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །མཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་དང་། །འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །དེ་ཡིས་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང་། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན གནས་པ་དང་།།མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་མཐར་གྱིས་པ། །རྣམ་གསུམ་ རྣམ་བཅུ་སྐད་ཅིག་མ།།གཅིག་གིས་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་པ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་པ། །དེ་བཞིན་གཞན་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ ནོ།།དགོས་པའི་དོན་ནི་བཤད་པ་པོས་བཤད་སླ་བ། ཉན་པ་པོས་རྟོགས་སླ་བའོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་གཞུང་དང་སྦྱར་རོ། །ལེའུ་འདི་ནས་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཞུས་ལན་གསུམ། འཁོར་སྤྱིའི་ཞུས་ལན་དང་བཞི། ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྐྱང་ནས་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བསྐུལ་ བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཞུས་ལན་དང་པོ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞུས་ལན་ལ་སེམས་བསྐྱེད། ཞུས་ལན་གཉིས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་གྱི་ཞུས་ལན་ལ་གདམས་ངག་རང་གི་ངོ་བོ། དམིགས་པ་བདེན་པ་བཞི། རྟེན་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ལ་གདམས་པའོ།

七十小品如下：
发心与教授，
四种决择分，
所依为修行，
法界之自性，
所缘及目的，
铠甲入行事，
资粮及出离，
是为佛遍智。
昏昧等诸法，
独觉道所行，
此及余利益，
见道大利益，
作意与胜解，
赞颂敬称扬，
回向及随喜，
无上诸作意。
修行极清净，
此即修道也，
诸菩萨智者，
道智如是说。
以智不住有，
悲心不住寂，
非方便远离，
方便不远离，
违品对治分，
相应及平等，
声闻等见道，
许为遍智性。
诸相及相应，
功德过患相，
究竟顺决择，
学者不退众，
轮涅等性及，
无上净佛土，
此即具方便。
由彼相增长，
坚固心安住，
所谓见修道，
于彼各别道，
四种分别之，
四种对治及，
无间三摩地，
倒行相应者，
顶现证渐次。
三种与十种，
刹那现等觉，
相有四种别，
自性报身等，
如是余化身，
法身具事业，
说为四种别。
这是略义。
所诠义是令说者易说、闻者易解。文义当与经文相配。此品有三次舍利子问答，一次大众问答共四次，以口门伸舌根劝请罗汉说法是略义。
第一问答是舍利子为求成佛而问，答以发心。第二问答是问如何精进般若波罗蜜多，答以教授自性、四谛所缘、依佛及法而教授。


 །ཞུས་ལན་གསུམ་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གང་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་འདིར་འོངས། འདི་ནས་གར་སྐྱེ་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ། མ་ཞེན། མི་ངལ། ལམ ཡོངས་སུ་འཛིན་པ།སྤྱན་ལྔ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པའོ། །ཞུས་ལན་བཞི་པ། འཁོར་སྤྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞུས་པས། དེའི་ལན་འཐད་པ་དང་ བཅས་པ་གསུངས་སོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། དེ་དང་གཞན་དོན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་མདོ་བཞིན་ནི་བསྡུས་པ་ནས་སྨོན་འཇུག་གཉིས་སུ་གསུངས། མདོ་རྒྱས་པ་ནས་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། ། རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ལས། འདུན་པས་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།།དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་སྨིན་པས་ས་དང་འདྲའོ། །བསམ་པ་བཟང་པོ་གསེར་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།ནམ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བསམ་པ་མི་འགྱུར་བས་གསེར་དང་འདྲའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ ཀྱི་བར་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་རྫོགས་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱོར་བ་མེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། ལམ་རྫོགས་ པར་འདོད་པ་དང་།གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པས་མེ་ལྟ་བུའོ།

第三问答是舍利子问修行般若波罗蜜多的菩萨从何处命终来此，此后往生何处，答以二十僧众、无执、不疲、摄持道路、五眼和六神通的教授。
第四问答是大众问修行般若波罗蜜多圆满六度后是否成佛，答以肯定及其理由。
发心是"为利他故，愿证正等觉"，即为众生利益而希求圆满菩提，这是发心的本质。
"彼等如经中，略广门宣说"，其中"彼"指利他，"彼"指菩提，"如经"是指略本经中说愿行二种发心，广本经中从作用角度宣说二十二种发心，即：
如地如金及如月，
如火如藏如宝源，
如海金刚山药友，
如如意宝日歌声，
如王如藏如大道，
如乘如泉水清凉，
妙音江河与云彩，
共为二十二种别。
其中，以欲乐为例：菩萨摩诃萨欲证一切法一切种智，应当精进修习般若波罗蜜多。
如地能成熟一切善果。如金的善愿菩提心，为圆满不执著布施、给予、接受的布施波罗蜜多等而学习般若。因六度的意乐永不改变故如金。
如新月般增上意乐的菩提心，为以无所得方式圆满从念住乃至十八不共法而学习般若。因善根圆满渐次增长故如新月。
如火般加行的菩提心，为欲获得一切种智、欲圆满道、欲了知一切基础、欲断除习气相续而学习般若。因能焚烧三智违品的薪柴故如火。


 །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཏེར་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་ནི་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་དང་།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་གཏེར་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་བཟང་པོ་ ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་འབྱུང་བས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ སེམས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་བཟོད་པ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།བཟོད་པ་དེ་ཟབ་པས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་དགོད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་མི་དགེ་བས་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་ལྟ་བུའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སེམས་གཡེང་བ་རྣམས་བསམ་གཏན་ལ་དགོད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པས་མི་སྒུལ་བས་རི་རབ་ལྟ་བུའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྨན་བཟང་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་ཤེས་རབ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པས་སྨན་ལྟ་བུའོ། །ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཐབས་མཁས་པས་ཆུང་ངུ་ཡང་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཟད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་བར་བྱའོ།།ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡང་དགེ་བའི་གྲོགས་སུ་འཆར་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དགོངས་ཤིང་མྱུར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་རྟོགས་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།

如宝藏般的布施波罗蜜多菩提心，是为了希望引导悭吝者趣入布施，希望胜过声闻缘觉的六波罗蜜多而学习般若。因布施无尽如大宝藏。
如妙宝源般的持戒波罗蜜多菩提心，是为了希望引导破戒者趣入持戒而学习般若。因持戒能生增上生和决定胜故如妙宝源。
如海洋般的安忍波罗蜜多菩提心，是为了希望引导心怀嗔恚者趣入安忍而学习般若。因安忍甚深故如海洋。
如金刚般的精进波罗蜜多菩提心，是为了希望引导懈怠者趣入精进而学习般若。因精进波罗蜜多不被不善所坏故如金刚。
如山王般的禅定波罗蜜多菩提心，是为了希望引导散乱者趣入禅定而学习般若。因禅定波罗蜜多不为有相无相所动故如须弥山。
如良药般的智慧波罗蜜多菩提心，是为了希望引导恶慧者趣入智慧，希望胜过声闻缘觉的智慧而学习般若。因智慧波罗蜜多能息灭一切烦恼病故如良药。
如善知识般的方便波罗蜜多菩提心，是为了希望以善巧方便使六波罗蜜多虽小亦能无尽乃至一切种智而学习般若。因方便波罗蜜多现为一切善法之友故如善知识。
如如意宝般的愿波罗蜜多菩提心，是为了希望于一切生世见佛身、思维佛地、速证如来地而学习般若。因愿波罗蜜多能生一切所欲故如如意宝。


 ། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་གཟུད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གདུལ་བྱ་ཡོངས སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གླུ་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སེམས་སྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་འདོང་ཞིང་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། སྒྲ་དབྱངས་གཅིག་གིས་གོ་བར་འདོད་པ་དང་། སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དང་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤེས་པར་འདོད།ཆུ་ཐམས་ཅད་སྐྲའི་ཉག་མ་གཅིག་གིས་བླང་བར་འདོད། མེའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འདོད། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འདོད། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཁེངས་པར་འདོད། སྐྲ་ཉག་མ་ གཅིག་གིས་སྦམས་ནས་གཞན་དུ་འཕང་བར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་འདི་ལ་མི་མོས་པར་མི་བྱ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བོང་མཛོད་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ན།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དང་བཅས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་བཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསོད་སྙོམས་གཅིག་དང་། མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ལ་སོགས་ པ་གཅིག་གིས་ཁྱེད་པར་འདོད་པ་དང་།མི་མཉམ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཟད་མི་ཤེས་པས་བང་མཛོད་ལྟ་བུའོ། །ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་།ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ གཤེགས་པས་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།

如日精般的力波罗蜜多菩提心，是为了希望圆满一切诸佛之法，希望引导一切众生趣入善法而学习般若。因力波罗蜜多能成熟所化众生故如日轮。
如妙音般的智波罗蜜多菩提心，是为了希望以一发心即能遍至十方世界宣说功德，以一音声令众了解，希望了知十八空性，通达如是等一切法相而学习般若。因智波罗蜜多能引生所化众生信心故如乾闼婆之妙音。
如国王般的神通菩提心，是为了希望了知三千大千世界，以一毛端取一切水，息灭一切火聚，平息一切风轮，以一跏趺充满虚空，以一毛端系山掷他方而学习般若。为得神通自在不应不信乐此，故如国王。
如宝藏般的福智资粮菩提心，是为了希望于十方世界如恒河沙数世界中，以一供养供养所有诸佛世尊及菩萨眷属、声闻僧伽，以一花香等供养遍及一切，希望安立于无等五蕴，希望安立于预流果等而学习般若。因福智资粮无尽故如宝藏。
如大道般的菩提心，是为了希望了知三世一切诸佛功德，希望获得，希望到达善等十一种所缘彼岸而学习般若。因菩提心是三世一切如来随行故如大道。


།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་བཞོན་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནང་གི་འཁོར་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་དང་ ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་དུའང་མི་ལྟུང་བར་འགྲོ་བས་བཞོན་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།།གཟུངས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ གསུངས་པ་དང་།གསུང་བ་དང་གསུང་བར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་མི་བརྗེད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཟུངས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རུང་ཞིང་མི་ཟད་པས་ན་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་སྙན་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ན།མུན་པ་མུན་ནག་སྨག་གིས་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་འདོད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་བསྒྲག་པར་འདོད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་དང་། བཙོན་ར་དང་ཁྲི་མོན་ན་འཁོད་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ མཐུས་རང་དགར་སྤྱད་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྙན་པ་སྒྲོགས་པ་དགའ་སྟོན་ལྟ་བུའོ། །ཆུ་བོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་དམུས་ལོང་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མིག་གིས་གཟུགས་ མཐོང་བ་དང་།འོ་ན་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པས་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲིན་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ནམ་ཞིག་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆར་ལྟ་བུར་འབབ་པས་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡང་ལྷུང་བཟེད་འབུལ། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་འབུལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་ བའི་བར་དུ་གཅོད་ན།བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞུས་ལན་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་མཆིས་སམ་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལ་ལ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དེས་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།

如骑乘般的具止观菩提心，是为了希望走在一切声闻缘觉之前，希望成为如来内眷而学习般若。因具止观而不堕任何处故如骑乘大象。
如灌溉水般的具总持正解菩提心，是为了希望了知并不忘失十方世界如恒河沙数诸佛所说、正说及将说的一切十二分教而学习般若。因具总持正解而适宜且无尽故如灌溉水。
如妙音般的菩提心，是为了希望遣除十方世界如恒河沙数世界中一切黑暗，希望宣说三宝之声，希望安立于正见，希望以己力令一切狱中囚徒自在而学习般若。因对求解脱者宣说悦耳之音故如喜宴。
如河流般的菩提心，是为了希望令十方世界中一切盲者得见色，聋者等得闻声等而学习般若。因无间断利益众生故如河流。
如云般的菩提心，是为了希望以象王视等而学习般若波罗蜜多。因如雨般降下利益众生故如云。
菩提心的功德是：四大天王亦供养钵，诸天亦欢喜供养。菩萨若贪欲尚能障碍生梵天，何况无上菩提，故修梵行而现证无上正等正觉。
问答：舍利子问："菩萨有依欲者否？"答："有些菩萨初发心时尚为少年。"


།ལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །ཉམས་ཀྱི་ སྤྱོད་པ་ནི་མེད་དོ།།དཔེ་སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པ་རང་རྒྱུད་དུ་སྤྱོད་ན་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གདམས་ངག་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ངག་གོ། །ད་རེས་ནི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སླ་བ་ཅིག་ སྟོན་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་འཁོར་བར་མི་འཁྱམ་པ་ཅིག་དགོས། འཁོར་བར་མི་འཁྱམ་པ་ལ་ཆགས་སྡང་མེད་པ་ཅིག་དགོས། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཅིག་དགོས། དེ་ལ་དངོས་པོ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཤེས་པ་ཅིག་དགོས་པས་མཁས་པ་པཎྜི་ཏའི་ལུགས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཕྱི་རུ་ གཅོད།ལྟ་རྟོག་ཕྱི་རུ་བྱེད་དེ། རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པས་ཡུལ། བཅད་པས་དེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ལྡོག་པའོ། །ཀུ་སུ་ལུའི་གདམས་ངག་གི་ལུགས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ནང་དུ་གཅོད། ལྟ་རྟོག་ནང་དུ་བྱེད་དེ་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་རང་ངོ་རང་གིས་ཤེས་དགོས། རྟོག་པ་ཅིག་ རང་ལ་སྐྱེ་དགོས།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་བཀག་པས་མི་ཁེགས། བསྒྲུབས་པས་མི་འགྲུབ་དཔེར་ན་མིག་ནད་ཅན་གྱི་སྐྲ་ཤད་དང་འདྲ། རང་སེམས་དག་ན་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ཡང་། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ ངལ་དང་།།ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་དང་། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྣང་སྲིད་འཁྲུལ་སྣང་དུ་བསྟན་པ་ དང་།དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའོ། །སྣང་སྲིད་འཁྲུལ་སྣང་དུ་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི།བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། མིང་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།

有些菩萨虽因行持甚深般若波罗蜜多而远离贪欲烦恼，但为了成熟众生而示现受用欲妙，然无实际受用。譬如幻术师。若实际受用欲妙，则有遍燃等过患。
教授是以小功夫成就所求之义的方便语。此次是教示成佛的简易方法：成佛需要不流转轮回，不流转轮回需要无贪嗔，无贪嗔需要无能取所取，无能取所取需要知诸法为迷现，因此智者班智达的传统是向外遣除增益、向外观察，认为有分别即是迷乱，通过遮遣对境而转变能取的心识。
愚者教授的传统是向内遣除增益、向内观察，因为无分别也是迷乱，故需自己了知自性，需生起一种觉受。遮遣外境不能遮除，修证也不能成就，如眼病者见毛发。自心清净则相自解脱。
如云："修证与诸谛，佛等三宝尊，无执不疲倦，圆满持诸道，五眼与神通，六德及见道，修习等教授，当知具十相。"
其中对修证本性的教授有三：示现有为迷现，如是了知的智慧超胜声闻等，因此菩萨成为布施处。
关于示现有为迷现分五，其一：舍利子问："世尊，应如何精进般若波罗蜜多？"佛答："菩萨行般若波罗蜜多时，不见菩萨、名称、般若波罗蜜多、行持及色等，为何？因色等皆空。"


།གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་པས་སྟོང་པ་བཞི་སྦྱོར་དུ་བསྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །སྒྱུ་མ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། སྒྱུ་མ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད། འགག་པ་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད། ཆོས་སོ་སོའི་མིང་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མའི་མིང་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མངོན་པར་ཞེན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་མེད་འགག མེད་དུ་རྟོགས་ཏེ།བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་།མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་གིས་འདམ་བུའི་ཚལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་གང་བར་གྱུར་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དེའི་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་ཕོད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་ པ།ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ། མ་སྐྱེས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་མཆིས་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་སྙམ་མམ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་སྙམ་མམ། གསོལ་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དཔེར་ན་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་གྱི་འོད་དང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ པོ་བསྐྱེད་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་ལགས་སམ།བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནས་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པ་བདེན་པ་ བཞི་ལ་གདམས་པ་ལས།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། གསོལ་པ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་བདེན་པ། འདུས་བྱས། འདུས་མ་བྱས། རྟེན་འབྲེལ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་པོ་འདི་དག་ ལ་བརྩོན་ན་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ།

色与空不异，以此示四空相应。菩萨等一切唯是名称，色等一切如幻。幻既不从何处来，亦不往何处去，幻无生无灭，无烦恼无清净。诸法各别名称皆是以幻名假立，凡夫对此执著。诸菩萨了知无生无灭，虽说十二作者之名，但如实不可得。如是一切法虽可言说，但如实不可得。
如是了知的智慧，即使三千大千世界中充满如舍利子、目犍连等圣者，如芦苇丛林，他们的智慧也不及行持般若波罗蜜多菩萨智慧的百分之一。
舍利子问："一切法空寂、无生、自性空中，声闻、缘觉的智慧与菩萨智慧有何差别？"佛答："舍利子，声闻缘觉证得圆满菩提后，可曾想要利益一切众生？可曾想要行持六度？"答："不是。"佛以萤火虫光明与日轮为喻说明。
关于菩萨为布施处的开示：问："初发心菩萨是布施处吗？"佛答："从初发心起即是大声闻的布施处。为何？因有菩萨则一切善根等将出现于世间。"
在缘四谛的教授中，关于苦谛的教授：问："如何精进才是精进于般若波罗蜜多？"佛答："于蕴处界、谛、有为、无为、缘起、自性等七空性精进，即名精进。"


།ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། དེ་དག་ལ་བརྩོན་པའི་ཚེ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་སྐྱེ་བའམ་འགག་པའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། གཟུགས་ནི་ཚོར་བ་ དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད། སྐྱེ་འགག་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། དུས་གསུམ་མེད་དོ། །འགོག་པ་ ལ་གདམས་པ་ནི་དེ་འདྲ་བ་དེ་ལ་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མེད་དོ།།ལམ་ལ་གདམས་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྔོན་གྱི་ མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་དབྱེ་བར་བྱ་བའམ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ནི་དུས་གསུམ་དང་སངས་ རྒྱས་སུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དང་སངས་རྒྱས་སུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ནི། འདྲེས་རྐང་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ།དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། བདག་ཡོད་མེད་དང་། སྡུག་མི་སྡུག་དང་། སྟོང་མི་སྟོང་དང་། མཚན་མ་ཡོད་མེད་དང་། སྨོན་པ་ཡོད་མེད་དང་། སྐྱེ་འགག་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་ བྱང་བ་དང་།དུས་གསུམ་དང་། ཡོད་མེད་དང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་བརྟན་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་བརྟན་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་སྤྱོད་དོ།།བློ་རེ་བ་མེད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་གྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་ཆོས་བཅུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །ལྷ་རྣམས་བསྲུང་བ་ མཛད་དོ།།གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚེགས་ཆུང་ངུས་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་སྣང་སྟོང་དུ་མི་འབྱེད་དོ།

关于集谛的教授：当精进于这些时，不可说是精进或不精进。为什么？因为不见色有生灭、烦恼、清净，也不见色与受相随。为什么？因为色以色空，凡是空性中无色等，无生灭、烦恼、清净及三时。
关于灭谛的教授：如是从色乃至佛菩提皆无所有。
关于道谛的教授：从色至一切智智，不可说精进或不精进。不与三解脱门相应分别。不与前际、后际、现在及从色至一切智智相应分别。为什么？因为无有可分别、相应之自性且不可得。
关于佛宝的教授：不与三时及佛相应分别，不与从色至一切智智及佛相应分别。
关于法宝的教授：以十二相杂说明一切法无自性，从色至一切智智不说有事或无事。不说常与无常、乐苦、有我无我、净不净、空不空、有相无相、有愿无愿、生灭烦恼清净、三时、有无，从色至一切智智不说坚固或不坚固。不说行与不行、二俱及非二俱，如是行持即是行般若波罗蜜多。
无所希求即不为六度乃至真实际而行般若波罗蜜多。不为六神通而行般若波罗蜜多。诸佛观照十种功德法。诸天守护。一切陀罗尼三昧少用功即可现前。于一切无疑且不分别显空。


 །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ནི། དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་།དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །བར་ཆད་གཅིག་པར་ སྐྱེས་ནས་དང་།།བྱེད་དང་བྱེད་མིན་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང་། །མཐོང་ཆོས་ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད། །བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་པ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་གང་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་འདིར་འོངས་པ་ལགས།འདི་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་དབང་པོ་འབྲིང་། མིའི་ ནང་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་དབང་པོ་ཐ་མའོ།།ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་མདོ་སྤྱིར་བསྟན་ནོ། །དད་པས་མོས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྤྱད་དེ། བསམ་ གཏན་ཐོབ་པས་ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་སྐྱེ་ཞིང་།བསམ་གཏན་སྤངས་ནས་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ་དབང་པོ་མི་རྣོ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མཐོང་ཐོབ་ནི་སྙོམས་འཇུག་གསུམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་གིས་མི་སྐྱེ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།མིའི་རིགས་ནས་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་དེ་དག་གི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཞིང་རྒྱལ་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེའམ་ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། ཡང་སྲིད་པ་ལ་བརྐམ་ པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། དེ་དག་གི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་རིགས་སུ་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ བྱེད་དོ།།གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཚངས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ལ་དབང་བསྒྱུར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པའོ།

关于僧宝的教授：利钝诸根者，信解见道得，从一类至一类，一间隔而生，有作无作往色究竟，三超往有顶，断除色贪欲，现法寂灭身现证，独觉共二十。
对此舍利子问道：菩萨如是行持般若波罗蜜多者，从何处命终而来此处？从此命终当生何处？
佛告曰：此从他佛刹命终而生此处者为利根，从兜率天而生此处者为中根，从人间而生此处者为下根。又从此佛刹命终往诸佛刹，此为总说。
信解僧众入于禅定，修行六度，得禅定后生长寿天，舍禅定后生于人间，有根钝者。
见道得者入三等持，入三十七菩提分法及大悲，彼等不受生，有亲近承事现前诸佛世尊者。
从人类至人类受生者，虽入三种等持，不因彼等势力受生，而生于王族、婆罗门或居士种姓，非为贪著轮回，乃为成熟有情。
从欲界天一类生至一类者，入三等持，不因彼等势力受生，而住欲界天类中成熟有情。
从色界一类生至一类者，入三等持，命终后生梵世间统领千百梵天，向佛世尊祈请转法轮。


 །སྐྱེ་བ་ གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དག་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན།རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། དེ་དག་གི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ཐོབ་པ་དག་།ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར་སངས་རྒྱས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲ་མི་གྲག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འདོང་ཞིང་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དཀོན་མཆོག་ གསུམ་གྱི་སྒྲ་མི་གྲག་པའི་སར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་བསམ་གཏན་བཞི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དག་ཐོབ་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར་དེ་དག་ཏུ་དོན་བྱེད་ པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་ཞིང་བསམ་ གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་གོ་ལ་སོགས་པའོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དང་། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཐོབ་ཀྱང་། རང་ རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པར་གཞན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།འཕར་བ་དང་པོ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཕར་བ་གཉིས་པ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འཕར་བ་གསུམ་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཐོབ་པ་དག་གཞན་བདེན་པ་བཞི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའོ།

一生所系者，即一生所系菩萨入三等持、三十七菩提分法、三解脱门，不因彼等势力受生，有于种种佛土转法轮者。
中阴般涅槃者，即获得六神通的菩萨，不生三界而承事诸佛，前往无声闻缘觉音声的佛土，于无量寿中在无三宝音声处宣说三宝音声者。
生已般涅槃者，即从初发心以来获得四禅定乃至佛不共法，不生三界而于彼处利益众生，入无过失菩萨位而转法轮，有成熟众生、清净佛土者。
有行般涅槃者，以三等持游戏，从初禅出定而入灭尽定等。
无行般涅槃者，虽得从念住乃至佛不共法及三解脱门，然不自取证预流等果，而安立他人于预流等果位。
第一超越者，当知是不退转。
第二超越者，有清净兜率天宫者，当知是贤劫菩萨。
第三超越者，获得从念住乃至十八不共法，为令他了悟四谛而行持，然自不证悟者即是一生所系。


 །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དགེ་འདུན་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷུར་བྱས་ནས།ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དོང་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན། སངས་རྒྱས་ལ་ བསྙེན་བཀུར་བྱེད།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དག་མཐོང་ཞིང་དེ་དག་གི་མཚན་མ་བཟུང་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྒྲུབས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་ དོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མི་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ་ལ་སོགས་པའོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་དགེ་འདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ གོ་མི་འབྱེད་དོ།།མ་ཞེན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི་གསོལ་པ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡིན་ཏེ་ལས་ཅིག་རྩོམ་སྙམ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱེ་བས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མི་ངལ་བ་ལ་གདམས་པ་ནི་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རློམ་སེམས་མེད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ནམ་ཡང་ངན་སོང་རྣམས་སུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་གསོལ་པ། །དེ་ལྟ་བུར མི་ལྟུང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་ལགས།བཀའ་སྩལ་པ། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཉན་ཏོ་ནས་བདག་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པ་དང་རྣམ་མཁྱེན་བར་དུ་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པའོ། །སྤྱན་ལྔ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། མིག་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡོད་དོ། །ཤའི་མིག་གི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །ལྷའི་མིག་གི་ཡུལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ། ལྷའི་མིག་གི་དང་། རྣ་བའི་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་ པ་དང་།ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ།

色究竟天僧伽者，专修布施波罗蜜，以饮食等教导求食者。已断色贪者，安住六波罗蜜，前往十方世界宣说佛法，承事诸佛，见到菩萨僧伽和佛土功德差别，取其相已，成就更为广大殊胜之事，有唯生为一生所系菩萨者。
现法寂灭身证者，具足三十二大丈夫相等。
独觉僧伽者，菩萨行持般若波罗蜜时，不开启身语意三门过失。
无执著教授者，问曰：何为身语意三过失？答曰：此即身语意三业，若欲作业，则生波罗蜜违品故为过失等。
无疲劳教授者，问曰：何为菩提道？答曰：从色至一切相智无有傲慢心，具此智者永不生恶趣等。
摄持道者，问曰：如是不退转智为何？答曰：具此智者见到十方世界如恒河沙数诸佛，听闻佛法，乃至不生自他分别，直至一切相智亦不生分别。
五眼六通教授者，菩萨行持般若时，有清净五眼：肉眼境界为了知各别事物；天眼境界为了知生死；慧眼境界为了知一切法共相与自相；法眼了知圣者补特伽罗；佛眼了知一切种智。六神通为：神足通、天眼通、天耳通、宿命通、他心通、漏尽通。


 །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་བདག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རློམ་སེམས་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ལས་དང་པོ་ ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་ཤིང་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དྲུག་བྱིས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ པའི་རློམ་སེམས་མེད་དེ།མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་ནི་ཉན་རང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་ཡིད་དུ་ མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།བཞི་པ་ནི་ལུང་སྟོན་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་སློང་སུམ་བརྒྱ་དང་། ལྷའི་བུ་རྣམས་དང་། འཁོར་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ལུང་བསྟན་པའོ། །ལྔ་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆེན་པོའོ།།ཚད་མེད་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པ། དམ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་དོ་སྤྱོད། སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་སོ། །རྫོགས། རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་མཉམ་པ་ དང་མཉམ་པའི་ལུས་ཐོབ་བོ།།འཐོབ། ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོབ་བོ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱའོ། ། རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་ན། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དྲུག་ནི བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་བཀྲམ་སྟེ།སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དང་། གང་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་མཛད་དོ།

未证一切相智之前无有"我知"的傲慢心，因为自性空、无生、无有的缘故。其六种功德中，第一是安住六波罗蜜，超越边际，因空性故以无执著心遍修一切相。六波罗蜜因凡夫有六种违品，故菩萨于布施与悭吝等无有傲慢心，因无生故般若波罗蜜能断除一切傲慢心。
第二功德是超胜声闻缘觉，通达平等性后成为一切众生所喜。
第三功德是眼不见不悦意色等。
第四功德是三种授记：为三百比丘、诸天子及六万眷属授记。
第五功德是具寿舍利子等赞叹诸菩萨般若波罗蜜为大、无量、无边、殊胜。何以故？因修行无等等六波罗蜜过去、现在、未来。因此圆满六波罗蜜过去、现在、未来。获得无等等身过去、现在、未来。获得无等等法即菩提过去、现在、未来。三世诸佛世尊亦依此而成佛过去、现在、未来。是故欲成佛者当精进般若波罗蜜。
佛言：如是。何以故？因有菩萨故能生起一切增上生决定胜诸善妙。
第六功德是世尊口门舒展舌根，遍照此三千大千世界及十方一切世界。


 །ཕྱོགས་བཅུ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་བལྟམས་པ་འདི་སུའི་མཐུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཞལ་ནས་ ལྗགས་བཀྲམ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་མཐུའོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་ལགས་ན་བདག་ཅག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བལྟ་བའི་སླད་དུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་མཆོད་རྫས་མང་པོ་ ཁྱེར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་མཆིས་སོ།།ཤཱ་རིའི་བུའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་མཐོང་ལམ་དང་བསྒོམ་ལམ་ལ་གདམས་པ་གཉིས་སྟོན། མཐོང་ལམ་ལ་གདམས་པ་ལ་ཞུས་ལན་གཉིས་ཏེ། ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའོ། །སྒྲོ་ འདོགས་གཅད་པ་ལ་གསུམ།དངོས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་དང་། བཏགས་པའི་དང་། མཐོང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་སྟེ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་དང་པོ་འཕྲོས་པའི་ཞུས་ལན་དང་། དགོས་པའི་མངོན་རྟོགས་གཉིས་ལས་ཞུས་ལན་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱ་བར་སྤོབས་པ་སྐྱེད་ཅིག་།དེ་ལ་འཁོར་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། ལྷའི་བུ་རྣམས་ རབ་འབྱོར་གྱི་སྤོབས་པའི་མཐུས་སྟོན་ནམ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟོན་སྙམ་པ་དང་། རབ་འབྱོར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཤེས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཅི་སྨྲ་བ་དང་། སྟོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་ མ་ཡིན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པའོ། །དགོས་པའི་མངོན་རྟོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བདག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་དམིགས་མ་འཚལ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བ་ དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན། གང་ལ་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། མིང་དེ་ནི་ནང་ནའང་མེད། ཕྱི་རོལ་དང་གཉིས་ཀ་ན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །དཔེར་ ན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་དང་།ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ནང་གི་མགོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩཝ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་། འཁྲུལ་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟ་བུའོ།

十方菩萨向十方如来请问："此大光明遍照世界是谁之威神力？"诸佛告曰："此乃娑婆世界释迦牟尼如来舒展舌根为诸菩萨说法之威神力。"于是诸菩萨说："若如是，我等亦当前往瞻仰世尊释迦牟尼及诸菩萨。"从十方携带众多供品来到此世界。
此为舍利子品第二。
此品宣说教授见道与修道二者。教授见道中有问答二种：生起定解与断除增益。断除增益有三：断除实有增益、假立增益与见增益，此为摄义。其中初者有相关问答及所需现观二者。问答为：
尔时世尊告须菩提："须菩提，于诸菩萨当生起宣说般若波罗蜜多出离法语之勇气。"
眷属生起疑念：菩萨、声闻及天子等想："此是须菩提勇气之力所说抑或佛陀威力所说？"须菩提以佛陀威力知彼等心念，告舍利子："声闻所说、所示皆是如来威力，非声闻境界。如来善巧方便为众生宣说。"
所需现观为须菩提白言："我不见不得菩萨及般若波罗蜜多，所谓菩萨者是何言说？若实不见，于谁教授开示？"
佛告："般若波罗蜜多与菩萨唯是名称，此名非内非外非二俱有而不可得。如十二缘起士夫、内之蕴界处头等、外之草木等及八种迷乱之喻。"


 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པས་ནི་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད། རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་ བདག་དང་།ཞི་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་དང་། སྨོན་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དབེན་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟློག་ཟླར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ འདྲེས་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་མིང་དང་བརྡ་ཙམ་དུ་ཤེས་པས་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྦྱིན་པ་ནས་ རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཡོངས་སུ་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས་མིང་དང་བརྡར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དངོས་པོའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ འཚལ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི།གཟུགས་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྔ་ལྔར་བསྒྲེ་བ་ནི་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ། གཟུགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་སྙམ་མམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་གཟུགས་ཡོད་སྙམ་མམ།གཟུགས་མེད་པ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་ བ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས།བཏགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཟུགས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། མ་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་སྙམ་མམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ།

菩萨如是行般若波罗蜜多时，不见蕴界处、常乐我净、空、相、愿、有为、烦恼、生、远离、善、有过失、有漏、烦恼、世间、轮回等。亦不见彼等之对治。何以故？菩萨行般若波罗蜜多时，于一切法无分别、无妄念，从修习念住乃至佛不共法，行般若波罗蜜多。通达诸法相不成烦恼亦不成清净，了知唯是名言假立，故从色至一切相智皆不生执著，从布施至一切相智诸法圆满成就。菩萨无过失且得不退转地。
菩萨行般若波罗蜜多应了知名言假立。断除实有增益者，谓"不见菩萨"，从色至老死之真如各配五种：以为色即是菩萨耶？以为非色之他者是菩萨耶？以为色中有菩萨耶？以为菩萨中有色耶？以为无色者是菩萨耶？
白言："世尊，不是这样。何以故？菩萨既无所有不可得，色与色真如岂能成为菩萨？"
断除假立增益者，谓"所谓菩萨是何言说"，以为是色、色真如、常、无常、乐、苦、我、无我、寂静、不寂静之言说耶？
白言："世尊，不是这样。"


 །ཕུང་པོ་ལྔ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་མཆིས་ཤིང་མི་དམིགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས། མཐོང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན།གཟུགས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དོ། །བསྒོམ་ལམ་ལ་གདམས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་།།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་པ་ལ་མི་འཇིགས་མི་དངང་ན་དེ་ཉིད་གདམས་ངག་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །། ངེས་འབྱེད་ནི་མགོན་པོས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །རྣམ རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་རྟེན་པ།།ཞེས་པ་ནི་གང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ན། ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་བཅས་པ་ལས་འཕགས། གང་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པའི་འཕགས། གང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ན་རྒྱུ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་རྟོག་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས།ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཕགས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རང་འབའ་ཞིག་གི་ཐེག་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་འཕགས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དམིགས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཞེན་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཞེན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་ངེས་འབྱེད་ ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤོང་བའོ།།དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཡོད་པ་སྤང་བར་མི་ནུས། མེད་པ་སྤང་མི་དགོས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་རྟོག་ནི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རང་ལ་རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བས་ལྡན་པའོ། །གཞན་དོན་དུ་རྣམ་རྟོག་བརྟེན་ པའོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་རབ་ཡ་གལ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་དམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ།

五蕴既极其无有且不可得，岂能成为菩萨？断除见增益者，谓"若不见菩萨"，即法界不能真实见到法界，色界不能真实见到法界。如是蕴、界、处亦然。
修道之教授即有为界不能真实见到无为界。从色至一切相智皆不能真实见到。对此所说若不恐惧不畏惧，即是教授，是随顺开示。此为罗布多杰品第三。
决择是为令怙主易于了解而从殊胜门中略说：
"所缘及行相，
因及所摄持，
菩萨救护者，
较声闻独觉，
及彼等殊胜。
具足四分别。"
较何者殊胜？较声闻独觉殊胜。以何殊胜？以菩萨救护殊胜。何者殊胜？因、三昧、分别及摄持殊胜。如何殊胜？声闻补特伽罗证悟人无我的智慧唯作为自乘了悟之因，菩萨证悟无我的智慧则作为三乘之因，故为殊胜。
声闻所缘是缘色等事物而不执著分别等。菩萨所缘是缘无常、苦等而不执著无常、苦等。声闻等之分别由决择三昧断除。此说不应理，因有者不能断，无者不须断故。菩萨之分别由遍知自性而于自心分别显现为智慧故具足，为利他而依止分别。
摄持之善知识，声闻缘觉是方便智慧单一，菩萨之善知识由三种殊胜所摄持故殊胜。


 །ལེའུ་འདི་ནས་ངེས་འབྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། དྲོད་ཆུང་ངུ་སྟོན། རྒྱུ་ལ་གསུམ་ སྟེ།ཤེས་པའི་རྒྱུ། སྤོང་བའི་རྒྱུ། རྟོགས་པའི་རྒྱུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅུ་གཉིས་ཏེ། རབ་འབྱོར་གྱི་གཏམ་བཅུ་གསུམ་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་ཤེས་པར་འཚལ་བས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བགྱིའོ། ། སྤོང་བའི་རྒྱུ་ནི་དུག་གསུམ། སྦྱོར་བ་བཞི། ཆུ་བོ་བཞི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་བར་འཆལ་བས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བགྱིའོ། །རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དང་། སྙོམས་འཇུག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའི་སྐྱོན་ཆེན་པོར་མི་ལྟུང་བར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།ངེས་འབྱེད་བརྒྱད་ནི། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་།ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་ལ། དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་རྣམས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་ གསོལ་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་ནི་གང་ལགས། ཆོས་ལ་སྲེད་པའོ། །ཆོས་ལ་སྲེད་པ་གང་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཟུགས་སྟོང་། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་གནས་ཏེ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་ གལ་ཏེ་གཟུགས་འདི་སྤང་བར་བྱའོ།།འདིས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་མངོན་དུ་བྱའོ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་མ་ཕྱིན་པའོ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་འཛིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་གནས་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །འགོག་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཡང་ དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའོ།།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསླབ་པའི་ཚེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། འོད་གསལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉན་རང་གི་སེམས་དང་མི་ལྡན་མ་བྲལ་བའོ། །སེམས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་ཤིང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། སེམས་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ།

从此品开始宣说决择之因及小暖位。因有三种：了知之因、断除之因、证悟之因。十二种三昧，是摄集罗布多杰十三种论说之义。
了知之因即具寿罗布多杰启白："欲知蕴界处缘起者，应当修学般若。"
断除之因即欲断除三毒、四瑜伽、四暴流、四颠倒、十不善业者，应当修学般若。
证悟之因即从十善至佛十八不共法，以及等持、三昧等，欲不堕入菩萨大过者，应当修学般若。
八种决择：
"所缘无常等，
依止诸谛者，
彼之诸行相，
遮止现执著，
三乘得果因。"
小暖位之所缘，舍利子问："何为菩萨之过？"答："执著于法。"
"何为执著于法？"罗布多杰答："执著并住于'色空'、'无常苦'等想，此即是过。"此为苦谛。
集谛即若执著"应断此色"、"以此断除"、"应当遍知"、"应当现证"、"此是到彼岸"、"此非到彼岸"等二取，此即是过。
灭谛即何为无过？于十八空不见为十八空。
道谛即如是修学时，从色至一切相智应当遍知，然亦不应生起慢心。何以故？彼心非心，心之自性即光明故。罗布多杰说："光明即不具足烦恼及声闻心，亦未离彼。非心即不可得有无，无变异无分别。"舍利子说："心无变异无分别，如是从色至一切相智亦是无变异无分别耶？"罗布多杰答："确实如是。"
三乘得果之因即舍利子说："罗布多杰，善哉善哉。"


 །ཁྱོད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ སྲས་ཆོས་ཀྱི་བགོས་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ།ཟང་ཟིང་གི་བགོས་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་རང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བར་བྱའོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱོན་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ བཞི་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་དྲོད་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །རྩེ་མོ་ཆེ་འབྲིང་གསུམ། བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་སྟེ་བདུན་སྟོན་ནོ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་བྲལ་དང་། །གནས་དང་བཏགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས པ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པས་གང་ལའང་མི་གནས་པ་ནི་བདག་གིས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མ་དམིགས་མ་འཚལ་ཏེ།མིང་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེའམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བགྱིད་ན་དེ་ཉིད་བདག་གིས་བགྱིས་འགྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ།དེ་རྣམས་མ་མཐོང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གང་ལ་མིང་དུ་གདགས་པར་བགྱི། ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་དེ་གནས་པ་མ་མཆིས། ཐུག་པ་མ་མཆིས། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་མ་ མཆིས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིང་དེ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལྟར་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་མཆིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དྲོད་ཆེན་པོའི་དམིགས་རྣམས་ནི་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཆོས་གང་ལ་མིང་དང་བརྡར་བགྱི་བ་དང་བཏགས་པ་དེ་ཡང་། བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་དང་།སྦྱིན་པ་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་སོ། །རྩེ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་དེ་དག་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།དེ་ལ་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །དེ་རྣམས་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་། ། ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་པ་ལ། རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྟག་མི་རྟག་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། བདག་ཡོད་མེད་དང་། ཞི་མ་ཞི་དང་། སྟོང མི་སྟོང་།མཚན་མ་ཡོད་མེད། སྨོན་པ་ཡོད་མེད། དབེན་མི་དབེན་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ།

你是从世尊心中所生之子，享受法的分配，而非享受财物的分配等。如你所说，欲学声闻、缘觉及菩萨地者，亦应受持般若波罗蜜多等。此为无过品第四。
从此品开始宣说中暖位和大暖位，以及上中下三顶位，小中二忍位，共七位。
"色等离生灭住，
及住假名不可说"等。
中暖位之所缘即：由于色等无生灭故不住于任何处，我于一切法未见未知增减。若仅以名言说"菩萨"或"般若波罗蜜多"有增有减，我将为此追悔。世尊于色乃至实际皆未见有增减，既未见彼等，于何处假立"菩萨"之名？彼等诸法之名无住、无边际、无加持。何以故？因彼名不存在，故无住等。是故从色至一切相智皆不应住著。
大暖位之所缘即：一切假立法皆不可说。于何法假立"菩萨"之名言标识，彼亦仅是假立而不可说。譬如"梦"之名，任何人皆不能说。如是幻等、真如等，从布施至实际，任何人皆不能说。
顶位三昧：
"色等不住彼等，
无有彼之体性，
彼等一之体性一，
于彼常等不住。
彼等以彼体性空，
诸法不执何所是，
以彼不见为相故，
一切无所缘，
以慧遍了知。"
小顶位之所缘即：不住于五蕴之常无常、乐苦、有我无我、寂不寂、空不空、有相无相、有愿无愿、远离不远离。


 །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུན་གྱི་རྣམ་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ངོ་། །སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་ལ་སྦྱོར་རོ།།རྩེ་མོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཐབས་མི་མཁས་པས་བདག་ཏུ་བགྱི་བ་དང་། བདག་གིར་བགྱི་བ་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་གནས་ན་གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་ སྤྱོད་ཀྱི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་མི་འགྱུར། རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་བསྒྲེའོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ། ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་པ་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སླད་དུ་གཟུགས་མ་ལགས། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ མཐའི་བར་རོ།།ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཡིད་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བཟུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་ སོ།།རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ནི་མཚན་མའོ། །མཚན་མར་བཟུང་བ་ཅིག་ལགས་ན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཕྲེང་བ་ཅན་དད་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ལས། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེས་ཀྱང་ཉི་ཚེ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞུགས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ ཡོངས་སུ་མི་འཛིན།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་པ་དང་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་ཕྱི་ནང་རྣམ་པ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་མོས་པར་གྱུར་ནས། ཆོས་ཐམས་ ཅད་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ།གཟུགས་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་འདི་ན་ཕ་རོལ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་། གང་གི་།ཅི་ཞིག་།ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྟག་སྟེ།མི་དམིགས་ན་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།

小顶位之行相：为何如此？常无常等皆以各自体性为空。所谓空性即非他物，色等亦非他物。如是乃至法性、真如、实际皆当如是配合。
顶位违品之教示：菩萨行般若时，若以不善巧方便，住于我执、我所执之心而住于色，则是行于色之造作，非行于般若波罗蜜多。为何如此？行于造作之菩萨不为般若波罗蜜多所摄受，不能入于瑜伽等持，不能证得一切相智。如是类推于一切。
中顶位之所缘：为何不执诸法？色无所取，以无所取故空性，故非色。如是乃至实际。应当观察于任何法心皆不动。一切法无所取三昧坛场必定趣向一切相智，彼一切相智亦因是十八空性故无所取。
中顶位之行相即一切不见相：从色乃至佛十八不共法皆是相。若执为相，则如遍行结鬘外道虽获信心，然彼遍行仅以片面智慧趣入，不取五蕴。为何如此？以证得、获得之方式于内外皆不见彼智慧。为何如此？从色至实际不见内外四种方式。彼遍行生起胜解后，由一切法无所取故，从色至实际皆不取著，此即无彼岸之到彼岸。
大顶位之所缘即以慧遍了知：当观察般若波罗蜜多是何？谁之？是何物？为何称般若波罗蜜多？若无所缘，则是行于般若波罗蜜多。


 །རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་སྐད་ བཤད་པ་ལ་མི་འཇིགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་དང་མ་བྲལ་བའོ།།བཟོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །དག་དང་དེ་ཡི་མཚན་མ་མེད། །དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་རྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལས། བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ གྱི་རང་བཞིན་ནི་ཇི་ལྟ་བུ།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲེའོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་གིས་རྣམ་ པར་དག་པ་ནི་ལུས་ངག་ཡོངས་སུ་དག་།ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་དག་།སྐྱེ་གནས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ནམ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དུ་རྒྱུ་བཟོ་སྦྱངས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་མཆོག་ཆེ་འབྲིང་གསུམ་དང་། གཟུང་རྟོག་གཉིས སྟོན་པ་ལས།བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་ཅིང་མོས་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་ལས། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། བདག་ཡོད་མེད་དང་། ཞི་མ་ཞི་དང་། དབེན་མི་དབེན་ལ་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་ སྤྱོད་དེ་ཐབས་མི་མཁས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་བསྒྲེའོ། །བདག་ནི་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དེ་ཐབས་མི་མཁས་པའོ།

大顶位之行相即一切无所缘：因是十八空性故诸蕴无所缘。从佛至菩提皆无且无所缘。对此所说若无畏惧，则是菩萨不离般若。
忍位三摩地：色等无自性，彼无之自性，彼等无生无出离，清净及彼无相，不依彼相故，非胜解无想。
小忍位之所缘：从色至一切相智之自性即离自性，行般若波罗蜜多之菩萨如实了知。
小忍位之行相即无之自性：舍利子问：从色至一切相智之自性如何？须菩提答：从色至一切相智之自性即无事。
中忍位之所缘即彼等无生无出离：色以色空，无生亦无出离。如是类推。
中忍位之行相即清净：身语清净，烦恼清净，生处清净，永不离佛世尊。
遍行工巧品第五。
此品开始宣说大忍位及上中下三品胜法位，并宣说二种所取分别。其中宣说大忍位之所缘行相无相及无胜解，其违品之教示：菩萨行般若时，若行于色之常无常、苦乐、有我无我、寂不寂、远离不远离，则是行于相，即不善巧方便。如是类推于一切。若行于我行般若、不行般若、二者皆行、二者皆不行，则是行于相，即不善巧方便。


 །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐབས་མི་མཁས་པར་རིག་པར་བྱ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།གཟུགས་ལ་མོས་ཤིང་འདུ་ཤེས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་དེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ། སྡུག་བསྔལ་ ཆེན་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ་བར་བརྗོད་དོ།།དེས་ཀུན་ལ་བསྒྲེའོ། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡང་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐབས་མི་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དངོས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ ཐབས་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱ།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། བདག་ཡོད་མེད་དང་། ཞི་མ་ཞི་དང་། སྟོང་མི་སྟོང་དང་། མཚན་མ་ཡོད་མེད་དང་། སྨོན་པ་ཡོད་མེད་དང་། དབེན་པ་དང་མི་དབེན་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྤྱོད་པའི་ཚེ།ཐབས་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིས་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལས་སྣང་སྟོང་བཞི་སྦྱོར་དང་། སྤྱོད་མི་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་མུ་བཞི་རུ་མི་དམིགས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་བྱེད་པ་ཉིད། །ལུང་སྟོན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད། །གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་།ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་པས་ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་བྱེད་པ་ ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་དེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པར་སངས་རྒྱའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཀུན་ལ་སྦྱར་རོ། །ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་དམིགས་རྣམས་ལུང་སྟོན་པ་ དང་རློམ་པ་ཟད་པ་ནི་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བདག་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པའོ།

舍利子问：为何应知是不善巧方便？
须菩提答：菩萨行般若时，于色胜解及想，加持而行于色之造作，彼不能从生、老、病、死、忧、悲、苦、恼、烦乱中解脱，不能从大苦中解脱。如是类推于一切。彼甚至无缘证声闻地或缘觉地之机缘，更何况无上正等正觉？应知是不善巧方便。
大忍位正说：舍利子问：如何应知是善巧方便？须菩提答：菩萨行般若时，不行于色之常无常、苦乐、有我无我、寂不寂、空不空、有相无相、有愿无愿、远离不远离，如是于一切法不行时，应知是善巧方便。何以故？色之空性即非色，由此不缘现空四句及行不行等四句，因通达一切法无事故。
胜法位三摩地：彼三摩地之作用，授记及慢尽，三者互为一体性，三摩地无分别，如是顺决择分，为小中大三品。
小胜法位之所缘即彼三摩地之作用：有名为一切法无生之三摩地，修习彼三摩地者速得无上正觉。于无生三摩地即配合勇进等一百二十三摩地。
中胜法位之所缘即授记及慢尽：尔时，以佛威力须菩提说：菩萨行彼等三摩地时，为过去现在诸佛授记，于三摩地及我与等持无有慢心。须菩提说：三摩地与般若波罗蜜多及菩萨一体性即大胜法位之所缘。


།དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་ཞེས་གནང་བ་ནི། བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ཉོན་མོངས་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སློབ་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟར་སློབ་པ་ནི་མི་དམིགས པའི་ཚུལ་གྱིས་སློབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ན་མི་དམིགས་པ་ལགས་ཞེས་པའི་ལན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་གང་ལགས་ཞེས་པའི་ལན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགག་མེད། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་བོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས། །གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། ། ཞེས་པ་ལས། རྣམ་རྟོག་གི་གོ་བ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཁོར་འདས་ལ་ཞེན་པའི་ཆ་ནས་ནི་རྟོག་པ་ལ། དེ་གསལ་སྣང་གི་ཆ་ནས་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཞིའི་རྟོག་པ་དགུ་ལས། དང་པོ་མ་རིག་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་ཆོས་འདི་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ མ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ལ། སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་མེད་པ་ལ་བཏགས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནོ། །བཞི་པ་མཐའ་ གཉིས་ལ་ཆགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་མེད་པ་ལ་ཞེན་ཅིང་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ།།ལྔ་པ་མི་ཤེས་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་མི་ཤེས་མི་མཐོང་། དྲུག་པ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་ནི་དེ་ཁམས་གསུམ་དང་ཉན་རང་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའོ། །བདུན་ པ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།བརྒྱད་པ་མི་གནས་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་ཅིང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའོ།

对于这些无分别即是行相。尔时世尊赞许说："我所说无烦恼即是此义。菩萨也应当如是从波罗蜜多乃至佛不共法而学。"
尔时舍利子问："从波罗蜜多乃至佛不共法，是以无所缘方式而学吗？"
佛答："如是而学即是以无所缘方式而学。"
对于"为何是无所缘"的回答：从十二种补特伽罗乃至极清净故，不缘色等。对于"何为清净"的回答：一切法无生灭，无烦恼及清净即是清净。如是学习的菩萨于任何处都无所学。
"从所取分别中，基及其对治，所取分别二种，迷惑蕴等差别，彼各分为九种。"由此，分别的含义是：凡夫众生执著轮回涅槃之分即是分别，其明显显现之分即是智慧。
基的九种分别中：
一、无明分别即舍利子说此等法非如凡夫所执著而有。
二、色等分别即从色乃至十八不共法，以十八空故非有。
三、名色分别即于无中安立而执著名色。
四、执著二边分别即执著无而不知常断二边。
五、不知分别即不知不见从色乃至十八不共法。
六、不出离分别即不从三界及声闻缘觉中出离。
七、不信分别即不信色以色空等。
八、不住分别即不住于布施乃至一切相智。
九、执著分别即由执著从色乃至一切相智故不行般若波罗蜜多，不定出于一切相智。


 །གཉེན་པོའི་རྟོག་པ་དགུ་ལས་དང་པོ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་བསླབས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལགས། ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམས་ནི་མི་དམིགས་དང་པོའོ།།གཉིས་པ་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་མི་དམིགས། གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མི་དམིགས། བཞི་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས། ལྔ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མི་དམིགས། དྲུག་པ་སྟོབས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་དམིགས།བདུན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མི་དམིགས། བརྒྱད་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་མི་དམིགས། །དགུ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། ཐབས་མི་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ། །དེ་ཡང་། བདག་སོགས་རང་དབང་ངོ་བོ་དང་། ། དེ་བཞིན་ཕུང་སོགས་རྟེན་སྒོ་ནས། །རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི། །འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། གང་ཟག་གི་རྫས་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་རྒྱུ་མེད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་བཏགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་རྒྱུ་མེད་པར་སྟོན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་པོ ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་ཞིང་།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། དེ་སྐད་དུ་འདྲི་བ་དེ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱོད་ལ་དྲི་ཡིས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ལན་ཐོབ་ཅིག་།རྟོག་པ་དང་ཕུང་པོའང་གཞན་ལས་སྒྱུ་མའང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་མམ། གཉིས་པ་ཁམས། གསུམ་པ་སྐྱེ་མཆེད། བཞི་པ་རྟེན་འབྲེལ། ལྔ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས། དྲུག་པ་སྟོང་པ་རྣམས། བདུན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཆོས རྣམས།བརྒྱད་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ། དགུ་པ་སྟོབས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས། སྒྱུ་མ་འང་གཞན་མ་ལགས། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་ སྦྱར་རོ།

对治的九种分别中：
第一、舍利子问："如何修学才是修学般若波罗蜜多并定出于一切相智？"道即诸波罗蜜多无所缘是第一。
第二、十八空无所缘。
第三、三十七菩提分法无所缘。
第四、圣谛等无所缘。
第五、三摩地、陀罗尼门及神通等无所缘。
第六、诸力等无所缘。
第七、遍智无所缘。
第八、道相智无所缘。
第九、一切相智无所缘且不如实随见时，即修学般若波罗蜜多并定出于一切相智。
无相品第六。
从此品起说二种能取分别：具善巧方便的善知识，具不善巧方便的恶友。又：
"我等自在体性及，如是蕴等所依门，实有假立所依之，能取分别许二种。"
其中，补特伽罗实有分别即无般若波罗蜜多可学。补特伽罗假立分别即显示无定出。
第一分别即须菩提说："若有人如是问：'此幻化士夫从六波罗蜜多乃至十八不共法而学，将出生一切相智否？'对如是问应如何答？"
佛言："我问于你，你如实答。你认为分别与蕴是他法，幻化是他法否？"
第二界、第三处、第四缘起、第五诸波罗蜜多、第六诸空性、第七诸菩提分法、第八圣谛等、第九诸力乃至十八不共法。
须菩提答："色非他法，幻化亦非他法。色即是幻化，幻化即是色。"如是遍于一切应配。


།སྐྱེས་བུ་བཏགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་རྒྱུ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལས་དང་པོའི་སྒྱུ་མ་ལ་སྐྱེ་འགག་ཡོད་དམ། གཉིས་པ་སྒྱུ་མ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་ཡོད་དམ། གསུམ་པ་སྐྱེ་འགག་མེད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་མེད་པ་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་ བར་འགྱུར་རམ།བཞི་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནམ། ལྔ་པ་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་འགྱུར་རམ། དྲུག་པ་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་མེད་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མེད་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དེ་གསུམ་ ལ་བསླབས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ།བདུན་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡུམ་ལ་བསླབས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། བརྒྱད་པ་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡུམ་ལ་བསླབས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། དགུ་པ་ ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟ་བུ་སྟེ་ཡུམ་ལ་སློབ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའང་མེད་དོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་སྐད་བསྟན་ཅིང་བཤད་ན་འཇིགས་ཤིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ཐབས་མཁས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ན་མི་འཇིགས། ཐབས་མི་ མཁས་པའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་ཕྲད་ཟིན་ན་འཇིགས་སོ།།སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། ཐབས་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། དབེན་ཞེས་བྱ་བར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ་དེ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་ དགུའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ་དེ་མི་དམིགས་སོ།།དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཐབས་སུ་སྟོན་པ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་དགུ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་དགུ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཉན་རང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་དགུ་པོ་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་མོས་ཤིང་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

补特伽罗假立分别显示无定出：
第一、幻化有生灭否？
第二、幻化有烦恼和清净否？
第三、无生灭、无烦恼和清净者将定出否？
第四、五取蕴是否假立名言称为菩萨？
第五、仅以名言假立的此五取蕴将生灭否？
第六、无名言、无身语意三业、无生灭者，若学此三将定出于一切相智否？
第七、此五蕴学般若并定出否？
第八、如八种幻喻的此五蕴学般若后定出否？
第九、五蕴如八种幻喻，无有学般若及定出。
须菩提说："如是开示宣说时，会生怖畏恐惧否？"
佛言："若遇具善巧方便的善知识则不怖畏，若已遇不具善巧方便的恶友则生怖畏。"
"以心不怯弱等故，显示无自性等法，断除彼之违品故，一切种中摄受是。"
其中，善巧方便即菩萨行般若时，以具一切相智之心观察五蕴无常、苦、无我、寂静、空、无相、无愿、无造作、远离，并且不缘此。如是观察五蕴具九法相而不缘此。
即从彼反面显示六波罗蜜多方便：以不缘五蕴九法之方式说法即布施波罗蜜多。以不缘五蕴九法之方式作意且不具声闻缘觉作意即持戒波罗蜜多。以不缘五蕴九法之方式胜解并安忍即忍辱波罗蜜多。


 །ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་དགུ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་ བར་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་དགུ་པོ་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མི་དགེ་བ་གཞན་གྱི་གོ་མི་འབྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་རོ། །ཐབས་མཁས་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཆོས་དགུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོར་མི་འཇུག་པའོ། །དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཐབས་མི་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་ཞིང་དམིགས་ཏེ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དང་མི་ལྡན་པས་གཟུགས་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་ཤིང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལའོ། །དེས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་འཇིགས་ཤིང་དངང་སྐྲག་གོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་པ་དྲུག་།ཉན་ ཐོས་ཕ་མ་མཁན་སློབ་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དང་བཅུས་སྟོན་པ་ལས།དང་པོ་དབྱེས་འཛུད་པའི་བདུད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་མ་ཡིན། ཆོས་དང་འདུལ་བ་མ་ཡིན། རང་བཟོར་བྱས་པ་སྟེ་འདི་དག་ལ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ ནི་དགོས་པ་མེད་པར་བདུད་སྡིག་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་འོངས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཟེར་བའོ།།གསུམ་པ་ཁ་འདྲེན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཉན་རང་གི་གསུང་རབ་ལ་སྙན་པར་བརྗོད་པའོ། །བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུན་འབྱིན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཁྱོད་ལ་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡང་མིན་པས་སངས་ཀྱང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་ཟེར་བའོ།

以不缘五蕴九法之方式作意，且不舍一切相智之心而精进即精进波罗蜜多。以不缘五蕴九法之方式作意，且不具声闻缘觉作意，并且不开启其他成为菩提障碍的不善法即禅定波罗蜜多。
空性不使色空，而是色本身即空性，空性即是色。如是乃至十八不共佛法。具此善巧方便的菩萨闻此教法不会恐惧。
善知识以不缘从色至一切相智间九法之方式为众生说法，并且不令一切善根回向声闻缘觉地而唯回向一切相智。为善知识摄受的菩萨不会恐惧。
不善巧方便即菩萨行般若时修持六波罗蜜多并执著，以执著方式生起傲慢心，且不具一切相智作意，执著十八空性并以执著方式生起傲慢心，如是乃至一切相智。彼闻此教法后生怖畏恐惧。
恶友以六种佛陀形象及声闻、父母、亲教师、轨范师、比丘形象等十种形象显示：
第一、诱入魔即令对波罗蜜多无信解："此非如来所说，非法非律，是自造的，不应听闻等。"
第二、无义魔即魔罗来到菩萨前说："波罗蜜多于你何用？"
第三、引诱魔业即赞叹声闻缘觉经典。
第四、诋毁菩萨魔业即说："你毫无菩提心，非不退转，故不能成佛。"


།ལྔ་པ་སྟོང་པ་ཧང་པོའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་མིག་ནི་བདག་གམ་བདག་གིས་སྟོང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ནི་བདག་གམ་བདག་གིས་སྟོང་ན་སངས་རྒྱས་པས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་བའོ། །དྲུག་པ་ཆད་ལྟའི་ བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅེས་ཟེར་བའོ། །བདུན་པ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཟློག་ཅིང་། ཉན་རང་གི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་འདེབས་ ཤིང་སྟོན་པའོ།།བརྒྱད་པ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཟློག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་གྱིས་ཤིག་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་བའོ།།དགུ་པ་ཕ་མའི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་ནས་འཁོར་བ་ན་རྐང་ལག་དང་མགོ་བོ་བཅད་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ གྱི་ཞེས་པའོ།།བཅུ་པ་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཆོས་དགུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་རིགས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ བཅུ་གསུམ།དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་།ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་།འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དགུ། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བཅུ་ཐམ་པ་སྟོན་ནོ། །དེ་ལ་རིགས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ནི། རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །དེ་དག་ཡོངས་ སུ་གཏུགས་པ་དང་།།ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང་། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཤེས་བྱ། །མདོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་གང་ལགས། བཀའ་ སྩལ་པ།ཚིག་གི་དོན་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་རྗེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་ཚིག་གི་དོན་མེད་དོ།

第五、空性愚痴魔业即说："眼睛空无我及我所，乃至佛不共法空无我及我所，既然如此成佛于你何用？"
第六、断见魔业即说："十方诸佛、声闻、菩萨皆空，无有诸佛等。"
第七、魔罗现声闻形象遮止与一切相智相应的作意，灌输并显示声闻缘觉作意。
第八、现亲教师与轨范师形象遮止菩提心行为说："应现证声闻菩提，一切智有何用？"
第九、现父母形象说："轮回中未曾断手足与头颅而受苦。"
第十、现比丘形象以执著方式宣说从色至一切相智间九法，应知此为恶友，知已当完全断除。
第七品如幻品。
此品宣说十三种种姓菩萨、十一所缘、三所为、三十六铠甲修行、九趣入修行、十资粮修行。其中宣说未成就种姓菩萨：
"分别六种法，对治及断除，
彼等究竟尽，具慧悲心者，
非共同学子，利他之次第，
智慧无勤入，依处知种姓。"
总说经义：
"善现启问：何为菩萨语义？
佛告：无有语义。因菩提与有情无生，如虚空中无鸟迹，如是菩萨亦无语义。"


 །དྲོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ལ་ཚིག་གི་གཞིའི་དོན་མེད་དོས་བསྟན། རྩེ་མོའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་ཆོས་ཉིད་བརྒྱད་ལ་ཚིག་གི་དོན་མེད་དོས་བསྟན།བཟོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་ཚིག་གི་གཞིའི་དོན་མེད་དོས་བསྟན། ཆོས་མཆོག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་གཟུགས་ ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ལ་ཚིག་གི་གཞིའི་དོན་མེད་དེ།དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོས་བསྟན། མཐོང་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་གཞི་མེད་དོས་བསྟན། བསྒོམ་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་གཟུགས་ལ་ སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་གནས་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་གནས་མེད་གཞི་མེད་དོས་བསྟན། གཉེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ འཆར་བ་ལ་མུན་པའི་གནས་མེད་དོ།།སྤོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་བསྐལ་པའི་མེ་འབར་བའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་མེད་དོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འཆལ་པ་ལྔའི་གནས་ མེད་དོ།།ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ལ་གནས་མེད་དོ། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་ནི་གཟའ་དང་སྐར་མའི་འོད་ལ་གཞི་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ལ་གནས་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་ བ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པའི་རྟེན་ནི་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་འོད་ལ་གནས་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཚིག་གི་གཞིའི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།

暖位菩萨未成就的比喻：以梦等八种迷乱为喻说明无有语义之所依。
顶位菩萨未成就的比喻：以八种法性说明无有语义。
忍位菩萨未成就的比喻：从幻化色身乃至佛不共法说明无有语义之所依。
胜法位菩萨未成就的比喻：从色至佛十八不共法说明无有语义之所依，因为彼等皆无所有。
见道位菩萨未成就的比喻：说明有为法与无为法无有所依。
修道位菩萨未成就的比喻：色无生无灭、无染无净、无造作无生起而无住处，如是乃至佛不共法亦无住处无所依。
对治菩萨未成就的比喻：如日轮升起时无有黑暗住处。
断除菩萨未成就的比喻：如劫火燃烧时无有诸行住处。
究竟菩萨未成就的比喻：如来佛陀无有破戒等五种过失住处。
具慧悲心未成就的比喻：如日月光明无有住处。
非共同学子的比喻：如星宿光明无有所依。
利他次第菩萨未成就的比喻：如诸天光明无有住处。
智慧无勤入之所依：如来佛陀光明无有住处。如是菩萨亦无有语义之所依。何以故？凡是菩提与菩提心，一切皆非相应等。菩萨应当学习一切法。


།དེ་ཡང་མགོན་པོས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ ལ་ཕྱེ་བ་ཡིན།དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་བུམ་པར་བླུགས་པའི་ཆུ་དང་འོ་མ་དང་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པས། ཆུའི་བུམ་པ་དང་སྦྲང་རྩིའི་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོག་པ་དང་། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང་། ། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །གང་དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང་། །གང་དག་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས་མི་དམིགས་པ་ལ་བསླབ་བོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད སེམས་དང་།།སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བྱུང་གི་།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད། །ཆེན་པོ་ལྔ་ལྡན་གྱི་བཤད་པ་ལ་སེམས་དཔའ་ཆེ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་ པོ་ཆེན་པོ་ངེས་པའི་ཕུལ་བྱེད་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།ཕུང་པོ་ངེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་དང་། མི་འགུལ་བའི་སེམས་དང་། ཕན་བདེ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་དང་། ཆོས་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱིའོ།།སྤོང་བ་ཆེ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། སྤོབས་པ་སྐྱེད་ཅིག་།སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་དང་། ཡོད་མེད་དང་། རྟག་ཆད་དང་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ལྟ་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱིའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་དམིགས་ཤིང དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྟ་བ་བསྐྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཆེ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དོན་དེ་ལ་བདག་ཀྱང་སྤྲོ་བ་སྐྱེའོ།

如是护主说道：
"由于法界无差别，种姓不应有差异，依所依法之差别，宣说彼之分类别。"
此说法性无差别，而是对证悟法性的补特伽罗作分类。譬如瓶子本无差别，但因装入水、牛奶、蜂蜜等而称为水瓶、蜜瓶等。
"所缘即是一切法，彼即善等诸法性，世间分别诸法相，及诸出世间所欲，有漏无漏诸法性，有为无为诸法相，声闻共同诸法性，及诸佛陀不共法。"
此是就世俗谛而说，菩萨行般若时应学无所缘。
所为：
"为利一切众生心，断除证悟此三者，三种广大自然智，此即所说之所为。"
关于具五大的解释中，大士夫者，如须菩提问："为何称菩萨为大菩萨？"
答道："因能度化众生大群故称大菩萨。确定之群即诸圣者补特伽罗。以金刚心、广大心、不动心、生起利乐心、喜法心利益众生故称大菩萨。"
大断除者，舍利子问："我亦对称为大菩萨生起信心。"
答道："当生信心。所谓大菩萨者，是因断除十二作者补特伽罗见、有无见、常断见，以及从色至佛菩提之见故称大菩萨。"
须菩提说："为何会执著从色至佛菩提之见？"
舍利子答："从色至涅槃皆有所缘，以缘取方式生起执见。因此从色至涅槃会生起执见，为断除此故说法。"
大证悟者，须菩提说："对大菩萨之义，我亦生起欢喜。"


 །བཀའ་སྩལ་པ། སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དེ་ལའང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་ཆོས་གང་སྐྱེ་བའམ། འགག་པའམ་འཕེལ་འགྲིབ་བམ་འགྲོ་འོང་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་དྲུག་གིས། །དེ་དག་སོ་སོར་བསྡུས་པ་དང་། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་ པ་ལ།བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དོན་དེ་ལ་སྤོབས་པར་བགྱིད་ལགས་སོ་གྱིས་ཤིག་།གསོལ་པ། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཤིང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱིའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། གང་ པོ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཞེས་བྱ།གང་པོས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཉུང་ཟད་ཉི་ཚེའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་འདི་སྙེད་ཅིག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ། །འདི་སྙེད་ནི་དགོད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་ པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞེ་ན། །མ་ཆགས་པར་གཏོང་བའི་ཆ་ནས་སྦྱིན་པ། དེ་ཉིད་མི་དགེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པར་གཏོང་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས། དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་གཏོང་བའི་ཆ་ནས་བཟོད་པ་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་ཆ་ནས་གཏོང་བས་ བརྩོན་འགྲུས།མ་ཡེངས་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ལྟར་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀ་ལ་དྲུག་དྲུག་ཏུ་བསྒྲེའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་དོ།

答道："当生信心。"
须菩提说："因于不共声闻缘觉的菩提心亦无执著，故称大菩萨。为何如此？因从初发心以来，于诸法生灭增减来去、烦恼清净皆不见为实有，故于色乃至一切智皆不生执著。"
关于四种修行中的铠甲修行：
"以布施等六度法，彼等各自所摄持，即是铠甲之修行，以六组六而善说。"
慈氏子象贤问道："世尊，我亦于大菩萨之义生起信心。"
答道："因披大铠甲而住入大乘故称大菩萨。"
舍利子问："象贤，何谓披大铠甲？"
象贤答："非为少数众生披铠甲，非想'我要安立如是众生于波罗蜜多，如是众生不安立'而披铠甲，是为无量无数众生披铠甲。譬如，以具一切种智之心行布施时：无执著而施为布施，无杂不善而施为持戒，无违逆而施为忍辱，欢喜善法而施为精进，无散乱而施为禅定，了知施者受者如幻为智慧。如是六度一一皆具六度。对此，十方世界诸如来对菩萨作特别赞叹。"


།འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དགུ་ནི། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་ལྡན་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་།རྣམ་ཀུན་ མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི།།འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། གང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་དྲིས་པའི་ལན་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་ཚད་མེད་པ་ བཞི་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིའི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དབང་གིས་ཀྱང་མི་འཕྲོགས་པའོ།།སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་གཏང་བའི་ཆ་ནས་སྦྱིན་པ། སྲུང་བའི་ཆ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས། མི་བཟོད་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་བཟོད་པ། མི་གཏོང་བའི་ཆ་ནས་བརྩོན་འགྲུས། ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་དོ། །ལམ་གྱི་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ འཛིན་ཆགས་མེད་པའི་ཆ་ནས་སྦྱིན་པ།མི་དགེ་བ་སྲུང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས། ཚད་མེད་ཀྱི་བཟོད་པ། ཚད་མེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས། ཚད་མེད་ཀྱི་བསམ་གཏན། ཚད་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་པོ། །མི་དམིགས་པའི་འཇུག་པ་ནི་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཤེས་ཀྱང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་ཡིན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་།ཁམས་གསུམ་དང་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་ཤེས་ཀྱང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཇུག་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་ཀྱང་གསུམ་པོ་ལ་མི་དམིགས་པའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བའི་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ སེམས་མ་འདྲེས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་མི་སྒོམ་པའི་ཚུལ་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་མོ།།གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ།།མངོན་པར་ཤེས་པའི་འཇུག་པ་ནི་བདག་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་འཇུག་པ་ནི་བདག་གིས་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས།སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་དོན་བྱེད་ཀྱང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའོ།

九种趣入修行是：
"禅定无色及布施等，
道与慈等诸法门，
无所缘执相应法，
三轮清净之自性，
所为及六神通力，
于遍智慧之法门，
趣入修行大乘中，
应知即是能升进。"
舍利子问："象贤，如何趣入大乘？"
答：趣入大乘的禅定无色是：不贪著四禅、四无量、四无色定的禅味，亦不为其所转。
布施等趣入是：以舍三等持而布施，以守护而持戒，以无不忍而忍辱，以不舍而精进，以不给其他作意机会而禅定，以一切法无所缘而智慧，如是行持的菩萨受到赞叹。
道的趣入是菩提分等。
慈等趣入是四无量：以无执著而布施，以防护不善而持戒，无量忍辱，无量精进，无量禅定，无量智慧。
无所缘趣入是：虽知十八空，但非以所缘方式；虽知常无常等及三界、十一所缘，但非以所缘方式。
三轮清净趣入是：虽住六波罗蜜，但于三轮无所缘。
所为趣入是：以不杂染具一切种智之心，从波罗蜜多乃至佛不共法，以无所缘方式而修，非以分别修习方式。由于色无所缘故，色仅是名称而已；如是乃至由于佛无所缘故，佛仅是名称而已。
神通趣入是：虽以六神通成熟众生、清净佛土，然无所缘。
一切种智趣入是：我虽现前成佛、转法轮、利益无量无数众生，然无执著。


 །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི། བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་།ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གང་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ ཡིན་དང་།།ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང་། །གཉེན་པོ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་གྱོན་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་གོ་ཆ་བགོས་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ འདི་སྣང་བས་རྒྱས་པར་འགེངས།སྟོང་གསུམ་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོའི་སྒྲ་བརྗོད་དོ། །དེས་དེ་ཐོས་ནས་དགའ་བདེ་ཐོབ་སྟེ་དེ་ནས་རྣམ་པར་ལྡང་ངོ་། །ལངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དང་གང་ན་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པ་དེར་སྐྱེའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་བྱོལ་སོང་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྦྱར་རོ།།སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་སྤྲུལ་ནས། ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཆེད་དུ་བསམ་སྟེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དབང་ ཕྱུག་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་འགོད་དོ།།བཟོད་པའི་ཚོགས་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་བརྒྱ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་རྡོ་དང་དབྱུག་པས་རྡེག་ཅིང་ལ་སོགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཞིང་འཇོག་གོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཆོས་གང་ཡང་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ འགོད་ཅིང་།ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ་འགག་པའམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་ངམ། ཚུ་རོལ་ལམ་ཕ་རོལ་མི་དམིགས་སོ།

资粮修行是：
"慈悲布施等六度，
止观双运相合道，
善巧方便诸法门，
智慧福德皆具足，
道与总持十地中，
对治资粮诸修行，
应知即是此次第。"
其中十种大悲资粮等，须菩提问道："慈氏子象贤披大铠甲、趣入大乘而被称为大士，世尊，如何披此大铠甲？"
佛言：菩萨披从六波罗蜜多乃至佛不共法及佛身铠甲，以光明遍满三千大千世界。三千世界中所有地狱众生，皆发出"礼敬佛陀"之声。彼等闻已获得喜乐，从中出离。出离后往生于有佛安住的任何佛土。同样也适用于旁生和阎魔世界。
布施资粮是：住于布施波罗蜜多，化现为转轮王，施食于求食者等。
持戒资粮是：发心住于转轮王权位，引导众生趣入从十善业道乃至佛不共法。
忍辱资粮是：从初发心以来，纵使百千众生以石块棍棒打击等。
精进资粮是：以发起一切种智之心，精勤策励身心精进。
禅定资粮是：安住法性，不扰乱任何法。
智慧资粮是：引导一切众生趣入六波罗蜜多，于任何法的生灭、染净、此岸彼岸皆无所缘。


 །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོའམ་མཆན་བུ་ཅིག་གིས་ལམ་གྱི་བཞི་མདོར་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་ཤིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ ནས་དེས་ངན་སོང་གསུམ་ནས་བཏོན་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་བསྐུལ་ཞིང་བཙུད་ན་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོའམ་མཆན་བུ་དེས་སེམས་ཅན་གང་ཡང་ངན་སོང་ནས་བཏོན་ནས་ཕར་ཕྱིན་ལ་བཀོད་པ་ཡོད་དམ།བཀོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ལ་སྦྱར་རོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ནི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་གོ་ཆ་མ་མཆིས་པ་གོ་ཆར་རིག་པར་བགྱིའོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་གོ་ཆས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གོ་ཆ་ དེ་ནི་མ་བྱས་རྣམ་པར་མ་བྱས་མངོན་པར་མ་བྱས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་མི་བྱེད་རྣམ་པར་མི་བྱེད་མངོན་པར་མི་བྱེད་དེ། བྱེད་པ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ཚོགས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གང་ པོས་སྨྲས་པ།མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་གང་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། འཁྲུལ་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་སྟེ། མེད་པ་དང་དབེན་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་ སྦྱར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་།སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་སྟོན་ཏེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གང་ལགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ ཞུགས་པར་རིག་པར་བགྱི།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལགས། ཐེག་པ་དེ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། ཐེག་པ་དེས་སུ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་ཞུ་བ་ལྔ་ཕུལ་བའི་ལན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ལྔས་བསྟན་པ་ལས། ཐབས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ པའོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལས། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ནང་གི་ཆོས་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཐེར་ཟུག་ཀྱང་མ་ཡིན་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་མིག་གིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་བསྒྲེའོ། །བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཉི་ཤུའི་རྐང་གྲངས་དང་བཤད་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།

止的资粮是：譬如幻术师或其助手在四衢道口，在众多人群面前幻化出众多人群，将他们从三恶趣中解救出来，劝导安置于六波罗蜜多中。那么，你认为那幻术师或其助手是否真实地从恶趣中解救出任何众生并安置于波罗蜜多中？并无此事。同样适用于十方一切处。
观的资粮是：因自相空性故，应知无铠甲即是铠甲。为何如此？色由色空。如是乃至佛不共法，以及菩萨与铠甲皆空故。世尊说道："此铠甲非所作、非所造作、非所显现。为何如此？从色乃至一切种智皆非所作、非所造作、非所显现，因无可得作者故。"
止观双运资粮是：须菩提说："五蕴非束缚非解脱。"象贤问道："何为非束缚非解脱之五蕴？"须菩提答："八种迷乱喻之五蕴及三世五蕴皆非束缚非解脱，因其无实、离性、未生、无自性故非束缚非解脱。"如是遍及一切。
这是菩萨摩诃萨品第八。
此品宣说六波罗蜜多、十八空性、一百二十三摩地。须菩提问道："世尊，何为大乘？如何了知正入大乘？此大乘从何处出？此乘住于何处？谁由此乘出离？"对此五个问题的回答：以五种方式宣说大乘中，方便资粮是以无所得方式宣说六波罗蜜多。
智慧资粮是十八空性中：内空性是内法眼等六处非恒常亦非坏灭之法，故眼由眼空。为何如此？因为此乃其自性。如是类推一切。
福德资粮是一百二十三摩地之数目及解释。
这是三摩地品第九。


། །།ལེའུ་འདི་ནས་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་སྟོན། ལམ་གྱི་ཚོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ། ཤེས་པ་བཅུ་གཅིག་།དབང་ པོ་གསུམ།རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ། བསམ་གཏན་བཞི། ཚད་མེད་པ་བཞི། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད། མཐར་གནས་དགུ། སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།།གཟུགས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཡི་གེ་ལ་འཇུག་པ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་དང་། ཕན་ཡོན་ཉི་ཤུའོ། །དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ལམ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།

此品宣说道的资粮和文字的资粮两者。
道的资粮是：三十七菩提分法、三三摩地、十一智、三根、十随念、四禅定、四无量、四无色定、八解脱、九次第定、十力、四无畏、四无碍解、十八不共佛法，以无所得方式即是大乘。
文字的资粮是：三十六种字母的入门及二十种利益。这也是以无所得方式即为大乘。
这是道与文字品第十。


། །།ལེའུ་འདི་ནས་སའི་ཚོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྟོན། སའི་ཚོགས་ནི། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ རྣམ་བཅུ་ཡིས།།ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། །དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་སྐུ་འདོད་དགའ་བ་དང་། །ཆོས་ སྟོན་པ་དང་བདེན་པ་ཡི།།ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་གཞན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །གཉིས་པའི་ས་སྦྱོང་བརྒྱད་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་དགའ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །བཀུར་སྟི་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ བརྩོན།།གསུམ་པའི་ས་སྦྱོང་ལྔ་ནི། ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་བཅས་པ་དང་། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་ལྔ། །བཞི་པའི་ས་སྦྱོང་ བཅུ་ནི།།ནགས་གནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་རྟེན་དང་། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་བདོག་ཀུན་གཏོང་། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟ་བ་མེད། །ལྔ་པའི་ས་སྦྱོང་བཅུ་ནི། འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། །འདུ་ འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི།།བདག་སྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །མི་དགེ་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང་། །རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཡིད་གཉིས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་དག་ཐོབ། །དྲུག་པའི་སྦྱང་ལུགས་བཅུ་གཉིས་ནི། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས།།བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་རབ་རྫོགས་པས། །སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་ནས། །བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང་། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་ཐོབ། །བདུན་ པའི་སྦྱོང་ལུགས་ནི་བཞི་བཅུ་ལས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉི་ཤུ་ནི།བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང་། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང་། །མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང་། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་གནས་དང་། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་དང་། །དེ་ལྟར་ལྟ་ ལ་མངོན་ཞེན་དང་།།དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ་རྣམ་ཆད་པ། །དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་ཐོབ། །དེ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉི་ཤུ་ནི། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་། །ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །སྙིང་ རྗེ་དང་ནི་རློམ་མེད་དང་།།ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་བཟོད་ཤེས་དང་།

这一品宣说地的资粮和对治的资粮。
地的资粮是：以十种遍净而获得初地：思维、利益事、对众生心平等、布施、亲近善知识、寻求正法所缘、恒时出离心、欢喜欲求佛身、说法以及第十真实语。应知这些是以无缘自他而遍净。
第二地的八种净化是：持戒、知恩、安忍、极喜、大悲、恭敬、谛听，第八是精进于布施等。
第三地的五种净化是：听法无厌足、无染法施、净修一切佛土、不厌生死轮回、具惭有愧及无慢自性等五种。
第四地的十种净化是：住阿兰若、少欲知足、持头陀行、不舍学处、呵责诸欲、趣向涅槃、舍诸所有、不怯弱及无见。
第五地的十种净化是：远离亲近、眷属、聚会处、自赞毁他、十不善业道、慢心高举、颠倒、疑惑及忍受烦恼。若断除此十种，则能获得第五地。
第六地的十二种净化是：圆满布施、持戒、安忍、精进、禅定、智慧，舍弃对声闻缘觉的欢喜与畏惧心，乞求不怯，舍一切所有而无不悦，虽贫亦不舍求法，由此获得第六地。
第七地的净化方法有四十种，其中二十种违品是：执著我与众生、命与补特伽罗、断常、相与因、蕴、界、处以及贪著三界、心生怯弱、执著见解、诤论三宝、戒律及空性。若断除此二十种过失，则能获得第七地。
其二十种能知之法是：了知三解脱门、三界清净性、悲心、无慢、法平等性、了知一法、无生、忍智。


ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་བཟོད་ཤེས་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །སེམས་དུལ་བ་དང་ ཐམས་ཅད་དུ།།ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆགས་པའི་ས་མིན་གར་འདོད་པས། །ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང་། །ཀུན་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །བརྒྱད་པའི་ས་སྦྱོང་བརྒྱད་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། །མངོན་པར་ཤེས་པས་བརྩེ་བ་དང་། ། སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་སྒྲུབ་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །དགུ་པའི་ས་སྦྱོང་བཅུ་གཉིས་ནི། །སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་དང་། །ལྷ ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང་།།སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་དང་། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གིས་སངས་ རྒྱས་སར་གནས་པ།།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས། །བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེས་པའི་ཞུས་ལན་ནོ། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ལ་གསུམ་ནི། མཐོང་དང་གོམས་པའི་ལམ་དག་ལ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།།གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཐེག་པ་དེ་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའམ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་བརྒྱད་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདོད་པར་ཟད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་རང་བཞིན ནི་ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གནས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །བཀའ་སྩལ་པ། ཐེག་པ་དེ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གནས་དམིགས་སུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ།

法平等性及了知一法、无生及忍智、显示诸法为一相、摧毁一切分别、断除想见与烦恼、思维止观、善巧于胜观、调伏心及于一切处无碍智慧、非贪著处随欲往诣他方刹土、于一切处自性空性等二十种。
第八地的八种净化是：了知一切众生心、以神通慈悲、成就殊胜佛土、亲近佛陀以观察、了知根基、如幻住持净佛土、随意受生以及此八种事业。
第九地的十二种净化是：无量愿、了知天等语言、辩才如河流、最胜入胎、种姓种族传承、眷属、出生、出离、菩提树及圆满功德。超越九地后，以何等智慧安住佛地，应知即是第十菩萨地。
这是对"如何趣入大乘"之问的回答。
对治资粮有三：于见道和修道中，为息灭所取能取分别，应知八种对治。
从何处出离之问，佛告曰："须菩提，汝问此乘从何处出离者，是从三界出离，以无缘一切种智之方式出离。何以故？无相法无有出离或将出离，于无相法中欲求出离者，仅是欲求从色乃至遍智八法性空中出离而已。何以故？从色至遍智之自性无从三界出离，一切种智亦无住处。何以故？色以色自性空，乃至遍智以自性空。"
佛告曰："汝问此乘住于何处者，因无所住故，大乘以无住方式而住。"


།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བརྒྱད་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཀའ་སྩལ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེས་སུ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཐེག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་འབྱུང་བ་དང་། གང་གིས་འབྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་དུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ།།ཆོས་ཉིད་བརྒྱད་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དང་ས་བཅུ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་འབྱུང་གི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །། ལེའུ་འདི་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་སྒྲུབ་པ་ལྔ། ཐོབ་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་ས་བོན་དང་དྲུག་སྟོན་པ་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དུ། །ངེས་འབྱུང་ལམ་གྱི་སྤྱོད ཡུལ་ཅན།།རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་ལ་ཟློ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ངོ་། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ པར་འབྱུང་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དང་ངོ་།།དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་གོ་འབྱེད་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འགྲོ་འོང་མེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་དམིགས་པའོ། ། ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་ནི་ཐོབ་པ་པོ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐོབ་རྒྱུ་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་འབྱུང་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །ལམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །རེ་ཞིག་ངེས་འབྱུང་གི བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པའོ།

譬如，从色至遍智的八法界空性，既非住亦非不住。何以故？彼等自性以彼等自性空故。
佛告曰："汝问大乘谁出离者，因其乘、所出离及能出离皆不可得故。何以故？因极清净故，从十二补特伽罗至遍智皆不可得。八法界从色至遍智及十地皆不可得。何以故？彼等不可得既非所缘亦非无所缘，以是十八空性故。"
此为第十一出离品。
此品宣说五种出离修行及所得出离种子共六种：为所作及平等性、利益众生及无勤、极出离及得相出离、一切种智出离道所行境、以八种自性及出离修行。
对此，须菩提以八种方式回答：决定出离轮涅诸法无实，即降伏天与非天世间而出离；平等性出离，即与虚空平等；无缘出离，即开启无量无数众生之解脱；任运出离，即无来去；极出离，即不缘前际后际；得相出离，即无得者、所得及能得；一切种智出离，即了知诸法无生；道出离，即不作意世间出世间道。此为暂时总摄出离之义。


།ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་འབྱུང་གི་ཐེག་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དག་སྟེ། ལྷ་དང་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན། མ་ནོར་ བ་དེ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྟག་ཅིང་བརྟན་ལ་ཐེར་ཟུག་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཐེག་པ་འདིས་ཀྱང་ལྷ་དང་།མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ལས། དེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བརྟགས་པ། རྣམ་པར་བསྐྱེད་པ། མི་རྟག་ ཅིང་མི་བརྟན་ལ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རང་བཞིན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་ཁ་དོག་དབྱིབས་དུས་འཕེལ་འགྲིབ་སྐྱེ་ འགག་བདེན་པར་མེད་པས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པ་སྣང་མུན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཉམ་པའོ།།དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དོན་གྱི་ངེས་འབྱུང་ནི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་མི་དམིགས་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་མི་དམིགས། དེ་མི་དམིགས་པས་ གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མི་དམིགས།དེ་མི་དམིགས་པས་ནམ་མཁའ་མི་དམིགས། དེ་མི་དམིགས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་དམིགས་པ་དང་། མི་འཇལ་བ་དང་། མི་འགྲངས་པ་དང་། མི་དཔོགས་པ་མི་དམིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གང་ཡིན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། མི་འཇལ་བ་དང་། མི་འགྲངས་པ་དང་། མི་དཔོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ཐེག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད། གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་གར་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐེག་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི དམིགས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མི་དམིགས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་རང་རང་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།

为所作出离之乘，从波罗蜜多至佛不共法，降伏天人世间。所谓从三界之色至遍智皆如是，若是无错、如实、不颠倒、常住坚固、永恒不变之法性实体，则此乘亦不能降伏并出离天、人及阿修罗世间。然彼等皆是分别所生，无常不坚且变异之法性，无有实体，是故此大乘能降伏并出离天、人及阿修罗世间。
无自性之乘与虚空平等者，譬如虚空无方位、颜色、形状、时间、增减、生灭之实，如是圣者无烦恼明暗，大乘与虚空平等。
无缘利益众生出离者，因不缘十二补特伽罗故，不缘八法界等，因不缘彼故不缘从色至遍智，因不缘彼故不缘虚空，因不缘彼故不缘大乘、不可量、不可数、不可测。应知皆不可得。何以故？因十二补特伽罗、从色至遍智、虚空及大乘、不可量、不可数、不可测等一切皆不可得故。
无来去之乘者，从色至遍智无所从来，无所往去，无所住。何以故？彼等之自性、真如、体性及相皆无所从来，无所往去，无所住故。
极出离之乘者，不缘前际，不缘后际，不缘现在。何以故？过去、未来、现在三时平等性、大乘、菩萨彼等皆以自性空故。


 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མ་ད་ལྟར་ བྱུང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་ལྷག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།ཐོབ་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་ས་བོན་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།།ཐོབ་པོ། །འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་འཕྲོས་པའི་ཞུས་ལན་ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་བཅུ་གཅིག་།ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་བཞི་སྟེ། ཞུས་ལན་བྱམས་ གང་གི་བུས་སྙན་གསན་དབབ་པ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐོ་བ་མཛད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་སེམས་པར་གདའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་མི་འགལ་ལམ་ཞུས་པ་ནི། བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་འགལ་བར་མ་གྱུར་ པ་ལགས་སམ།བཀའ་སྩལ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པས་མཐུན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།ཐེག་པ་ཆེན་པོའང་གཞན་ལ་ཕར་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གིས་ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པར་མདོར་ བསྟན་པ་དང་།ཤཱ་རིའི་བུས་དེའི་འཐད་པ་བཅུ་གཅིག་དྲིས་པ་དང་། དེའི་ལན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པོ། །དང་པོ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟེར་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མེད་པ་དང་། སྟོང་ པ་དང་དབེན་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པར་མི་དམིགས་ཏེ།དེ་ཅིས་ན། མེད་པ་དང་སྟོང་པ་དབེན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་དེ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིས་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

何以故？从色至遍智之前际、后际、现在平等性中，连平等性亦不可得，何况其余。
获得出离之种子者，即如须菩提启问："依此三时平等性之乘，可得无上菩提。"佛言："依此平等性之乘，诸佛已得、正得、当得一切种智。"此为降伏品第十二。
此品延伸之问答有十一种能得者不成立，四种所得不成立。问答中慈氏子之启白：长老须菩提因如来授记而仅思维宣说大乘。
须菩提问是否相违："我宣说般若波罗蜜多与宣说大乘是否相违？"佛言："从般若波罗蜜多至遍智，摄一切善法。从色至遍智者与般若波罗蜜多无二，故顺说大乘。何以故？大乘亦非他，从波罗蜜多至佛不共法亦非他，如是大乘与佛不共法等无二亦无可分。"
须菩提以十一法略说能得者不成立，舍利子问其十一种理由，广说其答。能得者不成立者，首先须菩提言："舍利子，菩萨于前际不可得"等，谓从色至遍智皆无、空、离、无自性故，菩萨于前际等不可得。何以故？于无、空、离、无自性中，前际等皆无不可得。何以故？无等非他，菩萨亦非他。


།ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་ སོགས་པ་མི་དམིགས་ཏེ་མཐའ་ཡས་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་གསུམ་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་ པོ་ལྔ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་དོ། །རྣམ་གྲངས་དེས་ན་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །དེས་བསྒྲེའོ། །ཐོབ་པ་པོ་མ་ གྲུབ་པ་བཞི་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་ན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ།།བསྒྲེའོ། །ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་ལྔ་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིང་ཙམ་ཟེར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་ བཏགས་པ་སྟེ།ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། མིང་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། གར་ཡང་མི་གནས། མིང་ནི་མིང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། མིང་ལའང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པ་ལའང་མིང་མེད་གཉི་ག་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ།།ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དྲུག་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ན་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ དུ་བལྟའོ།།ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་བདུན་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འདྲེས་རྐང་བཅུ་དྲུག་ལས། གཟུགས་འདུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། བདག་མེད་པ་སྟེ། ཞི་བ་སྟེ། སྟོང་པ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། དགེ་བ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་གང་ཡང་བྲལ་བས་མ་ཡིན་ནོ།

第二能得者不成立者，谓蕴无边故，应知菩萨无边。从色至遍智等同虚空，譬如虚空无前际等可得，因无边故、遍无边故，名为虚空。如是从色至遍智因空性故，前际等不可得，空性即无边。
第三能得者不成立者，何故五蕴无有菩萨之名且不可得？谓色以色空，空性中无色亦无菩萨。由此理趣，无有如是色即菩萨之说，亦不可得。余同此类。
第四能得者不成立者，谓若菩萨一切种、一切处、一切时皆不可得，即色于色中无有且不可得。余同此类。
第五能得者不成立者，何故说菩萨唯是名称？谓菩萨之名是暂时假立，蕴界处缘起等是暂时假立之名，名无所从来，无所去，无所住，名以名之自性空。从波罗蜜多至遍智唯是名称，于名中无布施等，于布施等中亦无名，二者皆无不可得。
第六能得者不成立者，何故我之名极无且不可得？谓十二作者无有不可得，彼如何能成就？如是从色至遍智皆应观察。
第七能得者不成立者，何故一切法无实有？谓十六杂句中：色无自性因和合而生。色是无常、是苦、是无我、是寂静、是空、是无相、是无愿、是善、是无过、是无漏、是无烦恼、是清净、是出世间、是无为，乃至佛不共法皆非由离而成。


 །དེ་ཅིས་ན་དེ རྣམས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་སྟེ།གཟུགས་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེའོ། །རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་བརྒྱད་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་ འདི་ལྟར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ།བྱེད་པ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དགུ་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ།རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་བསྒྲེའོ། །རྣམ་གྲངས་དེས་ན་མངོན་པར་འདུས་ མ་བྱས་པ་དེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་བཅུ་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ བའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བསྒྲེའོ། །ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་དེ་སྐད་བསྟན་པའི་ཚེ་མི་འཇིགས་མི་དངང་མི་སྐྲག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ནས་སྤྲུལ་པ་དང་ འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་མི་འཇིགས་མི་སྐྲག་གོ།།ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་མི་ལེན་མི་གནས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པར་ མི་བགྱིད་ལ་འདོགས་པར་མི་བགྱིད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་གཉིས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་། གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་སྐྱེས་པ་ནི་གཅིག་མ་ལགས་གཉིས་མ་ལགས་མང་བ་མ་ལགས་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ།

为何彼等是无实有与灭尽？色非常非灭，何以故？彼之自性即是如此。由此理趣，一切法皆是无实有之自性。
第八能得者不成立者，何故色等非现前成就？谓如是从色至遍智皆非现前有为，因无有作者可得。由此理趣，色等非现前成就。
第九能得者不成立者，何故非现前成就者非色等？谓色以自性空，凡是自性空者无生无灭。凡是无生无灭者，于住亦无有变异。如是乃至佛不共法皆同此理。由此理趣，彼非现前有为者非从色至遍智。
第十能得者不成立者，何故非现前成就者非菩萨？谓除非现前成就外不见有真实之色，如是非现前成就与色二法无二无别。如是乃至遍智皆同此理。
第十一能得者不成立者，谓说此时不惧不怖不畏即是菩萨行般若波罗蜜多。因见一切法如梦如幻故不惧不畏。
所得不成立之四法：菩萨摩诃萨如是观察般若波罗蜜多时，于色乃至遍智不取不住，不执著不安立。何以故？不见从色至遍智故。
所得不成立之第二法：色之无生即非色，如是色与无生无二无别。何以故？无生非一非二非多非异。如是乃至遍智。


 །ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་གསུམ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གཟུགས དང་འགྲིབ་པ་དེ་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འགྲིབ་པ་ནི་གཅིག་མ་ལགས་གཉིས་མ་ལགས་མང་བ་མ་ལགས་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་སོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་བཞི་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཉམས་པ་མ་མཆིས་པའི་ གྲངས་སུ་བགྱིད་པའོ།།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དྲུག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་འབྱུང་། ལམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་། དེ་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ། ཤཱ་རིའི་བུའི་དྲི་བ་དྲུག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཅི།ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་གང་། མ་སྐྱེས་པ་ནི་གང་། འགྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་གང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཅི་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ།ཕུང་པོ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལས་རིང་དུ་སོང་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ། བདེ་སྡུག་།བདག་ཡོད་མེད། སྡུག་མི་སྡུག་།སྟོང་མི་སྟོང་། མཚན་མ་ཡོད་མེད། སྨོན་པ་ཡོད་མེད། ཞི་མ་ཞི། དབེན་མི་དབེན་དུ་ཉེ་ བར་མི་རྟོག་གོ།།མ་སྐྱེས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཟེར་བའི་ལན་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ་གང་སྟོང་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ། ། གཟུགས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་ལན་ནི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གང་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་པའི་ལན་ནི་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པའི་ངེས་འབྱུང་ལ་དྲིས་ལན་དྲུག་ལས།རབ་འབྱོར་གྱིས་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་མ་སྐྱེས་པ་མ་མཐོང་ལགས་སོ།

所得不成立之第三法：色之无减即非色，如是色与无减无二无别。何以故？无减非一非二非多非异。
所得不成立之第四法：从色至遍智无二无损，皆入此数。
此为无二品第十三。
此品中有六种所得关系不成立、一切种智之出离、道之出离、对此之说明。舍利子之六问为：何为菩萨？何为般若波罗蜜多？何为遍观察？何为无生？何为无减？何为无二？
答曰：所谓菩萨者，从色至遍智之识，于彼无有执著。般若波罗蜜多者，远离也，从蕴至遍智皆远离。遍观察者，从色至遍智不观察常无常、苦乐、有我无我、净不净、空不空、有相无相、有愿无愿、寂不寂、远离不远离。
对"无生即非色"之答：色以色空，凡空者即非色无生。是故色之无生即非色。如是乃至遍智。
对"色之无减即非色"之答：凡是无减、从色至遍智、无二者，彼等皆无相。是故从色至遍智之无减非色等。
对"色入无二数"之答：色非他、无生亦非他，无生即色、色即无生。是故入无二数。
于一切种智出离之六问答中，须菩提说观察：菩萨行般若时，因极清净故从色至佛皆不见无生。


 །ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་གྱི་འདོད་པ་བླངས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་དུ་མ་སྐྱེས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་དང་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་ལགས་ན།དེ་ཚེ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡང་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་ རོ།།འདོད་ཐོག་ན་བསལ་བ་བཏང་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་འབད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་དཀའ་བ་སྤྱོད། སངས་རྒྱས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། རབ་འབྱོར་གྱི་ལན། ཤཱ་རིའི་བུ་བདག་ནི་ཆོས་མ་ སྐྱེས་པ་ལ་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ།།འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་མི་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །དྲིས་ལན་གཉིས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཆོས་སྐྱེས་པས་ཐོབ་པར་འདོད་དམ་མ་སྐྱེས་པས་ཐོབ་པར་འདོད། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཉི་གས་ཐོབ་པར་མི་འདོད་ཀྱི། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ བ་ལྔ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དེ་ཅིས་ན། དོན་དམ་པར་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་མེད། སྐྱེ་འགག་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་མེད་དོ། །དྲིས་ལན་གསུམ་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེའམ་ མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་མ་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྐྱེས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ། །དྲི་བ་བཞི་པ། སྐྱེ་བ་སྐྱེའམ་འོན་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ། ལན་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་གཉི་ག་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲིས་ལན་ལྔ་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྤོབས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་པའི་ལན། སྤོབས་པ་མེད་དེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དྲིས་ལན་དྲུག་པ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ནི་ཆོས་སྨྲ་བའི་ནང་ན་མཆོག ཏུ་བྱ་བར་འོས་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་ནའང་མི་གནས་ཕྱི་རོལ་ནའང་མི་གནས་གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མི་གནས་སོ།

舍利子承接须菩提之见解说：从色至遍智皆无生，凡夫与圣者及其法亦无生，如是则因为是无生，圣者已得圣果，众生无差别，五种菩提亦已证得。
若承认无生，则圣者何必精进于道？菩萨何必行难行？佛陀何必转法轮？
须菩提答：舍利子，我不认为无生法中有所得与现证。不认为有圣者。不认为菩萨以难行想利益众生。不认为有如来。
第二问答，舍利子问：是认为由生法得，还是由无生法得？须菩提答：二者皆不认为能得，圣者乃世俗名言假立。舍利子说：如所得与现证于世俗名言中有，如是五道亦于世俗名言中有差别，然于胜义则不然。须菩提说：如是。何以故？胜义中无业及业报，无生灭，无染净。
第三问答，舍利子问：是已生法生，还是未生法生？须菩提答：我不认为从色至遍智无生自性空能生。不认为从色至遍智已生自性空能生。
第四问，生生还是不生生？答：非有生，非无生，亦非二俱等。
第五问答，问无生法有无辩才？答：无辩才。何以故？从色至遍智无生。
第六问答，圣者须菩提堪为说法中最胜。何以故？从色至遍智自性空，不住内，不住外，亦不住二者之间。


 །ལམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པས། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་སྤྱད་པར་བགྱིའོ།།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དྲིའོ་དྲིའོ་སྙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲིས་ པས་གཏན་ལ་ཕེབས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། དབེན་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། སྟོང་ པ་དང་།དབེན་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་ བ་གནང་སྟེ།ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་དོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་བཅུ་གཅིག་ལས། ལམ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ནི། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་པ། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། །རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་ཡི་ ལས།།ཞེས་པ་ལས། ང་རྒྱལ་བཅག་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱི་གམ་ན་ལྷམ་མེ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡུལ་ངེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ། ཁྱབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའོ། །རང་བཞིན་ནི་འཁོར་བ་མི་སྤོང་བའོ། །ལམ་ནི་མ་ཞི་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སོ། །ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པ་ལྔ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་ལྔ་བཅུས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་སྟོན པ་ལས།དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ཡིན། ཡུམ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ། ཡུམ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ། ཡུམ་གང་ནས་བཙལ་བར་བྱ། ཡུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ།

道之决定出离是菩萨行持六波罗蜜时，从色至遍智之间，以不离大悲作意而修行出世菩提道。
舍利子说：若以不离作意而决定出离，是否一切众生都将解脱？
须菩提答：你问得好，已经确定了。为什么呢？因为从色至遍智之间，无众生、无实体、无自性、空性、远离，不证正等觉，应知无作意、无实体、无自性、空性、远离，不证正等觉。具寿舍利子，由此理趣，应知菩萨即是大悲作意。
此时，世尊赞叹说"善哉"并作记别。这是须菩提品第十四。
关于道智有十一法，其中道生起所依之补特伽罗：为调伏诸天故，以光明令暗昧，境决定及遍及，自性以及彼业。其中，破除傲慢是指三千大千世界中欲界天子与色界天子，其业报所生之光明在世尊自性光明前暗淡无光等。
境决定是发无上菩提心，遍及是针对一切众生，自性是不舍轮回，道是令未寂静成寂静等业用。
帝释天王向须菩提问五个问题，向世尊请问五十个问题，构成帝释品。首先是：什么是菩萨般若波罗蜜多？如何安住于佛母？如何修学佛母？从何处寻求佛母？宣说佛母功德。


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་ལྔ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་དང་།མཆོད་རྟེན་དང་ཡུམ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བསོད་ནམས་གང་ཆེ་ཞུས་པ་དང་། ཡུམ་ལ་ཡོན་ཏན་མང་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཞུས་པ་དང་། འཛམ་བུ་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་བས་ཡུམ་འདམ་པའི་འཐད་པ་དང་། རང་གཅིག་པུས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བས་ཡུམ་གཞན་ལ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི། །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས པ་ནི་སྦྱོར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པ།དངོས་གཞི་མི་དམིགས་པ། མཇུག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་ལུགས་སོ། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པར་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །བརྒྱ་ བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་ཟེར་བའི་ལེན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། བདག་མེད་པ། ཞི་བ། དབེན་ པ།ནད། ཤུ་བ་ཟུག་རྔུ། སྡིག་པ། ན་བ་དགྲ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན། མི་བརྟེན་པ། འཇིག་པ་འཇིགས་པ། འགོ་བའི་ནད། སྟོང་པ་ཉིད། བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ། གནོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ ཀྱི་བར་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མའོ།།འཕྲོས་པ་ནི་ལེགས་སོ་གནང་བས་བཀའ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་བགྱིས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་འབྱེད་ནི། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ ཕྱིར།།སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པས། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟགས་ལ་སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་ནི། །ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དོ།

向世尊请问的五个问题是：修行般若波罗蜜多的菩萨执著佛等的功德；问供养佛塔与供养佛母何者功德更大；问佛母出生众多功德的因缘；问以舍利子装满瞻部洲等处，不如选择佛母的道理；问一人独自供养不如将佛母布施他人的功德更大。这是帝释天所说的总义。
声闻道：于道智之理，以四圣谛诸相，从无所缘门中，应知此声闻道。即加行由菩提心摄持，正行无所缘，后得回向圆满菩提，这是菩萨了知声闻道的方式。声闻自相续的道是不具一切种智心而成办自利。
帝释天问："什么是菩萨般若波罗蜜多？"答：菩萨以具足一切种智之心，以无所缘方式作意蕴界处缘起为无常、苦、无我、寂静、远离、病、疮、刺、罪、病、敌、坏法、不住、坏、怖、行病、空性、无我所、不可靠。从波罗蜜多乃至佛十八不共法，以无所缘方式作意，并将善根回向圆满菩提，这就是般若波罗蜜多。
其余是蒙赐"善哉"而表示感恩。
声闻决择分：于圣声闻道中，由色等皆空故，诸空性无别故，彼暖位无所缘，许为顶位。于彼以相等理，遮止住著故为忍，从十地开始，以广说不住故，说为胜法。


 །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས།།མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བའི་ལན་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོང་པ་ ཉིད་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་བྱར་མེད་པ་ནི་དྲོད་དོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་མི་གནས་པ་ནི་རྩེ་མོའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རྟག་མི་རྟག་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། བདག་ཡོད་མེད་དང་། སྡུག་མི་སྡུག་དང་། ཞི་མ་ཞི་དང་། དབེན་མི་ དབེན་དང་།སྟོང་མི་སྟོང་དང་། མཚན་མ་ཡོད་མེད་དང་། སྨོན་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའམ། ས་དང་པོ་ནས་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཆོག་གོ།།མི་གནས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཅི་ལ་གནས་སྙམ་པ་དང་། རབ་འབྱོར་གྱིས་མགོ་བསྒྲེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཅི་ལ་གནས།ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་ལ་མི་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་ གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

为什么呢？因为诸佛已经证知后不见诸法的缘故。对于"如何安住般若波罗蜜多"的回答是：憍尸迦，色由色空，菩萨由菩萨空，色空与菩萨空无二无别。如是乃至一切种智皆无二无别，这是暖位。从色乃至一切种智都不以所缘方式安住，这是顶位。从色乃至一切种智，不以所缘方式安住于常无常、乐苦、有我无我、净不净、寂静非寂静、远离非远离、空不空、有相无相、有愿无愿，这是忍位。不以所缘方式安住于预流等无为所分别，或称布施处，或从初地乃至现前圆满成佛转法轮等，这是胜法位。
不安住的理由是：舍利子想："菩萨行般若波罗蜜多时安住于何处？"须菩提随顺而问："如来安住何处？"舍利子说："如来不安住于从色乃至有为无为界，因为如来不见一切法的缘故。"须菩提说："如来于从色乃至一切种智既不安住也非不安住。如是，行般若波罗蜜多的菩萨也是既不安住也非不安住。"


 །ཉན་ཐོས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་མགོན་པོས། རང་འབྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ།།བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །གང་དང་གང་དོན་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་ལྟར། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་། །རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་དངོས་ནི། གཟུང་བར་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ ནི།།རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པ་དྲུག་བཅད་ནས། །མེ་ཏོག་གི་དཔེས་མཚོན་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་དེས་ན་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་ གི་སྐད་དང་རང་རང་གི་ཚིག་གིས་བསྟན་ན་ཤེས་པར་རུང་གི་།རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། སུས་ཀྱང་སྨྲས་པ་མེད་ཐོས་པ་མེད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ། །སྒྲོ་འདོགས གཅོད་པ་ནི་རྨི་ལམ་ན་རྨི་ལམ་གྱིས་སྟོན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་འཁོར་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་བསྟན་ན།སུས་ཀྱང་སྨྲས་པ་དང་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་སྙམ་མམ། ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ། བྲག་ཅ། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སུས་ཀྱང་སྨྲས་པ་དང་ཐོས་པ་མེད་དོ། །ཟབ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ བཅད་པ་ནི་ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ།རབ་འབྱོར་ནི་ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཟབ་པ་སྟོན། ཕྲ་བ་བས་ཀྱང་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ པ་ནི་ལྷའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཅིས་ན། དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་གདགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ བཟོད་པ་འདི་ལ་མི་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་།།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པ་གསུམ་གཅོད་པ་ལ། ཉན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་ནི་ལྷའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཅིག་གིས་མཉན་སྙམ་པ་དང་། རབ་འབྱོར་ གྱིས་སྨྲས་པ།གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ།

护主说，声闻道较独觉道殊胜：
"因自然证悟自性，
不需他人教导，
犀牛喻般智慧，
称之为甚深。
于任何对境，
随其所闻，
虽无声音，
义理如是显现。"
关于独觉道的本质：
"因断除所取分别，
以及未断能取，
所依如犀牛道，
应知为真实摄持。"
对此断除六种增益：以花喻显示未生无自性。因此欲界天子与色界天子心想："夜叉各以自语自词宣说则可理解，然须菩提非如是。"须菩提说："无人说无人闻者，无人能知。为何？三世一切菩提皆超越语言文字。"
断除增益：如梦中梦中佛为四众等说法，可有人认为有说闻知耶？天子答："无。"如是幻化、回声、化现等，无人说无人闻。
断除甚深增益：天子说："须菩提说甚深中更甚深，趣入微细中更微细。"须菩提答："从色至一切种智非甚深非微细，因彼等自性亦非甚深非微细。"
断除假立增益：天子心想："从色至一切种智连假立也无。"须菩提说："确实如此。为何？三世菩提不可用语言文字假立，三世一切圣者于此忍不得不坚信。"
此为帝释品第十五。
此品断除三种增益：断除听闻增益：天子心想："应如何听闻长老须菩提说法？"须菩提说："从色至涅槃皆如梦如幻。"


 །དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཅིག་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །རྟོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་སྤྱིས་སྨྲས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟར་ཟབ་པ་འདི་ལྟར་ ཕྲ་བ་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་འདི་སུས་རྟོགས།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་བཞིས་འདི་ལྟར་དུ་རྟོགས་ཏེ། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ ནས།རྣམ་བྱང་གི་བར་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ། མཚན་མ་ཡོད་མེད་སྨོན་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགག་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ། གཟུགས་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར། དབེན་པ་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར། བསྟན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཡུམ་འདི་ལ་ཐེག་པ་གསུམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བར་མ་བསྟན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན གྱི།དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བསྟན། སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ནས་རྣམ་བྱང་གི་བར་དུ་མི་དམིགས་སོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་མེ་ཏོག་གི་དཔེའི་སྒོ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་ངེས་འབྱེད་བཞི་དང་། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་དགུའོ།།དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སེམས་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་ན། ཡུམ་དང་སངས་རྒྱས་དང་རབ་འབྱོར་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་ཕབ་ནས་མཆོད་པ་ཕུལ་བ་དང་། དེས་ན་རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་སྔོན་ཆད་ལྷ་དང་མིའི་ཡུལ་དུ་ མ་མཐོང་།ཆུ་དང་ཐང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། མེ་ཏོག་འདི་དག་འབའ་ཞིག་ངེས་པར་མ་བྱུང་བར་ཟད་དམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། མེ་ཏོག་འདི་དག་མ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པའོ། ། ངེས་འབྱེད་ཀྱི་དྲོད་ནི། བཏགས་པ་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོད་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་རབ་འབྱོར་གྱིས་མི་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ།

即便有比此更殊胜之法，彼亦如幻如梦。
断除分别增益：舍利子等眷属说："如是甚深、如是微细、如是难解、非寻思境界的般若波罗蜜多，谁能了解？"须菩提说："不退转菩萨、见谛者、漏尽阿罗汉及善知识摄持的四类人能如是了解。从'色空'乃至'清净'，不作空与不空、有相无相、有愿无愿、生灭、烦恼清净、寂静不寂静之分别，不作'色离'之分别，不作'离即是色'之分别。"
断除教说增益：舍利子说："此般若中，为摄受菩萨们，岂不是教说了三乘、波罗蜜多乃至超胜一切世间等法？"须菩提说："以无所缘方式教说彼等，非以有所缘方式教说。因为是十八空性，从十二补特伽罗乃至清净皆不可得。"
此为难解品第十六。
此品以花喻说明未生，独觉四决择分，菩萨见道九种功德。其时帝释心中须菩提降下法雨，以大花雨供养般若、佛陀及须菩提。因此须菩提心想："此等花朵于人天界前所未见，非水生非陆生。"帝释说："岂止此花确实未生，色等诸法亦复如是。"须菩提说："如此花未生，如是一切法未生未起。"
决择分暖位："假立与法性，无违而示现，此相为暖位。"对此开示：从色至一切种智唯是假立，此即法性，须菩提无违而示现。


 །ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་[(]སུ་[,]དུ་[)]སློབ་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་སློབ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། །རྩེ་མོ་ནི། རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ། །བཟོད་པ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་ནི། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག པ་དང་།བླང་བ་དང་དོར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་སྣོན་པ་དང་འབྲིད་པ། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མི་མཐོང་སྟེ། གཟུགས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས། དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུམ་ལ་བསླབས་ཤིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་ནི། ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་བཟོད་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ནི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་ དང་།།ཞེས་པ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ནས་བཙལ་བར་བྱ། དྲིས་པའི་ལན་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོའི་མཐུ་མ་ཡིན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་བྱིན་གྱི་རླབས་མེད་པ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱིན་གྱི་རླབས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གུད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་ དམིགས་སོ།།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལའང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའང་ མ་ཡིན་མི་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་ལམ་གྱི་ཆོས་ཤེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའོ། །རྗེས་ཤེས་ནི་དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པའོ།

于"一切法唯是假立"而修学者，从色至一切种智皆不修学，以空性不能如实随见空性。
顶位："顶位中色等，以无减等分。"即从色至一切种智，不为增长减少而修学。
忍位："由内外空性，不执色等忍。"即不执著色等诸法。
胜法位："色等无生等，诸相即胜法。"即菩萨行般若时，从色至一切种智，不见生灭、取舍、烦恼清净、增减。色以色自性无所得，如是以无生起方式修学般若，当证一切种智。
菩萨见道："法智随智忍，及智刹那四，是道智见道，此说具功德。如是真如佛，互依无所依，不许诸异名。"
帝释天主问舍利子："应从何处寻求般若波罗蜜多？"答言："应从须菩提品中寻求。"此是否为汝之威力加持？须菩提说："非我威力，此乃如来加持。"
帝释说："一切法空无加持，离真如法性外亦不见如来。"须菩提说："离无加持法性真如外不见如来。从色至一切种智之真如中亦不见如来，于如来中亦不见从色至一切种智之真如。所谓如来，于色等真如既非相应亦非不相应。"
见道之法智即了知世俗如幻，随智即了知胜义离戏论。


 །བཟོད་པ་གཉིས་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ནས་བཙལ་ཟེར་བ་ནི་ གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལས་བཙལ་བར་མི་བྱ།དེ་ལས་གཞན་དུའང་བཙལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བཙལ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིས་ན་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལའང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད། དེ་ལས་གཞན་ན་ཡང་མེད། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ། །མཐོང་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་བཅས་དང་། །དཔག་མེད་མཐའ་ནི་མེད པ་དང་།།ཞེས་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། ཡུམ་འདི་ནི་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །ཚད་མེད་པ་ལགས་སོ། །མཐའ་ཡས་པ་ལགས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཐོབ་པོ་འཐོབ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ རོ།།གཟུགས་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་མི་དམིགས་པས། གཟུགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེ་བའོ། །བསྒྲེའོ། །ནམ་མཁའ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚད་མེད་པའོ། །འདྲེའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དང་། ཆོས་ཉིད་བརྒྱད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་སོ། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། ། རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་ལྔ་ནི། ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཡུམ་གྱི་དོན་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །བདག་ཅག་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་སོ།།བཀའ་སྩལ་པ། ཟུང་ཅིག་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་ལས་གུད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས་སོ།

两种忍即遍知智与如实智。须菩提说：所谓"从何处寻求般若波罗蜜多"，不应从色至一切种智中寻求，亦不应从其他处寻求。何以故？凡是色乃至一切种智、般若波罗蜜多及寻求等诸法，皆非相应非不相应。何以故？于色及色法性、色真如中无般若波罗蜜多，于其他处亦无，乃至一切种智亦复如是。
见道功德："大及无量性，无边无际限。"帝释白言："此般若波罗蜜多是大、是无量、是无边。"须菩提说："诚如是。依此般若波罗蜜多，从布施至一切种智皆已得、正得、当得。由色前际、后际、中际不可得故，色大故般若波罗蜜多大。类推可知。由虚空无量故色无量，般若波罗蜜多无量。类推可知。由从色至一切种智、八种法性及众生所缘无边故，般若波罗蜜多无边。
住于此中，于色等法，决定执为佛性，无取无舍等，慈等及空性，证得佛果位，摄诸清净法，除遣怖畏病，执涅槃寂静，诸佛护念等，不杀生等行，一切种智理，自住立有情，回向诸布施，圆满菩提果，是为道智刹那。"
天子五请："天子白言：'尊者须菩提如是宣说般若义理，甚为希有。我等以无所得方式不离波罗蜜多者，执为佛等。'"佛告曰："当知离波罗蜜多等外不见如来。"


 །རིགས་ཀྱི་བུ་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་སློབ་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་ངས་སྔོན་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་པདྨ་ཅན་གྱི་ཚོང་དུས་ན་ཕར་ཕྱིན་དང་མ་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་ང་ལུང་བསྟན་ནོ། །བླང་དོར་ མེད་ནི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མི་ལེན་མི་འདོར་བ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པ་མཁྱེན་ནས་དཔང་པོར་བཙུགས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་བདུད་དང་བདུད་ལ་སོགས་པས་ གླགས་མི་རྙེད།དེས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ། བདུད་ལ་སོགས་པས་གླགས་མི་རྙེད། དེས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་གང་ན་གནས་ཀྱང་གླགས་མི་ཐོད་དེ། དེས་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་བུས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་བགྱིའོ། །དེ་ཅིས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་ན། དགེ་ལ་བཅུ་བ་སོགས་པ་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་ལུང་སྟོན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་མཐོང་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་བདུན། བསྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་གཉིས་ཏེ་དགུའོ། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱི ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་འདུས་སོ། །ཉམ་ང་སེལ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའོ། །ནད་ཀུན་སེལ་བ་ནི་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྩི་མ་གིའི་དཔེས་ནད་ཞི་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཛིན་པ་ཞི་བ་ནི་ ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་སུ་འཛིན་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དེ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་དོ། ། སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས། གཞན་ཡང་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་དུ་འཇུག་།དེ་བཞིན་དགེ་བ་ལ་སོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ།

善男子，学习波罗蜜多等者即是佛陀。我昔日在莲华王朝集市时不离波罗蜜多，彼时我得授记。无取无舍者，即天子等行持般若时，从色至一切种智皆不取不舍，此为希有。世尊彼时知众会集，立为证明说：善男子，受持般若等者，魔及魔众等不能得其便。因此从色至一切种智加持为空性，以空性于空性不能得其便。
慈等者，善男子受持般若等时，魔等不能得其便，因修习四无量故。空性者，善男子受持般若等者无论住于何处皆不能得其便，因已证悟十八空性故。证得佛果者，欲界天子及色界天子说：我等当护持救护行持般若等的善男子。何以故？若有菩萨，则能获得十善业道等增上生及决定胜故。
此为无边授记品第十七。此品宣说见道七种功德，修道二种作用，共九种。
摄诸清净法者，此般若波罗蜜多中摄五波罗蜜多乃至一切种智。除遣怖畏者，善男子行持般若时，魔及外道等一切损害皆得息灭。除遣诸病者，受持般若等如妙药之喻能息灭诸病。执涅槃寂静者，由受持般若等，从执色乃至执涅槃等一切不善皆得息灭而不增长。诸佛护念等者，诸佛对受持般若等者作护持救护等。不杀生等者，善男子受持般若等者，自己断除十不善业，亦令他人断除十不善业，如是行持善业等。回向布施等圆满菩提者，即将六波罗蜜多回向无上菩提。


 །བསྒོམ ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དྲུག་ནི།ཀུན་ནས་ཞི་དང་ཐམས་ཅད་ནས། །བདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང་། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཞི་དང་ཐམས་ཅད་ནས་འདུད་པའི་བྱེད་པ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ ལ་སྤྱད་པས།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁེངས་པ་ཞི་ནས་བདག་ལ་གཞན་འདུད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་བསྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་བཞི། རང་དོན་དུ་མོས་པ་དགུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མདའ་ལ་ སོགས་པ་ཡང་བཅོམ།དེ་ཅིས་ན་ཡུན་རིང་པོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུད་མེད་པའོ། །གནོད་པས་མི་བརྫི་བ་ནི་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བར་ཡང་མི་སེམས། མཚོན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཕོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་པའི་བྱེད་པ་ནི་ ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ།།མཆོད་རྟེན་ནི་ཡུམ་བཅངས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ས་དེ་མཆོད་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །མོས་པ་ནི། མོས་པས་རང་གི་དོན་དང་ནི། །གཉི་གའི་དོན་དང་གཞན་དོན་དང་། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟར་ན། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཆུང་ངུའི་ ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས།།རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལས། རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་ཡུམ་ལ་སྤྱད་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བསོད་ནམས་གང་ཆེ་ལགས་ ཞུས་པའི་ལན་བཀའ་སྩལ་པ།ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་ཡིས་ལན་ཐོབ་ཅིག་།དུས་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་པ་དེ་མཆོད་རྟེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ཡིན་ནམ། ཡུམ་ལ་སྤྱད་པས་ཡིན། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན། ཡུམ་ལ་སྤྱད་པས་སངས་རྒྱས་ལགས་ སོ།།[(]བགའ་[,]བཀའ་[)]སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དེ་ཡུམ་ཡོད་ན་དགེ་བ་བཅུ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དང་། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། ཡུམ་ལ་ཕན་ཡོན་དེ་ཙམ་བདོག་པ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མ་འཚལ་ལགས་སམ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཛམ་ བུའི་གླིང་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པ་ཉུང་ཞེས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་སྟེ།འཁོར་བ་ནས་འཁོར་བས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

修道六种作用是：
普遍寂静与一切敬服，
战胜魔及烦恼，
不被损害所压制，
证悟菩提及成为供处。
其中普遍寂静与一切敬服两种作用是：由修行出世间六波罗蜜多，息灭自身傲慢而令他人敬服。
此为摄持功德品第十八。此品宣说修道四种作用，为自利九种胜解。
战胜烦恼者，摧毁自他烦恼之箭等。何以故？因长时修行波罗蜜多，无烦恼相续故。不被损害所压制者，受持般若等者不思维损害自他，亦不为刀兵等所夺。证悟菩提之作用者，受持般若等证得无上菩提。成为供处者，受持般若并作供养之处成为塔庙。
胜解者：
胜解为自利及，
二利与利他，
彼复各有三，
小中及大乘，
小中小等分，
一一亦复然，
共许二十七。
其中为自利胜解小中小者，帝释问：善男子或善女人，若修行般若，若供养塔庙，何者功德更大？答言：我问于你自己得答案。三世诸佛是因供养塔庙而成佛，还是因修行般若而成佛？帝释答言：依世尊所说义理，是因修行般若而成佛。佛言：如是，因有般若则能获得从十善至佛不共法，以及增上生与决定胜。小中者，帝释问：般若有如是功德，人们为何不知？佛言：从阎浮提乃至极少依止佛陀者，修行般若波罗蜜多者极少，因从轮回至轮回未见佛等故。


 །ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ནི་མཆོད་རྟེན་གཅིག་།འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་འཛམ་བུའི་གླིང་འབྲིང་གི་འབྲིང་གླིང་བཞི། འབྲིང་གི་ཆེན་ པོ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་སྟོང་གཉིས་བར་མ།ཆེན་པོའི་འབྲིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པ། འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཙམ་ལ་རྒྱར་དཔག་ཚད་ཕྱེད་པ། བྱེད་པ་པོ་མང་བ་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ ཀྱང་དུས་བསྐལ་པའམ་དེ་ལས་ལྷག་པར་ལན་གསུམ་གསུམ་དུ་མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་བས་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆེའོ།།མཆོད་རྟེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་བཅུ་ཡོད་ པ་ལས་དྲུག་གོ།།ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་མི་ནུབ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཁ་ཏོན་བྱས་པས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཟློག་པའི་དགྲ་བཟློག་དང་། ལྷའི་བུ་ཤི་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་རྣ་ལམ་དུ་བསྒྲགས་པས་ངན་སོང་ལས་ཐར་ནས་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ། རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ པས་ངན་སོང་སྦྱོང་བ་དང་།ཡུམ་འདི་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་དང་འདྲ་བར་མྱ་ངན་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་ན་ཡུམ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་པས་འཚེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནམ་ཡང་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་དང་ འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ། །ལེའུ་འདི་ནས་བཞི་ལས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བཟློག་པ་ནི། ཀུན་དུ་རྒྱུ་མང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གླགས་ལྟ་བའི་བསམ་པས་འོངས་པ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཁ་ཏོན་བྱས་པས་བསྐོར་བ་ལན་གསུམ་བྱས་ནས་ལམ་དེ་ཉིད་ ནས་དོང་ངོ་།།བདུད་བཟློག་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྤྲུལ་པ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དཔུང་གི་ཚོགས་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱི་དཔུང་གི་ཚོགས་སོ་སྙམ་ནས་ཡུམ་ཁ་ཏོན་བྱས་པས་བདུད་ཕམ་པར་བྱས་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ འབྱུང་བ་ནི་ཡུམ་བཞུགས་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།སྟོན་པ་དང་མཚུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོན་པའམ། སྟོན་པའི་གནས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་རྒྱུ་བཟློག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །། ལེའུ་འདི་ནས་གཉི་གའི་དོན་དུ་མོས་པ་བརྒྱད། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ནི་ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་གཞན་ལ་མ་བརྗོད་ལགས་སོ།

小的大者为一座塔庙，中的小者为阎浮提，中的中者为四大洲，中的大者为小千世界，大的小者为中千世界，大的中者为三千大千世界，大的大者为十方世界界，以七宝所造如来舍利塔，高一由旬宽半由旬，造塔者众多，其中每一有情于一劫或更长时间三次供养恭敬等，不如受持般若等之功德大。
此为供养塔庙品第十九。此品中二利胜解小中小有十，此处说六种。若有受持般若等，则三宝种姓不灭，帝释诵经能退却阿修罗敌军，天子死堕恶趣时为其耳边宣说则脱离恶趣转生天界，渐证菩提而净除恶趣，此般若如大明咒能息灭一切忧苦，若有王等怖畏时诵经则能息灭损害，其他生世功德即受持般若等者不离波罗蜜多等。
此为宣说菩提心功德品第二十。此品中四种中遮止游行外道者：众多外道以寻过心来见世尊，帝释诵经后绕佛三匝即从原路离去。降伏魔者：恶魔幻化大军队时，帝释想此非如意宝王等之军队，定是恶魔军队，于是诵经而降伏魔众。三宝出现者：若有般若住世则三宝出现且长久安住。等同导师者：善男子受持般若等者，等同导师或导师之处。
此为遮止游行外道品第二十一。此品中二利胜解八种，中小者：阿难问：如是宣说般若波罗蜜多功德，未对他说。


 །བཀའ་སྩལ་པ། ཡུམ་ནི་ས་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའོ། །ཆུང ངུའི་ཆེན་པོ་ཉན་རང་གི་མི་མཉམ་པ་དང་།མཉམ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ནི་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་བོ། །འབྲིང་གི་འབྲིང་ནི་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་དུ་སྡུག་པའོ། །འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ནི་སྤོབས་པ་མི་འཕྲོགས་པ་གྱུར་ པའོ།།ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ནི་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཉན་དུ་འོངས་པའོ། །ཆེན་པོའི་འབྲིང་ནི་ལྷའི་བུ་རྣམས་འོངས་པའི་རྟགས་སྔོན་ཆད་མེད་པའི་དྲི་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པར་ཞུགས་ པ་ལ་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་དུ་སྩལ་ཏེ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་བྱས་པ་བས། ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་བྱས་ནས་བཀུར་སྟི་བྱས་ན་བསོད་ནམས་ཆེའོ། །མཆོད་རྟེན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་དགུ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་སྐུ་གདུང་གིས་གང་བ་ཞིག་ཀྱང་གཏད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་གཏད་ན། བདག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གདམས་ལགས་སོ། །ཅིས་ན་ཕར་ཕྱིན ལས་སྐུ་གདུང་འབྱུང་བས་སོ།།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ནི་དཔེར་ན་བདག་ཆོས་བཟང་ན་སྟན་ལ་བསྡད་ནས་ཆོས་བཤད་པའི་གདན་ལ་མཆོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་ནི་སྟོན་པ་དང་འདྲ། སྐུ་གདུང་ནི་གདན་ཁྲི་རྙིང་པ་དང་འདྲའོ། །ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་བས་ཀྱང་འདམ་མོ། །འབྲིང་གི་ ཆུང་ངུ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གསུང་བ་དང་།ཡུམ་ནི་འདི་དང་མཚུངས་ལགས་ཏེ་འདི་ལས་བྱུང་བའོ། །འབྲིང་གི་འབྲིང་ནི་ཡུམ་འདི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་མ་མཆིས་ཏེ། ཡུམ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་ལ་སྐུ་ གདུང་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་འདྲའོ།།འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ནི་ཡུམ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་ལ། སྐུ་གདུང་དེའི་སྣོད་གའུ་ཏོག་རྙིང་པ་དང་འདྲའོ། །ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་བས་ཀྱང་འདམ་མོ། །ཆེན་པོའི་འབྲིང་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བར་འདོད་པས་ཡུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།

佛说：般若如大地能生起布施乃至一切智之间的一切功德。小的大者超胜于声闻缘觉的不平等与平等五蕴。中的小者于受持般若等能成就辩才。中的中者受持般若等为一切所爱重。中的大者获得不夺辩才。大的小者诸天子来听受持般若等。大的中者天子来时出现前所未有的妙香等瑞相。大的大者于十方世界供养如来及眷属，乃至住世皆以花等供养，涅槃后亦将舍利安置塔中以花等供养，不如受持般若等并恭敬供养之功德大。
此为塔庙品第二十二。此品中为他利胜解九种，小小者：世尊告帝释：若以阎浮提充满舍利付与汝，又以般若波罗蜜多付与汝，我取般若波罗蜜多。何以故？因从波罗蜜多出生舍利故。小中者：譬如我说善法时坐于座上，供养说法座，般若如导师，舍利如旧座椅。小大者：较三千大千世界充满舍利更应选择般若。中小者：十方世界所说十二分教与般若相等，因从此出生故。中中者：受持般若等者无恶趣等怖畏，般若如国王，舍利如依王之人无有怖畏。中大者：般若如如意宝，舍利如其旧宝盒。大小者：较十方世界充满舍利更应选择般若。大中者：欲见一切如来色身法身者，应精进般若瑜伽。


།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན། རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཤིང་གི་ གྲིབ་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ།།སྐུ་གདུང་གི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་པ་གསུམ་སྟོན། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་བརྗོད། །ཅེས་ པ་ལས།བསྟོད་པ་དང་པོ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་དང་། གཞན་ལའང་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་གང་ཆེ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་ཡིས་ལན་ཐོབ་ཅིག་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་གིས་ བཅངས་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་།གཞན་ཡང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་གཉིས་བསོད་ནམས་གང་ཆེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་གིས་བཅངས་པ་བས་གཞན་ལའང་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བས་སྐུ་གདུང་གིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བཤིག་ནས་གནང་བ་མཛད་ དོ།།བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་གིས་བཅངས་པ་བས་གཞན་ལ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེའོ། །བསྟོད་པ་གཉིས་པ་ནི་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་བསྟན་ཅིང་བཤད་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོན་པའམ་སྟོན་པའི་གནས་དང་མཚུངས་སོ། །བསྟོད་པ་གསུམ་པ་ནི་ འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བཀོད་པའོ།།བཞི་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ལའོ། །ལྔ་པ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ངོ་། །དྲུག་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ངོ་། །བདུན་པ་དགྲ་བཅོམ་མོ། །བརྒྱད་པ་རང་བྱང་ཆུབ་བོ། །དགུ་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་བཀོད་པ་ བས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཀོད་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་སྟེ།ཅིས་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །བཀུར་བ་དང་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བཀོད་པ་བས་ལ་སོགས་སོ།།གཉིས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བཀོད་པ། གསུམ་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་བཀོད་པ། བཞི་པ་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ལ་བཀོད་པ། ལྔ་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་བཀོད་པ་བས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེའོ།།དྲུག་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྟན་ན་ཆེའོ། །བདུན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནི་གཉིས་སུ་མ་ཡིན་གཉིས་སུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མེད་པ་བསོད་ནམས་ཆེའོ།

大的大者：若以般若波罗蜜多摄持一切善法，并回向一切种智，则如树影喻所示，成为一味。
此为舍利品第二十三。此品宣说赞叹、恭敬、称扬三者。如云："于般若波罗蜜多，信解诸位中，以三个九数，说为赞叹及，恭敬并称扬。"
其中第一赞叹：帝释问：独自修习般若波罗蜜多，与施予他人，何者功德大？佛言：我问于你且自答。独自持有如来舍利并作供养，与令他人供养，二者何者功德大？帝释答：较独自持有，施予他人功德更大，故为调伏众生，碎金刚身而赐予舍利。佛言：如是，较独自持有，施予他人功德更大。
第二赞叹：若往他处宣说解释，功德更大，此如导师或导师处。第三赞叹：安立阎浮提众生于十善。第四于预流果。第五于一来果。第六于不还果。第七于阿罗汉果。第八于独觉菩提。第九较安立阎浮提等于预流果，安立一众生于菩萨更有功德。何以故？因有预流等不能生佛，有菩萨则一切善法出现于世间。
第一恭敬：较三千大千世界众生安立于十善等。第二安立于四禅。第三安立于四无量。第四安立于四无色。第五较三千大千世界众生安立于五神通，施予般若波罗蜜多功德更大。第六如理作意，宣说真实义更大。第七般若波罗蜜多之义非二非不二等无二更有功德。


 །བརྒྱད་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་ སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བས་ཀྱང་ཡུམ་གྱི་དོན་བསྟན་ན་བསོད་ནམས་ཆེའོ།།དགུ་པ་ཡུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྟོན་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་ལ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་མ་ལྟ་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྔགས་པ་ དང་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་གི་སེམས་ཅན་རྒྱུན་ཞུགས་པ་ལ་བཀོད་པ།གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་བ། གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལ། བཞི་པ་དགྲ་བཅོམ་ལ། ལྔ་པ་རང་རྒྱལ་ལ། དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ། བདུན་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་བཀོད་པ། བརྒྱད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་བས། དགུ་པ་སེམས་ ཅན་གཅིག་ཅིག་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དང་བཅས་པ་ཡི་གེ་དང་བཅས་པར་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་སྟེ།དེ་ཅིས་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གདུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ།། །། ལེའུ་འདི་ནས་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གཉིས་ལས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དང་། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་བཅས མཚན་མ་མེད་པ་དང་།།སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏགས་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དེ། །བསྔོ་བའི་མཆོག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་པ་ལས། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསྔོ་བ་ནི། །བྱམས་པས་སྨྲས་པ། ཉན་རང་ ནི་རང་གི་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ལ།བྱང་སེམས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པའི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དུ་མ་བསྟན་ན་མོས་པ་ལྡོག་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྦྱངས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ་བའོ། །མི་དམིགས་པའི་བསྔོ་བ་ ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ།སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་སྦྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྔོ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པར་མི་བྱེད། མཚན་མར་ཡང་མི་བྱེད། འདུ་ཤེས་པར་ཡང་མི་བྱེད་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། ། དབེན་པའི་བསྔོ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲན་པར་བསྔོ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་ཡོད་པ་མི་དམིགས་པ་བསྔོ་བའོ།

第八，较供养三千世界诸佛，宣说般若义更有功德。第九，不显示般若影像无常等相，如说："善男子，修习般若波罗蜜多时，亦勿观察色等为无常"等。
第一称扬：安立三千大千世界众生于预流果。第二于一来果。第三于不还果。第四于阿罗汉果。第五于独觉果。第六于菩提。第七安立于不退转。第八安立于无上菩提。第九较前，若将般若波罗蜜多连同义理文字授予一个欲速得成佛之众生，功德更大。何以故？因为越接近圆满菩提，越为般若波罗蜜多所感动故。
此为福德品类品第二十四。此品宣说回向与随喜二者。如云："殊胜之回向，彼之作用胜，彼为无缘相，无倒之体性，远离佛福德，自性念行境，具方便无相，随喜诸佛及，非系三界中，小中及大之，福德生自性，回向胜三种。"
其中殊胜回向：弥勒说，声闻缘觉为自利而回向，菩萨为利他而回向故殊胜。若对初业者不说有所缘，则退失信解，对于修习六度者以无所缘方式回向。无所缘回向：须菩提说，从初发心起，从布施乃至佛十八不共法，以无所缘方式回向。无颠倒回向：如是不作所缘，不作相，亦不作想，则为无颠倒。远离回向：从色至一切种智皆以自性远离而回向。忆念佛等众之自性回向：以无所缘方式回向诸佛、菩萨及凡夫一切善根。


 །ཐབས་མཁས པའི་བསྔོ་བ་ནི་ཚོགས་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་བསྔོ་བ་ནི་མཚན་བཅས་ཀྱིས་བསྔོས་ན་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་དུག་དང་འདྲེས་པ་དང་འདྲ་བས་མཚན་མ་མེད་པར་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གི་བསྔོ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསྔོས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྗེས་འཇུག་ གི་བསྔོ་བའོ།།ཁམས་གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པའི་བསྔོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་པ་དུས་གསུམ་ལས་འདས་པ་དེ་མཚན་མའམ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིས་ན། དེ་ལ་རང་ བཞིན་མེད་དོ།།གང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་གི་ཆུང་ངུ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་ཚད་མེད་པ་བཞི་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ལ་བཀོད་པ་བས་འབྲིང་གི་ རྒྱུན་ཞུགས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་རོ།།ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ཅན་དུ་བསྔོ་བ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་གོས་པ་མེད་པར་བསྔོས་ན་བསོད་ནམས་ཆེའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ཐབས་དང་ མི་དམིགས་པ་དག་གིས།དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡི་རང་བ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཆོག་རབ་ ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བས། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་བསྔོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།། །།སྒྲུབ་པ་ལ་ལྔ་ལས། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། ། ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མའོ། །མཆོག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་མཆོག་སྤྱན་འདྲ་བ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་གཞན་ནི་དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པ་དང་འདྲའོ།

方便善巧回向即是积集等之方便。无相回向即是若以有相回向，如同美食掺毒一般，故应无相回向。随喜诸佛回向即是如同过去诸佛等如何回向，如是随学而回向。
不属三界回向即是菩萨行般若时，从色至一切种智不属三界，超越三时，不能以有相或所缘方式回向。何以故？彼无自性故。若无自性即无实体，以无实体故不能以无实体回向。
小福德生起即是安立于十善业、四禅、四无量、四无色定。中等即是从预流果至独觉果。大福德即是较以有所缘方式回向三千世界一切众生，菩萨以无所缘、无相、无染方式回向更有福德。
随喜即是以方便及无所缘二者，于善根随喜，此处所说随喜作意即是修习。较以所缘方式随喜诸佛、菩萨及凡夫善根，以无所缘方式随喜最为殊胜。譬如，较供养三千世界如来，以无所缘方式随喜更为殊胜。
此为随喜回向品第二十五。修行有五，其中："彼之体性即殊胜，于一切不起造作，无所缘诸法，引导即大义。"此即般若波罗蜜多。殊胜即是如眼睛般为五度之最胜，其他波罗蜜多如盲人无导引。


 །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ པ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་ཡང་མི་སྒྲུབ་པོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། མི་སྒྲུབ་པ་དེ་ གང་ལགས།བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་།མཚན་མའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།།ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གསོག་གོ། །གསོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་ ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཡུམ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཆེ་བར་མི་བགྱིད་ཆུང་བར་མི་བགྱིད།འདུ་བར་མི་བགྱིད། ཡངས་པར་མི་བགྱིད། ཚད་མཆིས་པར་མི་བགྱིད། ཚད་མ་མཆིས་པར་མི་བགྱིད། རྒྱ་ཆེ་བར་མི་བགྱིད་ཆུང་བར་མི་བགྱིད། མཐུ་དང་ལྡན་པར་མི་བགྱིད་མཐུ་མ་མཆིས་པར་མི་བགྱིད་དོ། ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྔར་བགྱིད་ན་ཡུམ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལྔར་བགྱིད་པ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་བྱང་ཆུབ་མེད་དོ། །ཆེན་པོ་བཅུ་ནི་སེམས ཅན་དང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་དག་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། དབེན་པ་དང་། མ་མཆིས་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བ་མ་མཆིས་ པ་དང་།སྟོབས་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་ཆེ་བའོ། །སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་རྣམ་དག་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་དག་དངོས་བསྟན་པའོ། །དངོས་ལ་ལྔ་སྟེ། རྣམ་དག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་དག་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ དག་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་དག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའོ།

于一切不显现即是舍利子问道："应如何修行般若波罗蜜多？"佛告曰："从色至一切种智皆不造作、无生、无灭、无所缘、无畏惧之方式，任何都不修行。"舍利子问道："不修行是何？"佛告曰："任何都不取得，善等十一种所缘，不以相之方式取得一切种智，即是般若波罗蜜多之数。"
无所缘诸法引导即是取得、不取得。般若波罗蜜多是虚幻。若认为是虚幻，则远离般若波罗蜜多，故于般若波罗蜜多生信，则从色至一切种智皆不生信。
大义即是般若从色至一切种智不作大、不作小、不作聚、不作广、不作有量、不作无量、不作广大、不作狭小、不作有力、不作无力。若菩萨依六波罗蜜多作五，则非般若相应之果。何以故？从色至一切种智作五即成其大所缘。有所缘想者无菩提。
十大即是众生及从色至一切种智无生、无实、独觉清净、无自性、空性、远离、无有、不可思议、无坏灭、无现证圆满佛果、无力成就故，般若为大。此为修行品第二十六。
此品宣说清净生与不生之因，及宣说清净自体。自体有五：总说清净、声闻清净、独觉清净、菩萨清净及佛清净极大。


 །རྣམ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྟན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ། སངས་ རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་ཡང་ཡུམ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་སྙམ་མོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཡུམ་མཐོང་བ་དང་བལྟ་བར་ནུས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་མི་ཐོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྣམ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཐིབས ཀྱིས་ནོན་པ་དང་།།ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང་། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང་། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་མཐོང་སྟེ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པ་ཐོས་ན་ད་ལྟ་བྱོལ་ ནས་གུད་དུ་དོང་སྟེ།སྔོན་ཡང་གུད་དུ་བྱོལ་བྱོལ་བ་ཤེས་རབ་འཆལ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བསགས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །དེར་མེ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པའི་ཚེའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་དམྱལ་བར་སྐྱེ། དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་ སུ་འགྱུར་རོ།།བརྒྱ་ལ་མིར་སྐྱེས་ནའང་དམུས་ལོང་དང་མཛེ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་མི་གྲག་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔས་ཀྱང་ཆོས་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་སུག་ལས་བགྱིས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་ཡང་མི་ཕོད་ལགས་སོ། །བཀའ་ སྩལ་པ་དེ་བཞིན་ཏེ།ཆོས་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བསགས་པ་ནག་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ནི་བདག་གི་རྒྱུད་ཀྱང་དུག་ཅན་དུ་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱང་དུག་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པར་ཡང་མ་གནང་ན། བལྟར་མི་རུང་འགྲོགས་སུ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས། ཆོས་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བསགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ ཚད་ནི་བཀའ་མ་སྩལ་ཏོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ནི། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང་། །བཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །རྣམ་དག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟབ་པའི་ཡུམ་དེ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་གྱི་དུས་གསུམ་རྣམས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་ལགས་སོ།

清净生起之因：佛陀教法及布施等，善巧方便之所有，于此信解诸因也。此即是菩萨行持般若，承事无量诸佛，从无数劫以来趣入，从初发心圆满六波罗蜜多。现今若见闻般若，则想见到导师。
须菩提问道："能见能观般若否？"佛告曰："从六波罗蜜多至一切种智，因诸法无心故不见不闻，即彼真实不见即是般若波罗蜜多。"
不生清净之因："为魔力所压及，于甚深法不信解，执著蕴等诸法，为恶友所摄受。"此即是善男子虽见众多佛陀，以所缘方式行持六波罗蜜多，闻无所缘方式之教法时，今则逃避远离。往昔亦曾逃避，因积累慧失坏业，当生于十方世界地狱中。彼处为火等所毁时，复生他世界地狱，如是转生畜生、饿鬼。百世得生为人时，亦成盲聋麻风等，不闻三宝之声。
舍利子言："较五无间罪造作舍法之业，连其影像亦不堪比。"佛告曰："如是，积累舍法之业，具黑性者，不仅使自相续成毒，亦令他相续成毒，此不应闻，何况观看结交。造作舍法业者之身量未宣说。"
清净即是："果清净色等，清净性故，彼二无差别，不可分故说清净。"总说清净即是：如是甚深般若是何？佛告曰："从色至一切种智三世诸法，无缚无解。"


།དེ་ཅིས་ན། གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་སོ་སོ་མ་ཡིན་ ཐ་མི་དད་དོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དག་པར་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དག་པར་བྱེད་པའོ། །དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ལའོ། །གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ནི་བློས་སོ། །སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱི་དང་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲོལ་བ་ནི་རྣམ་དག་གོ།།རྣམ་དག་ནི་རྣམ་བཅད་དེ་དགག་ཏུ་མེད་པའོ། །ཡོངས་དག་ནི་ཡོངས་གཅོད་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་དག་ནི། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བ། །ཞེས་པ་ནི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་རྣམ་དག་ཡོངས་དག་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་དག་ཡོངས་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིའོ། །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དག་ནི་རང་རྒྱལ་གྱིའོ།།ཕར་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་རྣམ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་བ་ལ་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟ་བའི་རྣམ་དག་ནི་ཕར་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་དག་པ། ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དག་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་ཞེས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་དག་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་དུས གསུམ་དག་པའོ།།དམྱལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་ས་དགུའི་རྣམ་དག་།གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཟུང་གསུམ་ཡ་དྲུག་སྟོན། མགོན་པོས། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་ཡི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ལམ་ཡིན་ནོ། ། ཀླན་ཀ་དེ་ནི་སྤང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་རང་རྒྱུད་པ་ཀླན་ཀ་ཡིན་པས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག་།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་རྣམ དག་དགུ།།ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་དག་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཟབ་པོ། །གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྣང་བའོ།

为何如此？由色清净故果清净，由果清净故色清净。如是，色清净与果清净无二无别，不可分，非各别，无差异。色等是所净，般若波罗蜜多是能净，清净果即预流等。无二是就事物而言，不可分别是就智慧而言，非各别是共相。简言之，一切法解脱共相与自相即是清净。
遍清净即遮遣而无可否定，圆清净即决定而无可成立，即谓法性义中无有否定与成立。真实清净即如"由色圆清净故般若波罗蜜多圆清净"等。
别别清净："烦恼所知道三种，因损故声闻缘觉，及诸菩萨清净性，诸佛最极清净性。"此即十二能作士之清净圆净，三时清净圆净是声闻的，十二缘起清净是缘觉的，从波罗蜜多至佛不共法之清净是菩萨的。
佛之清净为最极，分二：如所有清净即从波罗蜜多至佛不共法清净，蕴界处清净，烦恼清净故一切种智清净；由一切种智清净故烦恼清净，由六波罗蜜多等清净故三时清净。
此为地狱品第二十七。此品开始宣说九地清净，基智之三对六法。怙主说："于九地中大乘之，大等垢染之，对治门中小乘之，小等是道。为断彼诤故。"此即三界九地实有之见及所断能治自相续之诤，为断彼故："道与所量，由平等性，三界对治，如是许也。"此即对舍利子说九清净。所有清净之教示为："色清净即甚深，色清净即显现。"


 །གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།།གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པའོ། །གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའོ། །གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྨན་པར་མི་བགྱིད་གནོད་པར་མི་བགྱིད་དོ།།གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འཚལ་བ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་དེ་རྣམས་ཀུན་བསྒྲེའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བདག་རྣམ་པར་དག་པའི་ སླད་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དག་པ་ལགས་སོ།།ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མཐའ་ཡས་པ་ལགས་སོ། །གཞི་ཤེས་པའི་ཞུས་ལན་དྲུག་ནི། རང་བཞིན་གཞིའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཁོར་འདས་ལ་མ་ཞེན་པ་དང་།མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཟུང་ན་རིང་ལ། མ་བཟུང་ན་ཡུམ་ལ་ཉེ་བ་དང་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་ལ་མ་ཞེན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་ འགག་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ལ་མི་གནས་པ། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་ཚུ་རོལ་ནི་འཁོར་བ། ཕ་རོལ་ནི་མྱང་འདས། དེ་ལ་མི་གནས་ པའི་རྒྱུ་མཚན་དུས་གསུམ་དག་པའོ།།དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ། །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཤད། །ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཉན་རང་གི་མིང་དང་མཚན་མར་གཟུང་བས་རིང་ངོ་། །ཡུམ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་དུ་རྟོགས་པས་ཉེའོ།།གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །དུས་གསུམ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཆགས་ པའི་མཐའ་འགོག་པས།།རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་པ་ནི་ལྟ་བའི་ཡུལ་ལ་འདུ་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྟོང་པ་དང་དུས་གསུམ་དུ་འདུ་ཤེས་ན་ཆགས་པའོ། །སྤྱོད་པའི་ཡུམ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་ལ་སྤྱོད་སྙམ་ནའོ།

色清净即无迁移亦无结生。色清净因自性光明故无有烦恼。色清净即无所得。色清净即无有现证。色清净因自性空故无有三界生。清净因自相空故不作利益不作损害。色清净因法无心故即是无知。
乃至佛不共法皆如是类推。须菩提白言："为自清净故从色乃至一切种智皆清净。因无始无终空性及超越边际空性故，从色乃至一切种智皆无边际。"
基智之六问答为：自性基智般若波罗蜜多即不执著轮回涅槃，若执著名句则远离，若不执则近般若，不执著所断能治，于色等一切皆不行，于色等无有慢心，通达色等无生灭，此为摄义。
其中基智之体性："非此岸彼岸边，亦不住彼等中，由知三时平等，许为般若度。"此岸即轮回，彼岸即涅槃，不住彼之因即三时清净。
"由缘相执著门，非方便故远离，由彼善巧方便，说为真实近。"即彼般若波罗蜜多，声闻缘觉执著名相故远离。菩萨通达彼般若超离言思故近。
"色等蕴空性，及三时摄法，布施等觉分，行想为违品。布施等无我执，令他于彼行，彼遮贪著边，王等微细贪。"于见境起想为违品，即从色至一切种智起空性及三时之想即是贪著。于行般若起想即于波罗蜜多等起行想。


 །མ་ཆགས་པ་ནི་ དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ།གཞན་དག་དེ་ལ་བཀོད་ནས་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པའོ། །རྒྱལ་བའམ་འབྲས་བུ་ལ་ཆགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བས་ཀྱང་ཆགས་པ་ཕྲ་བ་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆགས་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ། ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས།།དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་བཤད། །ཅེས་པ་ནི་ ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་།གཟུང་འཛིན་མེད་པ་བསམ་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།ཇི་ལྟར་བཤད་པ་འདི་ཞེས་བྱ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།སྦྱོར་བ་ ནི།གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང་། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་དང་། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱ་དཀའ་རྣམ་གསུམ་སྦྱོར་བ་དང་། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །འབྲས་ཡོད་འདོད་པ་དེ་དང་ནི། ། གཞན་ལ་རག་ལས་མིན་གང་དང་། །སྣང་བ་རྣམ་བདུན་ཤེས་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི། དེའི་ལན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་སྤྱོད་ན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་མི རྟག་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་པར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཡོད་མེད། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པར་མི་སྤྱོད་ན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་དོ། །རྫོགས་པ་དང་མ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་མ་རྫོགས་ པ་ལ་མི་སྤྱོད་ནའོ།།ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་ནའོ། །མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་བསྔགས་པ་དང་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་དཔེས་ཡུམ་ལ་ འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་།བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བསྔགས་པ་དང་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཆགས་སྡང་མེད་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་སྡང་མེད་པ་དང་། བྱ་དཀའ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། །ཡུམ་བསྒོམ་པ་ ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་ལགས་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མེད་དོ།

无贪著即与此相反，令他安住于此而遮止贪著边。对佛或果位贪著的违品，佛言："较此更细微的贪著是缘如来善根的作意贪著。"其对治：
"法界以自性，
远离故甚深，
诸法无自性，
了知即断贪。
以遮见等故，
说彼难通达，
由不知色等，
说彼不可思。"
即通达诸法皆无自性，无能取所取超越思维。其摄要为："如是遍知理，违品与对治，如是所说此。"此为清净品第二十八。
修行即："色等彼无常等，彼未圆满圆满，遮止行之修行，于彼无有贪著，不变无作者性，三种难行修行，随缘得果故有，欲求彼果及，不依他所为，了知七种显现。"
对此须菩提问："菩萨应如何修行般若？"答："从色至一切种智皆不行即是行般若"，此为色等修行。无常等修行即从色至一切种智不行常与无常、乐与苦、有我无我、净与不净即是行般若。圆满未圆满修行即不行从色至一切种智圆满与未圆满。贪著无贪著修行即不执从色至一切种智为贪著或无贪著。不变修行即以虚空受赞不赞无增减为喻说般若无变异。无作者修行即以幻人受赞不赞无贪嗔为喻说菩萨行般若无贪嗔。三种难行修行即须菩提说："修般若即修虚空，虚空中从色至一切种智皆无所有。"


 །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་བཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་བཀོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་བྲི་བའང་མེད་གང་བའང་མེད་དེ།སེམས་ཅན་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར། བཤད་ཀྱང་དེ་བཞིན་མ་བཤད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ དེ་ནས་དགེ་སློང་ཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའམ་འགག་པའམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ།རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐོབ་པའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་ བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ།བདག་གིས་ཡུམ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྩོན་པར་བགྱི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཁྱོད་བརྩོན་པར་འདོད་དམ། སྣང་བ་རྣམ་བདུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདག་གིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྲུང་བར་བགྱི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རྨི་ལམ་ནས་སྤྲུལ་པའི་བར་གྱི་བརྫུན་ལ་ཁྱོད་བསྲུང་བར་འདོད་དམ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ན་བསྲུང་བའི་མཆོག་གོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ དེ་རྨི་ལམ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད།རྨི་ལམ་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། རྨི་ལམ་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་བར་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ན་ཡུམ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་འདི་ན་འཁོད་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཡུམ་མིང་འདི་ཉིད་དང་ཚིག་འདི་ཉིད་དང་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཅིང་རབ་འབྱོར་དང་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འབའ་ཞིག་ཞུ་བ་མཐོང་བར་གྱུར།དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱམས་པའང་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱའོ།

十方世界如恒河沙数诸佛，经无量无数劫住世，令无量无数众生安住于无余涅槃界，然众生界既不减少也不增加，因为众生本来清净的缘故。说与不说皆如是。
随缘得果而欲求果之修行即：一位比丘说，于一切法无生灭、无杂染清净中，礼敬能得戒定慧解脱解脱知见五蕴及得预流等圣者果位的般若。
不依他修行即帝释问："我应如何精进于般若？"须菩提答："你欲精进于空性虚空吗？"
七种显现修行即帝释问："我应如何守护行般若的菩萨？"须菩提答："你欲守护从梦境到幻化的虚妄吗？善男子，安住般若即是最上守护。"
平等性即："于色等无执著，四种即其平等。"即从色至一切种智，不作梦中执著，不以梦执著，不对梦执著，乃至不对幻化执著，即是精进于般若。
尔时，以佛威力，此会天人见十方世界诸佛以此名、此句、此字宣说般若，唯见须菩提与帝释天主请问。三世诸佛及弥勒亦依此而成佛。


 །བྱམས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འདི་ལྟར་ ཆོས་མི་སྟོན་པ་དང་སྟོན་པ་ནི།གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང་། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང་། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། ། གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང་། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང་། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི སྐད་ཅིག་མ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་བཟོད་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། དེའི་ ཤུལ་དུ་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་ན་ཆོས་ཤེས་པ།ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་དགུ་དགུ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། དེའི་ཤུལ་དུ་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་བཞི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མོ། །བྱམས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའམ།བདེ་སྡུག་གམ། བདག་ཡོད་མེད་དམ། སྡུག་མི་སྡུག་དང་། ཞི་མ་ཞི་དང་། བཅིངས་གྲོལ་དང་། དུས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རྣམ་པར་དག་གོ། །ཡོངས་ སུ་དག་གོ།།ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད། གོས་པ་མེད་གཟུང་དུ་མེད་བསྙད་དུ་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་དམིགས་སུ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་ཡུམ་ལ་མི་དམིགས་སོ། །ནད་མི་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། མིག་གི་ནད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ལ་སོགས་པའོ། །ངན་སོང་ཆད་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ པར་མི་ལྟུང་བའོ།།འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ལ་མ་ཞེན་པའོ། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་མ་གོས་པའོ། །དངོས་དང་མིང་གཉིས་པོ་ལ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་ཡང་མི་བྱེད། དེ་ལྟར་མི་རྟོག་དེ་ལྟར་ མི་དམིགས་སོ།།གཞི་ཤེས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །དེ་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་།རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་འདི་དང་ནི་རྣམ་མཁྱེན་ནོ། །ཡང་འདི་ནི་ལམ་ཤེས་སོ། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་གཞི་ཤེས་སོ། །གནས་ མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།

慈氏（弥勒）成正等正觉后如是不说法与说法：色非常非无常，超越边际及清净，未生未灭等，如虚空离贪著，解脱遍执著，本性不可说，因为此义说，不可予他人，令无所缘取，极为清净无病生，断绝恶趣及于果，现前不分别，不与相连系，于事与名二，无有智生起，遍知之刹那。
于苦等谛中，法智随智忍，及智刹那四，是遍知见道。即于四圣谛中，离欲界十种烦恼是法智忍，其后生起对治是法智；离上二界除嗔外各九种烦恼是随智忍，其后生起对治是随智。如是四种是声闻见道。
弥勒不说从色至一切种智是常或无常，是苦乐，有我无我，可意不可意，寂静非寂静，束缚解脱，三世等法。如何说呢？说从色至一切种智清净，遍清净。如虚空无生灭，无染污，不可取，不可说，不可诠，不可缘，如是于般若亦不可缘。
无病之利益即不生眼病等。断绝恶趣即不堕地狱等。于现前果位不分别即不执著增上生及决定胜。不与相连系即不被十一种所缘所染。于事与名二者无智生起即不如是想，不如是分别，不如是缘。
基智摄要即："如是此与此，及此为三种，彼即三种位，圆满遍宣说。"此即一切种智，此即道智，此即基智。此为无住品第二十九。


། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཞུས་ལན་བཅོ་བརྒྱད་སྟོན་པ་ལས་རྣམ་པ་ནི། གཞི་ཤེས་པ་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ ལ་གཞི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནི།མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་ནས། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་ལ། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་འདོད། །ཅེས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ནི་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་ཐུབ་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་གཞི་ནི་ གནས་མེད་པ་དང་།ནམ་མཁའ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། མིང་མེད་པའོ། །འགོག་པའི་གཞི་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོགས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་དང་། སྐྱེ་མེད་དོ། །ལམ་གྱི་བཅོ་ལྔ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། རྨོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། རློམ་པ་མེད་པ་དང་། ཡུམ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པའོ། །ལམ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ནི། རྒྱུ་དང ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་།།འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་གྲགས་སོ། །ཞེས་པ་ལས། ཀུན་འབྱུང་གི་བརྒྱད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །ལམ་གྱི་བདུན་ནི་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། རྟོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྔ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །འགོག་པའི་བཅུ་དྲུག་ནི་སྟོང་པ་བཅུ་དྲུག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་བཅུ་ཐམ་པ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་བྱེ་བྲག་གིས། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་ནས། །ཐ་མ་སངས་རྒྱས ཉིད་རྣམ་པ།།སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་དུ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་ལ། ཉན་ཐོས་དང་མཐུན་པའི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མཐུན་པའི་ སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ།རྣམ་ཐར་བརྒྱད། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ། ཚད་མེད་བཞིའོ།

关于一切相现证正觉的十八问答中，关于相的开示：
以基智差别故，所谓相为性相，因三种遍知故，彼许为三种相。
其中基智的二十七种相："从无相开始，乃至不动相，于各别谛四相，道中许十五。"
苦谛基智为：无性、平等性、远离性、无能胜。
集谛基智为：无住、虚空、不可说、无名。
灭谛基智为：无行、不夺、刹那、无生。
道谛十五相为：无作者、无知者、无迁移、无怖畏、如梦、如响、如幻影、如阳焰、如幻术、无愚痴、无烦恼、无清净、无所缘、无戏论、无我慢，般若无动。
道智三十六相："于因道苦灭，依次为次第，彼等八七及，五与十六称。"
集谛八相：离贪、无生起、寂静、无贪、无嗔、无痴、无烦恼、无有情。
道谛七相：极断除、不成二边、无差别、无损减、无通达、无量、虚空。
苦谛五相：无常、苦、无我、空、无相。
灭谛十六相即十六空性。
一切相智的一百一十相："由三种遍知别，从念住开始，乃至佛性相，声闻菩萨及，诸佛依次第，三十七三十四，三十九所许。"
与声闻相顺的三十七即菩提分法。与菩萨相顺的三十四即：十波罗蜜多、八解脱、九次第定、三解脱门、四无量。


 །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་ནི་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད།བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཡུམ་ནི་དེ་དག་ལགས་སོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ། ཡོན་ ཏན་བཅུ་བཞིའོ།།སྦྱོར་བ་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆོས་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བཅས་པ། །འདི་ཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པ།།ལེན་དང་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། ཡུམ་གང་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད། དེ་ལྟ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ། །བསྟེན་ནས་ཐེ་ཚོམ་ གྱི་དོན་ཞུས་པ་ནི་མི་འཇིགས་པའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་གནས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་།།ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིངས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་ མི་མཐོང་།།གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག། །འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །དེ་ནི་དག་པ་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ གནས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བགྱི།བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་གནས་ན། ཡུམ་ལ་བརྩོན་ཏེ། དེ་ཅིས་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པར་མི་དམིགས་སོ། །གནས་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་ བྱེད་མི་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་ཟབ་པོ། །གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཡུམ་གཏིང་དཔག་དཀའོ། །ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་ཚད་མེད་དོ།

佛陀的三十九种相为：十力、四无畏、四无碍解、十八不共法、一切言说真如、于一切法自在的自生智慧。这些即是一切相智佛母。
这是无缘品第三十。从此品开始讲二十种加行和十四种功德。
修行者所依补特伽罗的五法是：
"于诸佛恭敬，于彼植善根，善知识摄受，此为闻法器。亲近佛请问，布施持戒等行，受持等。"
对此，凡是耳闻般若者，即是曾于无量佛作承事供养，于如来生起善根，为善知识所摄受。亲近后请问疑惑义理即是无畏。修行六波罗蜜多即是如理作意。
二十种加行是：
"于色等不住故，遮止住彼故，彼之真如深故，彼等难测故，彼等无量故，经长时大劳而证故，授记不退及，定出具无障，近菩提速证，他利无增减，不见法非法等，不见色等不可思，色等彼之相，及彼体不分别，能施果宝及，彼即具清净边际。"
对此，不住色等加行是帝释问："于波罗蜜多等，当如何安住、如何精进？"佛答："从色乃至一切相智皆不住，即是于般若精进。何以故？不得色等前际等故。"
遮止住著加行是于色等既不修行亦不不修行，因为不得自性故。甚深加行是因色等甚深故般若甚深。难测加行是因色等难测故般若难测。无量加行是因色等无量故般若无量。


།ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གཏིང་དཔག་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚད་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་སྤྱོད་ན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བདུན་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། དེ་སྐད་བཤད་པ་ལ་མི་འཇིགས་མི་དངང་བ་དེ། ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོའི་ སྦྱོར་བའོ།།ལུང་བསྟན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། ལས་དང་པོ་པ་ལ་བཤད་ནས་མི་འཇིགས་མི་དངང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་ལུང་སྟོན་ནོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་བཟང་ན་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གཅེར་མཐོང་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ ནི་རྟགས་སོ།།ངེས་འབྱུང་གི་སྦྱོར་བ་ནི་དགོན་པ་ཐག་རིང་པོ་ནས་འོང་ཙམ་ན་ཡུམ་གྱི་ས་མཚམས་མཐོང་བས་འཇིགས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་དཔེས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་འགྲོ་བ་ལ་མཚན་མ་མ་མཐོང་ན་ཉེ་བའི་དཔེས་རྟགས་མེད་རྟགས་སུ་ བསྟན་པའོ།།བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་དཔྱིད་དུས་སུ་རྩི་ཤིང་ཁ་འབུས་པའི་དཔེས། བྱང་ཆུབ་མྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྲུམ་མ་ཟླ་བ་ཚང་བའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་བར་ཐོབ་པའོ། །གཞན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཡུམ་ཇི་ལྟར་ན་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལགས་ཀྱི་ལན་ནི། འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ནམ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་མི་མཐོང་བའི་ཚེ་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་དང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཤེས་ན་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་།གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་རྟོག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་ཤིང་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེར་བ་ནི་ཡུམ་ལས་ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་འབྱུང་བའོ། །དག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ས་མཚམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཡུམ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བར་ཆད་འབྱུང་བས་བྲིན་ཡང་མྱུར་དུ་བྲི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདུད་ཀྱི་མཐུས་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ནི་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའོ།

所谓甚深、难测、无量等，若不执著于这些名相，即是行般若。
七种阶位加行是：舍利子启问："对于如是所说不惧不怖者"，这是大劳长时加行。
授记加行是：对初业者解说后若无惧怖，则授记其距离一佛或二佛不远。
无障加行是：若于梦中受持般若等善行，则于现实中明显亲见受持等是其征相。
决定出离加行是：如从远处荒野来时，见到般若界域而不生怖畏的比喻，表示必定出离轮回。
无障加行是：如大海行船未见标志则表示已近的比喻，说明无相即是征相。
近菩提加行是：以春季草木萌发为喻。速证菩提加行是：以孕妇足月为喻，表示速得菩提。
利他加行是：菩萨为众生利益安乐而趣入。
须菩提启问："云何是修习圆满？"答：无增无减加行是当见从色至一切相智皆无增减时，修习圆满。
不见法非法等加行是：若于法非法、善不善、三时、三界及从色至一切相智皆不如实随见，则修习圆满。
不可思议加行是：若知从色至一切相智皆不可思议，则修习圆满。
无分别加行是：若于色及色相、色自性皆不分别，则于如来植善根等修习圆满。
施予珍宝果是：从般若出生波罗蜜多乃至一切相智。
清净加行是：从色至一切相智悉皆清净。
边际加行是：于请问般若等虽有障碍毁坏，仍速疾书写等。
十四种功德是：于请问等魔等不能损害，即是摧伏魔力。


།སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་མི་ཚུགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ནི་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ནི་ཡུམ་འདྲི་ན་སངས་རྒྱས་ལ་ཉེ་བའོ། །དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ ནི་ནམ་ཡང་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ནམ་ཡང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡུམ་སྤྱད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས། ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་ཝརྟ་ནི་དང་། བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ཡུམ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མཆོད་ པ་བྱས་ཏེ།ནམ་ཡང་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བ་དང་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིས་ན་ཡུམ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཅིས་ན་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རྫོགས་པའོ། །སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བའོ།།མི་ཕྱེད་པ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའོ། །དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཡུམ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་ཉམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའོ། །དམ་བཅས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་ དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་འཛིན་པ་ནི་ཡུམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་བས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའོ། །ངེས་པར་རྙེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། བཙལ་ན་ངེས་པར་རྙེད་པའོ། །བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་སོ་གཅིག་པའོ།། །།སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་ བཞིར་བཅས་པ།།དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། བཅུ་ཚན་དང་པོ་ནི་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མཆི་བའི་བདུད་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱོད་པའོ། །སྤོབས་པ་མྱུར་བའི་བདུད་ནི་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚན་ཁུགས་སུ་སྤྱད་ནས་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པའོ། ། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཕན་ཚུན་གླལ་ཞིང་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་སེམས་གཡེངས་ཤིང་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་ཏོན་ནི་དགེ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་དོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བདག་གི་མིང་དང་ལུང་ཡང་མ་བསྟན འདིའི་དོན་ཡང་མི་རྟོགས་སོ་སྙམ་སྟེ་སྟན་ལས་ལངས་པའོ།

佛陀的密意是不可被加持所动摇的。
现前成就是请问等。
接近圆满菩提是请问般若即是接近佛陀。
具大义利等是永不堕恶趣、永不离波罗蜜多。
修习般若的功德是：如来涅槃后，于南方瓦尔塔尼及北方四众请问般若等并以花等供养，永不堕恶趣，获得人天圆满，以六波罗蜜多利益众生。
为何于最后五百年行持佛陀事业？何为正法调伏？即是般若波罗蜜多。为何般若波罗蜜多是佛陀密意？佛陀以此为密意，佛陀密意即是般若波罗蜜多。
圆满一切无漏功德是从布施至一切相智皆圆满。
成为说法士是宣说一切种智之语。
不可破坏是恶魔不能为障碍。
获得最胜欢喜是请问般若等生起大欢喜安乐之体验。
如实成就誓愿是如发心时所承诺般以六波罗蜜多利益众生。
摄持广大是以般若行持广大布施等而获广大果报。
决定获得利益是寻求则必定获得。
此为北方续第三十一品。
过失有四个十组，决定了知为六种。其中第一个十组是：
过分自信的魔是以六波罗蜜多难行之想而修行。
速疾自信的魔是修习请问等后生起傲慢心。
身之过患是互相打哈欠而请问等。
心之过患是心散乱而请问等。
以非理生起诵持是未以善心摄持而修法。
背离之因缘是想着"未授记我的名字，我也不了解此义"而从座位起身。


།རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་འདབ་ཚོལ་བའི་དཔེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་བོར་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་ཉམས་པའོ། །ཁྱིས་ཇོ་བོ་བོར་ནས་ལས་མི་ལས་ཁ་ཟས་ཚོལ་བའི་དཔེས་ཁ་ཟས་མཆོག་ལས་ཉམས་པའོ། །གླང་པོ་རྙེད་ནས་རྗེས་ཚོལ་ གྱི་དཔེས་ཐེག་པ་མཆོག་ལས་ཉམས་པའོ།།རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཚོལ་བ་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་དཔེས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ཉམས་པའོ། །བཅུ་ཚན་གཉིས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཉམས་པའི་དཔེས། ལྷའི་དབང་པོའི་ཁང་བཟངས་བྱེད་པ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་ཚད་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གོང་ན་མེད་པ་ཉམས་པའི་དཔེས་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བ་ལ་མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་ཕྲད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཡུམ་མང་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་གྱིས་གཡེངས་པའོ། །རོ་མཆོག་ལས་ཉམས་པ་ནི། རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་བོར་ནས་དྲུག་ཅུ་པའི་ཁ་ཟས་ཟ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་ ལས་ཉམས་པ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནོར་བུ་མཆིང་བུ་དང་སྙོམས་པའོ།།ཡི་གེར་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐབས་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རྙེད་ པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རོ་མྱང་བ་ལས་ཉམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཤོར་བའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་གཉིས་པའོ།། །།བཅུ་ཚན་གསུམ་པ་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདུན་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཉམས་པ་དང་། འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་ དད་པས་ཉམས་པ་དང་།འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་དང་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པས་ཉམས་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་མི་ལྡན་དང་། དགེ་མི་དགེ་དང་། སྟོང་པ་དང་ལེན་པར་མི་འདོད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་སེར་སྣ་དང་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པས་དང་། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ།

以舍根寻枝叶的比喻，舍弃一切智智之般若即是失坏因。以狗舍主人向仆人觅食的比喻，即是失坏最胜饮食。以得象而寻迹的比喻，即是失坏最上乘。以牛蹄水坑求大海的比喻，即是失坏所为。
第二个十组：
以因果关系失坏的比喻，如测量帝释天宫殿的日月尺度。以无上失坏的比喻，如欲见转轮王而遇城主。于众多般若分别是书写等被他缘所散乱。失坏最胜味是舍弃具百味饮食而食六十味饮食。失坏最胜功德是将如意宝珠等同于青宝石。执著于书写是未了解法性之义。执著于无实是轻视方便。作意境等是作意村落城市等。失坏利养恭敬及偈颂之味是陷入世间八法。
此为魔业品第三十二。
第三个十组：说法者与听法者任一为欲求与懈怠所摄而失坏，以欲求对境差别而失坏，以大欲小欲与非大欲小欲而失坏，具足与不具足头陀功德，善与不善，不欲受持空性，布施与悭吝，略说可知，以观察，知与不知十二分教，具足与不具足六波罗蜜多。


 །བཅུ་ཚན་བཞི་པ། ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཟུངས་ཐོབ་མ་ཐོབ་དང་། ཡི་གེ་འདྲིར་འདོད་མི་འདོད་དང་། འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་མ་བྲལ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ བ་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང་།བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དང་། གཅིག་པུར་འདུག་པ་དང་འཁོར་ལ་དགའ་བ་དང་། འདོད་པ་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། དེ་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་དང་། འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ མི་འགྲོ་བ་དང་།ཁྱིམ་ལ་འདྲིས་པར་བྱེད་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་དང་། ཁ་ཟས་དཀོན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བདུད་ཀྱི་འབྱེད་པ་དང་། བཅོས་མ་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་སླུ་བའོ། །དེ་ཅིས་ན་ཡུམ་ལ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མེད། དེ་ལ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུམ་ལ་བར་ཆད་འོང་བའི་དཔེ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དགྲ་མང་བའི་དཔེས་བསྟན། ལས་དང་པོ་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་གི་།སྦྱངས་པ་ཅན་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྲུང་བ་མཛད་དོ། །མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ནི། གང་གིས་མཚོན་ཏེ་མཚན་ ཉིད་དུ།།ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་། །ཁྱད་པར་བྱེད་དང་རྣམ་གསུམ་པོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མ་ནི་ཡུམ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ནི་སྲས་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི། དཔེར་ན་བུད་མེད་ཅིག་ལ་བུ་མང་དུ་ཡོད་ལ། དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་བདག་ཅག་གི་མ་མ་འདི་ ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ་བར་ཆད་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ཞིང་བཀུར་སྟི་བྱེད་དེ།ཅི་ནས་བདག་ཅག་བསྐྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པའོ་སྙམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཡུམ་གྱིས་བསྐྱེད་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསམ་གཏན་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ བསྟན་པས་སངས་རྒྱས་སུ་བརྗོད་དོ།།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་རང་གི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་བྱེད་པས་སོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མདོར་བསྟན་ནོ།

第四个十组：具足与不具足善巧方便，获得与未获得陀罗尼，欲写与不欲写，离与未离欲求，背离恶趣道路，对善趣道路生起欢喜，独处与喜欢眷属，贪著欲望，不愿布施，不为成办欲望开启机会，去与不去被盗贼等扰乱的地方，亲近居家的魔业，前往缺乏饮食之处，魔的分裂，伪装转变，以非如实而欺诳。
为何如此？般若中从色至一切智皆无，因为其中无诸圣者补特伽罗。般若遭遇障碍的比喻，以如意宝珠有众多敌人的比喻来说明。初业者会遭遇魔障，修行者则不会遭遇，因为十方诸佛都在守护。
略说相的特征：以何为相而成为特征，所知亦是智慧，差别作用三者，自性与相。其中般若波罗蜜多是佛母，十方诸佛是佛子，以譬如一女人有众多儿子，他们想着如何使我们的母亲长寿无障碍而恭敬供养，认为是生养我们、显示世间的导师。同样，十方诸佛也由佛母所生，显示世间，此般若波罗蜜多从禅定乃至一切智的教法称为佛陀。
了知相是依此般若了知基、道、相无生。殊胜相是超胜声闻缘觉之道。作用相是菩萨宣说般若后利益众生。自性相是烦恼不生之自性、菩提心生起之自性、与世间行为不相顺等，此为略说。


 །གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །དེས་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་ལྟ་དང་། །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་དང་། །ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་དང་། ། གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་དང་། །གཞན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །གཞི་ཤེས་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ འབྱུང་བ་ནི་ཡུམ་འདིས་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ནི་ཡུམ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་ནི་ཡུམ་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་འཇིག་དང་བླང་དོར་ལ་སོགས་པར་མི་སྟོན། ཅིས་ན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་དུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ།།སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་ལ་བརྟེན་ནས། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མི་དམིགས་ཏེ། ཡུམ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཡུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན།བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཟད་པ་དང་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་ཏོ། །ཆགས་བཅས་སོགས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དུག་གསུམ་དང་བཅས་པ་མི་དམིགས་སོ། ། སོགས་ཁོངས་ཀྱི་འབྲལ་བ་མེད་པ་ནི་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུག་གསུམ་དང་འབྲལ་བ་མེད་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་ནི་སེམས་དེ་དངོས་པོ་མེད་པས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་དོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་གཟིགས་སོ། །ཚད མེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྟེན་མེད་པས་ཚད་མེད་པའོ།།རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སེམས་བལྟར་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་སེམས་དེ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པའོ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་འཕྲོ་འདུ་ལ་སོགས་པ་ལུང་ མ་བསྟན་བཅུ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནི་ཕུང་པོ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ པའོ།

基智的十六种特征是：
如来出现，
世间无坏自性，
众生心行，
无尽之相，
摄持与观照，
有贪等及广大，
成为广大与无量，
识不可示，
心不可见与了知，
动摇等所谓，
除此之外彼等，
即是真如之相，
牟尼证悟真如，
及说示他人，
此等一切
称为一切智智境界之基智特征。
对此解释：
如来出现是此般若生起十力、四无畏等。
显示世间是般若显示五蕴为世间。
世间无坏是般若不显示五蕴生灭取舍等，因为从色至一切智皆无所缘。
众生心行是如来依般若，从色至一切智皆不可得，连般若自身也不可得，何况从色至一切智。
摄持与散乱是如来依般若连法性也不可得，何况摄持与散乱。
无尽相是了知尽、灭等。
有贪等是因心与心所不可得故三毒有贪不可得。
等字所含之不离是因无相遇故无离三毒。
广大是因心无实故无大小等增减。
成为广大是因无自性故不见生灭等。
无量是因心相续无依故无量。
识不可示是因自相空故了知无心。
心不可见是佛五眼亦不见彼心。
了知动摇等是依止漂移聚集等十四无记。
除此之外真如之相了知是从色至一切智真如、无错真如、无变等。
牟尼证悟真如是通达从蕴至一切智之真如。


།འཇིག་རྟེན་སྟོན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞིའོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ དང་།།སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང་། །འདུ་མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག། །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལ། ལྷའི་བུས་གསོལ་པ། ཡུམ་ཟབ་མོའི་མཚན་ཉིད་གང་ ལགས་ཞུས་པའི་ལན་ཡུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་བཅུ་གཉིས། དཔེ་ནམ་མཁའ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་མི་འཁྲུགས་པའོ། །འདུ་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ།དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། །དེ་ལ་མཆོད་ དང་བྱེད་མེད་དང་།།ཀུན་འཇུག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་དང་། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་བརྟེན་ནས། །ཤེས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ།།ཞེས་པ་ལ། ཡུམ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བས། གང་ནས་གཤེགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པས་སངས་ རྒྱས་སོ།།ཀུན་འཇུག་མཁྱེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་བརྡས་འཇུག་པའོ། །མཐོང་བ་པོ་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསོག་གསོབ་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །མ་མཐོང་བ་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ སྟོན་པའོ།

这是显示世间品第三十三。
从此品开始讲述道智的特征、一切相智的特征、殊胜的四种特征。道智的十六种特征是：
空性无相及
远离希愿，
无生无灭等，
法性无扰动，
无为无分别，
差别无特征，
此等即是
道智境界之智慧特征。
对此解释：
天子问道："何为甚深般若之特征？"答：般若之特征有十二种：空性、无相、无愿、无为、无生灭、无烦恼与清净、无实、无自性、无实之无自性等。
以虚空无扰动为喻，天与非天不能扰动。
无为是从色至一切智皆无造作。
无分别是说虚空有特征非为真实。
无特征是从"色以色性为特征"乃至"一切相智以现证为特征"，而证悟其无特征而成佛。
一切相智的十六种特征是：
依止自法，
安住恭敬，
尊贵悦意，
供养无为，
遍入智慧，
显示未见，
世间空性，
宣说智现，
不可思议寂静示，
灭除世间诸想中，
依一切相，
称为智慧之特征。
对此解释：
供养般若，感恩如来恩德，从所来之道而行供养。
无为是依一切法无相，因无作者故无所作而成佛。
遍入智慧是佛智无作，以无入一切法之相而入。
无见者之显示是一切法如幻无实质。
显示未见是因从色至一切智无所见故而显示。


།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ལགས། ལན་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚེ་ཡུམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་སྟོན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ འཇིག་རྟེན་དུ་སྟོན་པའོ།།འཇིག་རྟེན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟོང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ན་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་པའོ། །དབེན་པར་སྟོན་པ་ ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དབེན་པར་སྟོན་པའོ།།མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པར་སྟོན་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པར་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པའོ། །དངོས་པོ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པར་སྟོན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ཞི་བར་སྟོན་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་ མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་ནི། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི། །ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ།དོན་དམ་གྱི་ཆོས་ཉིད། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང་། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མེད་ ཤེས་རིག་།ཤེས་མྱུར་ཉུང་དང་མང་མེད་དང་། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རོ་མྱོང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པའོ། ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་དཔག་པར་མི་ནུས་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་བཞི་པའོ།

为何说是显示未见？答：当从色至一切智的所缘识不生时，般若生起如来并显示。
在世间显示，即在世间显示从色至一切智皆空。在世间说五蕴为空。在世间显示，即显示从色至一切智在世间为空。
显示不可思议，即显示从色至一切智为不可思议。
显示远离，即显示从色至一切智为远离。
显示超越边际之空，即显示从色至一切智超越边际而空。
显示自性空，即显示从色至一切智自性空。
显示无实自性空，即显示从色至一切智无实自性空。
显示世间寂静，即显示从色至一切智世间寂静。
世间空性即从色至一切智空性。
灭除想即无此世他世之想。
殊胜特征略说：
不可思等殊胜中，
入胜真谛行境者，
十六刹那，
说为殊胜特征。
这是指世俗显现不可思议、胜义法性、智慧、佛陀大悲不可思议等。
不可思及无等同，
超越度量与计数，
圣者摄集诸智者，
了知无共之智慧，
智速无多亦无少，
修证及正成就等，
所缘及其所依止，
周遍摄持无味尝，
以此殊胜十六相，
当知自性之智慧。
对此解释：
不可思议即超越思维。
无量即不能度量。
不可称量即不能称量。
无等等即无与等者。
这是无等等品第三十四。


། །།འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་པ་ནི་ཡུམ་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་འདུས་ཏེ། དེ་ཅིས་ན་གཟུགས ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་།མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཡུམ་འདི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་འཛིན་ཆགས་མེད་པ་གནས་པ་ལགས་ཞེས་པའི་ལན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་འཛིན་ཆགས་མཐོང་ ངམ་ཞེས་པའི་ལན་གསོལ་པ།མ་མཐོང་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ཀྱང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་། མ་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན། ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པས་ཉེ་བར་མི་ལེན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ དང་ཆགས་པར་མི་བྱའོ།།མཁས་པས་རིག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུས་གསོལ་པ། ཡུམ་འདི་ལྟར་ཟབ་པ་འདི་ལྟར་ཕྲ་བ་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་འདི་ལ་མོས་པ་ནི། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པའོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་སྤོབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདུགས་གཅིག་གི་བཟོད་པའོ།།མྱུར་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱའོ། །བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་ནི་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཡང་བྲི་བ་དང་གང་བ་མི་གདའོ་ཞེས་ནས་ གཞན་དུ་འཁོད་དོ།།སྒྲུབ་པ་ནི་ཡུམ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་མོས་པ་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་དང་མིའི་ནང་དུ་སྔོན་ཡུམ་སྤྱད་པའོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐར་ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡོངས་སུ་མ་དྲིས་བརྟག་པ་མ་བྱས་པས་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་ ནེམ་ནུར་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ད་ལྟ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་བསླབས་མཐུན་པར་མ་བྱས་པས་ཐེག་པ་དམན་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་ལྔ་པའོ།། །།གྲུ་ཞིག་པའི་ཚེ་མི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུས་པ་དང་མ་འཇུས་པའི་དཔེས་དམིགས་པའི་ ཁྱད་པར་དང་།རྫ་སོ་བཏང་བ་དང་མ་བཏང་བར་ཆུ་བླུགས་པའི་དཔེས་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གྲུ་ཟག་ལྷན་མ་བྱས་པ་དང་བྱས་པའི་དཔེས་མཐའ་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྒན་པོ་ལ་མིས་བརྟེན་པ་དང་མ་བརྟེན་པའི་དཔེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྤྱིར་གྱི་ཞུས་ལན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཟིན་ན་ཐེག་པ་འོག་མའོ།།གྲུའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་དྲུག་པའོ།

圣者摄集即从五波罗蜜多至一切智皆摄于般若中。为何？因从色至一切智无所执持，无所贪著而安住。
须菩提问："此般若从色至一切智无执著而安住？"
对此须菩提问："从色至一切智见有执著否？"
答："未见。"
佛言："我亦未如实见从色至一切智，因未见故不执持，因不执持故不取著。菩萨行般若时亦不应执持、执著、贪著。"
智者了知，即欲界及色界天子白言："如是甚深、如是微细、如是难解之般若，能信解者，是曾于先佛作事"等。
不共即三千世界随信行等智慧与辩才，是菩萨一伞之忍。
迅速即善男子行般若者速得现前圆满成佛。
无增无减即依此般若，一切圣者虽出，亦无增减，如是住于他处。
修行即于问般若等生信解者，是于他佛土、兜率天宫及人间曾行般若。
正成就即于前际未问未观察波罗蜜多乃至一切智，今说此时则生疑惑等。今行时生疑惑，未学未随顺波罗蜜多等，则成小乘。此为摄集品第三十五。
以船毁时执尸等与未执之喻说明所缘差别，以瓦罐有漏无漏盛水之喻说明所依差别，以船有漏补与未补之喻说明周遍差别，以老人有人扶与无人扶之喻说明摄持差别。总之，若方便智慧摄持则为菩萨，若未摄持则为下乘。此为船喻品第三十六。


། །།རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྟེན་ན་དེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྔོས་ཤིག་།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་རྟོག་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིས་ན་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་འདོད་པ་མ་བསྐྱེད་ཅིག་།འདོད་པ་མེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། །བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། །གནས་དང་དགོན་དང་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ དང་།།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་ནི། །ཐ་མའི་རྣམ་པའི་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་གྱི་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པའོ། །ཕན་པ་ནི་སེམས་ཅན་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལྔ་ནས་བཏོན་ཅིང་མི་འཇིགས་པའི་ཐང་བདེ་ བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའོ།།བདེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་བཀྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པའོ། །སྐྱབས་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལས་དགྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ འགོད་པའོ།།རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེ་བ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འདྲེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པ། འབྲེལ་མེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཆོས་སྟོན། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཕ་རོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཕ་རོལ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཞི་བ་བཟང་པོའོ། །གླིང་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ། །སྣང་བ་ནི་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཀྱི་མུན་པས་ཟིལ་གྱིས་ ནོན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པའོ།།སྒྲོན་མ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བྱིན་གྱི་རླབས་བཞི་སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་པའོ། །དེད་དཔོན་ནི་སེམས་ཅན་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བཟློག་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པའོ།

无味之差别，即须菩提问："初业菩萨应如何学习六波罗蜜多？"
佛言："初业菩萨欲学六波罗蜜多，应依止善知识。善知识当教其以六波罗蜜多回向菩提。勿观察从色至一切智。为何？未经观察的从色至一切智能得一切种智。善男子，勿于从色至一切智生起欲求。无欲即是无上菩提。"
作用相，即：
利益与安乐救护，
人之皈依处，
住处与荒处与洲，
及称为引导，
任运成就与三乘，
是为最后之事业。
世间利益之作用即菩萨为解脱众生苦而宣说六波罗蜜多。
利益即将众生从五道中救出，安置于无畏安乐涅槃之地。
安乐即解脱众生痛苦与不悦，安置于涅槃。
救护即为救护众生苦而说法。
皈依即解脱众生生老病死，安置于涅槃。
所依即无杂说一切法：色无杂即是无关联，无关联即是无生灭而说法。如是乃至一切智。
援助即从色至一切智之彼岸即非色等，从色至一切智之彼岸无有任何分别，此即寂善法。
洲即从色至一切智断绝前际后际。
光明即以智慧光明照耀被无明卵壳黑暗所覆之众生。
灯即向众生显示六波罗蜜多四加持。
导师即将入四非理之众生从颠倒中救出，安置于菩提。


 །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་ རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ།།ལམ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནམ་མཁའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ བར་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ་མི་འགྲོ་མི་འོང་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ།།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ངང་ཚུལ་དེ་ལས་མི་འདའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ སུམ་ཅུ་བདུན་པའོ།། །།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ཡིས། །དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །མི མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་ནི།།གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། ལེའུ་འདི་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཅུ་སྟོན་པ་ལས་དབེན་པ་བཞི་ནི་ ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པ་དང་།དེའི་རྟགས་ཀྱིས་དབེན་པ་དང་། ཚུལ་དང་རྣམ་པས་དབེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མོས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དཀའ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་གོན་པ་ལ་གོ་ཆ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱང་མེད་གོ་ཆ་ཡང་མེད་པས་གཟུགས་དང་འབྲེལ་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ། །ངེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཐེག་པ་འོག་མར་མི་ལྟུང་བའོ། །ཆེད་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་དང་ཡེ་ཤེས་ཉུང་ཟད་ཉི་ཚེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུའོ། །མི་དམིགས་ པ་ནི་ཡུམ་སྒོམ་པའི་ཚེ།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་ནི་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་དམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བའི་བསམ་པས་འཁྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ།དེ་ཅིས་ན་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པའོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་བརྒྱད་པའོ།

引导即为众生说法：从色至一切智无生无灭、无烦恼、无清净。
道即为众生说法：从色至一切智具有虚空之性。
任运成就即为众生说法：从色至一切智之空性无有去来，即不去不来。
三乘之作用即从十二补特伽罗至一切智，一切法皆具无去来之性，彼等不离此性。此为自性品第三十七。
自性相即：
烦恼相及标志，
违品与对治，
远离及艰难定，
所为及无缘，
遮止执著及，
所缘与无碍，
无基无行无生及，
真如不可得，
十六自性体，
以相似相显，
故许为四相。
此品宣说十六种自性相中，四种远离即：远离烦恼、远离其相、远离方式形相，是菩萨之信解自性。
艰难即为众生利益披甲胄，彼甲胄与色无关，以色亦无、甲胄亦无故与色无关。如是乃至一切智。
决定即具菩提心者不堕下乘。
所为即为何？非为少数众生与少分智慧，而是为一切众生之一切种智。
无缘即修习般若时，从色至一切智修无相修。
遮止执著即行般若时，当观察从波罗蜜多至一切种智是否有执著。
所缘即以趣向一切种智之意乐，以智于迷乱等不分别色等。为何？色即空，空即色，此二真如为一。此为无著品第三十八。


། །།མི་མཐུན་པ་ནི་འདོད་པ་དང་ གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།ཡུམ་འདི་ནས་གཟུགས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཟུགས། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པའི་ལན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་ཁྲལ་ཆུང་བར་མཛད་ནས་མ་གསུངས་སོ། །ཡང་ལྷའི་བུས་གསོལ་པ། ཆོས་འདི་ནི་གཟུགས་ ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རམ་མི་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ལ།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལགས་སོའི་ལན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའམ་མི་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཆོས་འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མེད་དོ། །གཞི་མེད་པ་ནི་ཆོས་འདི་ནི་ གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རྟེན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་མེད་དོ།།འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ལན་ནི། རབ་འབྱོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་ འོངས་མ་སོང་མི་གནས་ཏེ།གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྦྱར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཟུགས་ལས་གཞན་དང་ གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་མ་སྐྱེས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་བརྒྱད་ནི་ཟབ་སྟེ། གཟུགས་མི་དམིགས་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན། དེ་ བཞིན་ཉིད་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའི་ལན་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ།

违品即欲界及色界天子说道："此般若中说色即一切智，一切智即色。色之真如与一切种智之真如，彼二无二无别"，此与一切世间相违。对此回答：从色至一切智与真如无别，故如来不以此为忧而未作答。
复次天子启白："此法非为取与不取从色至一切智而说，然众生执著从色至一切智为我与我所。"对此回答：为取与不取从色至一切智而行，则从布施至一切智之法不得圆满。
无碍即须菩提启白："此法从色至一切智无有障碍。"
无生即从色至一切智无可得生故无生。
无基即此法从色至一切智无所依故无基。
无行即天子言："须菩提是随如来生。"对此回答：须菩提是随如来生，如来真如无来无去不住，以色真如即如来真如，如来真如即色真如。如是乃至一切智。
未生即不随色及色真如，亦不随异色及异色真如而生。如是乃至一切智。
真如不可得即舍利子启白："真如及八法性甚深，色不可得、色真如不可得、色性亦不可得，何况真如可得？"对此随顺而说。


།ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་ནི། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པས་ཉན་རང་གི་སར་ལྟུང་བ་ནི།བྱ་ཆེན་པོ་འདབ་གཤོག་ཟད་པའི་དཔེས་བསྟན། མཚན་མ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྤྱད་ན་ཐེག་པ་འོག་མ་ལས་ཐར་པ་ལ་ལྷའི་བུ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དཀའ་བར་ བསྟན།རབ་འབྱོར་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཤེས་མ་རྟོགས་པ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་མེད་པས་སངས་རྒྱ་བར་ནི་སླ་ལགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱ་བར་ནི་དཀའ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །སླ་ན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཞན་གཟུགས་དང་གཟུགས་ལས་གཞན་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་སྙམ་མམ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྦྱར་ བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དབྱེར་མེད་པ་བསྟན་པ་ལ།མགོན་པོས། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང་། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་གནས་བརྟན་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱ་བར་དཀའ་བླའི་ཞལ་ཆེ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་རྣོན་པོས་རྟོགས་པར་སླ་ལ། རྟུལ་པོས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་བཅད་དོ། །ངེས་འབྱེད་ཀྱི་རྗེས ཤེས་ནི།དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཉམ་པ་དང་ཕན་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་། ཕ་དང་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་གྲོགས་དང་གཉེན་དང་རུས་གཅིག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དྲོད་དོ། །བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་མཐུན་བྱེད་པ། །རྩེར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར འགོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩེ་མོའོ།།དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་ཤེས་པ། །ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་བདག་གཞན་སྤྱོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
解脱分即：
无相布施等，
善巧真实修，
于此遍知解，
许为顺解脱。
对此，经无量劫以有所缘方式行持波罗蜜多，然未证无相故堕声闻缘觉地，以大鸟翅翼损坏之喻显示。若无相行持从布施至一切智，则从下乘解脱。对此天子与世尊示现证悟无相甚难。
须菩提说众生不知不解，从色至一切智无自性故易得成佛。舍利子言："成佛实难，如虚空不作是念'我当成佛'。若易成佛，则不应有恒河沙数菩萨退转菩提。"
须菩提言："汝谓色与异色、色真如与异真如退转无上菩提耶？"乃至一切智皆如是配释，以显真如无别。
对此世尊言："信解佛等所缘，布施等行境精进，圆满意乐正念，无分别三昧，及于诸法一切种智慧五种。利根易证圆满菩提，钝根难证。"此即二长老对成佛难易之辩论，信等五根利者易解，钝者极难解，故判二说皆谛实。
决择随知即："暖位所缘境，赞为诸有情，于彼心平等，说有十种相。"
对此，于诸有情修平等心、利益心、慈心、无害心、无瞋心，及生父母、兄弟、友伴、亲属、同族之心，是为暖位。
"自离诸恶业，复安立他人，称赞随顺行，说为顶位者"，即自离十不善业而行善，亦令他如是安立等，是为顶位。
如是忍位："了知自他依，"即于四谛自他行持。


 །ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད།བདག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་ནི་ཆོས་མཆོག་གོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་དེའི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིས་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་དགུ་པའོ།། །།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་ནས། །མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གང་གནས། །དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟགས མདོར་བསྟན་པ་ནི།གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བཤད་པ་ནི། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་ཤིང་། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། ། གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་ཤེས་དང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ རྣམས་མི་འབྱུང་།།གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱངས་པ་ནི། །ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང་། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་ སྤྱོད་པ་སྟེ།རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་པ་དང་། །ཆོས་མཆོག་དག་ལ་གནས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིས་ན་ གང་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་ངོར་མི་ལྟ། བཀྲ་ཤིས་དང་དགེ་མཚན་གྱིས་དག་པར་མི་བྱེད། ལྷ་གཞན་ལ་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པའོ། །མི་དལ་བ་ཟད་པ་ནི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་བུད་མེད་དང་དགུར་མི་སྐྱེའོ།

以下是完整的中文直译：
"法胜位亦如是，应知由成熟等诸有情。"即自己令诸有情成熟，令佛土清净，自转法轮等，是为法胜位。其功德即从色至一切智无有障碍。何以故？从本际以来，从色至一切智皆无所执。此为菩提心学处建立品第三十九。
不退转相略说：
"从决择分始起，
于见修诸道中，
诸菩萨安住时，
即说不退转相。"
加行道相略说：
"从色等退转等，
说有二十相，
住于决择分，
是不退转相。"
广说：
"从色等退转，
疑惑懈怠尽，
自住于善法，
复令他安立。
了知依他施，
于深法无疑，
慈身等五种，
障碍不相随。
摧灭诸随眠，
正念与正知，
衣等皆清净，
身无诸虫生。
无谄心调柔，
无贪无悭等，
如法而行走，
为众求地狱。
不为他所引，
魔示别道时，
了知彼为魔，
行佛所喜行。
由此二十相，
住暖及顶忍，
法胜诸位中，
应知菩萨相。"
对此，从色等退转者，即从色至一切智皆无。何以故？因无有可住之自性故。疑惑尽者，不顾虑外道沙门婆罗门，不以吉祥瑞相求清净，不礼敬他天等。懈怠尽者，不生八无暇及女身第九处。


 །བདག་ཉིད་ དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་དག་འགོད་པ་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུ་བདག་གིས་ཀྱང་སྤངས་གཞན་ཡང་སྤོང་དུ་འཛུད།རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་ན་སད་པ་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་ཤེས་ནི། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་ བའོ།།ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །བྱམས་ལུས་སོགས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་ རྨུགས་པ་དང་གཉིད་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྔ་མེད་པའོ།།བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བག་ལ་ཉལ་མེད་པའོ། །དྲན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་པ་ནི་འགྲོ་ཞིང་འོང་ཡང་ནོར་བའི་སེམས་ཀྱིས་མི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་མ་ནི་གོས་ཀྱི་ཆགས་ལ་སྨད་དུ་མེད་པ་ ཡིན།གཙང་ཞིང་དྲི་ང་བ་མེད། ནད་ཉུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་མི་འབྱུང་བ་ནི་མིའི་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཟ་བ་ཡོད་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འཕགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་དེ་ལ་མི་འབྱུང་བའོ། །གྱ་གྱུ་མེད་པའི་སེམས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དྲང་བས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ཡིན། སྦྱངས་པའི་ སྡོམ་པ་འཛིན་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ལྷུར་ལེན་པ་མ་ཡིན་གྱི།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །སེར་སྣ་མེད་སོགས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་ནི་བློ་བརྟན་པ་ཡིན་ཟབ་པ་ཡིན་གུས་པར་ཉན་པ་ཡིན། དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྒྲུབས་ཤིང་ཆོས་ཉིད་དང་སྦྱོར་བའོ།།སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འང་སྐྱེས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཚ་བ་རྩུབ་པ་མང་པོ་བསྟན་ནས། བྱང་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཀུན་ ཀྱང་འདི་ལྟར་གྱུར་གྱི་ཟེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བའོ།།གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་པ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་སྔོན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནོར་བ་ཡིན་གྱི་བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་།ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་མི་ཟ་བའོ།།ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་མི་འཇུག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
自住善法并令他人安立者，即自己断除十不善业，也令他人断除。即使在梦中也不行不善，醒时更不必说。
了知依他施者，即将六波罗蜜多和十二分教法回向他人。
于甚深法无疑者，即从色至一切智皆不见真实随行，故无疑惑。
慈身等者，即具足身语意三业柔和等。
不与五障相随者，即无贪欲、嗔恚、昏沉、掉举忧悔、疑惑五种。
摧灭随眠者，即一切种类皆无随眠。
正念正知摄持者，即行来往返时不以迷乱心而行等。
衣等清净者，即衣着适中无可讥，清洁无臭，少有疾病。
身无虫生者，即人身中有八万种虫类啖食，以出世间善根故彼等不生。
无谄心者，即以身语意正直而无谄曲。
持净戒者，即非为利养恭敬而修持十二头陀功德，而是为菩提利益。
无悭等者，即无六波罗蜜多违品。
如法而行者，即心坚固、深入、恭敬听闻，一切皆以般若波罗蜜多成就，与法性相应。
为众求地狱者，即魔罗于菩萨前示现众生堕地狱，菩萨亦生其中，示现多种炽热粗重苦，说一切不退菩萨皆如是，然不舍菩提心。
不为他所引者，即魔罗于菩萨前说："汝从前所修波罗蜜多乃至一切智皆是错误，应当忏悔。汝所得非佛说。"然不生疑惑等。
示别道者，即不依赖他人波罗蜜多等，不入声闻等道。


 །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ངོ་ཤེས་ པའོ།།མཐོང་ལམ་གྱི་རྟགས་མདོར་བསྟན་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རྒྱས་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ། ། རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་དང་། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་ལ། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས པ་དང་།།གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གང་གནས་པ། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི།།མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་འདུ་ཤེས་ལོག་པའོ། །སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་པའོ།། །།སེམས་བརྟན་པ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལ་མོས་པ་ཟློག་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་དེའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་དེ་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བརྟན་ པོས་སྤྱོད་པའོ།།ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ལོག་པ་ནི། ཕྱིར་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བགྱི། མི་ལྡོག་པ་ལ་ལྡོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཉན་རང་ལས་ཕྱིར་ལོག་པས་ན་ཕྱིར་ལྡོག་པའོ། །བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའོ།།ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ལྷུར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོ། །འདོད་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་མཁས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཁྱིམ་ན་གནས་ཀྱང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ་ལ་སོགས་པའོ།།རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་ ཡང་ཆགས་སེམས་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
了知为魔者，即认识到障碍菩提道的魔。
略说见道之相：于见道中忍位与，智位刹那共四种，应知此为菩萨之，不退转之特征相。
广说则是：色等想念得转变，心坚小乘得出离，禅定等支尽无余，身心轻安得自在，善巧方便行欲事，恒时清净梵行住，清净活命无染著，蕴等障碍诸法中，具足资粮诸威力，战斗悭吝等诸事，加行随行诸位中，各别遮止得安住，法尘微尘不可得，三界所住诸法中，于自地位得决定，为求正法舍生命，如是十六刹那中，应知即是菩萨之，不退转之特征相。
其中色等想念转变，即从色至一切智之间诸想念转变。此为加行道相品第四十。
心坚固者，即魔罗欲转变菩萨信解，说一切种智如虚空，无实义故修习波罗蜜多有何用，然菩萨了知诸法虽无自性，为利益未证悟众生，以坚固心行持波罗蜜多等。
出离小乘者，即退转菩萨称为不退，不退称为退转，因从声闻缘觉退出故称退转。
禅定等支尽无余者，即入菩提分时，于四禅、四无量、四无色定不取果报，不现证预流等果。
身心轻安者，即从色至佛果皆不执著。
善巧方便行欲事者，即菩萨虽住在家，以善巧方便为成熟众生而示现受用欲尘等。
恒时梵行者，即恒时不断修持梵行，纵使三千大千世界充满七宝亦无贪著。


།དེ་ལ་ཆོས་སྐྱོང་ནི་གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་ནི། །བུད་མེད་ཟེ་སློང་བ་དང་བུ་ཚ་ཕོ་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་མི་བྱེད་དོ། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་ བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།ཕུང་པོ་ཁམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ། དེས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་དེ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་བཟང་བ་དང་ངན་པར་ ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་།།རྐུན་པོའི་སྦྱོར་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པས་བླང་བའམ་དབྲོག་པ་མེད་དོ། །དམག་གི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱམས་སྡང་མེད་དོ། །གྲོང་གི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་པས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། །སེར་ སྣ་མེད་སོགས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ།།ས་གསུམ་ལ་གང་གནས་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ནི་དཔེའོ། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ བའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།བསྒོམ་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དགུ་ནི། ཟབ་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་སྒྲོ་འདོགས་དང་ སྐུར་འདེབས་དང་བྲལ་བ་དང་།དེ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་དང་བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་དགུ་དང་། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་གྱི་དོན་དམ་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་འཐད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་བརྒལ་བ་དང་། ཟབ་མོ་བརྒྱད་ ཀྱིས་ལན་བསྟན་པའོ།།དང་པོ་ཟབ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཟབ་པོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཞུས་པའི་ལན་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད། གཟུགས་ལས་གུད་ནའང་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་རོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཞེས་པའོ། །དེ་སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནི། ཟབ་མོ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལས་ཀྱང་བཟློག་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྟན། དེ་ བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ།

以下是完整的中文直译：
其中护法即金刚手夜叉等恒时不断追随。
清净活命者，即不以神变乞求女人、儿女等及长寿等。
蕴等障碍诸法之加行者，即菩萨行持般若时，不作蕴界之加行及随加行，因已证悟蕴等为空故。不精进于王等言谈之加行，因安住自性空性，不见善恶之真实。
盗贼加行者，因自相为空故无取无夺。军队言谈加行者，于法性中无爱憎。不住于精进村落言谈加行，因是真实际故无增无减。无悭等者，即不住于精进六波罗蜜多违品之加行。
三界所住者，以预流等于自地无疑为喻。决定自地者，即菩萨于自地无疑之义。法尘微尘不可得者是因。为法舍命者，为法不顾身命。此为不退转相品第四十一。
修道中九种不退转：宣说甚深、离增益损减、修习之喻与九种大福德生起、世俗谛而非胜义谛之宣说、无法言说事物之增减不应理、如实菩提作用、于此质难、以八种甚深而答。
初甚深者，如色之真如般甚深。问真如云何甚深之答：色之真如中无色，离色亦无真如，色之真如即如是。如是乃至遍智。
修道甚深，谓空性等甚深。离增益损减边际者，彼甚深离增益损减边际。即远离色，亦示涅槃，如是乃至遍智。


།བསྒོམ་ལམ་གོམས་པ་ནི། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་ནས། །མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །འཇལ་དང་ཉེར་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་སེམས་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདོད་ ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་བུད་མེད་དུས་བཏབ་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ།།བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་དགུ་ལས། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི་ཤེས་རབ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་པས་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉིན་གཅིག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེའོ། །ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ནི་ཡུམ་དང་བྲལ་བའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྐལ་པར་སྦྱིན་པ་ བྱིན་པ་དང་།ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ནི་ཡུམ་དང་བྲལ་བར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོན་ཕུལ་བ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ནི་ཡུམ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་ནི་ཡུམ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ནི་ཡུམ་དང་ བྲལ་བར་བསྐལ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་པ་དང་།ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ནི་ཡུམ་དང་བྲལ་བས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ནི་ཡུམ་དང་བྲལ་བའི་བསྔོ་བ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནི་བསོད་ནམས་དེ་ཡང་གསོག་དང་གསོ་བ་དང་སྙིང་པོ་ མེད་པར་བསྔོས་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།།དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡི། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། །ཞེས་པའོ། །གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ དག་ཐུགས་བརྩེ་བའི།།རྒྱུ་མཐུན་འགྱུར་བར་ཐུབ་པ་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲངས་མེད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་གྱི། དེ་དག་ལ་དོན་ནམ་ཡི་གེས་ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་མ་མཆིས་སོ། །དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ།།བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་ན་ཕར་ཕྱིན་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的中文直译：
修道修习者，从决择分开始，于见道与修道中，反复思维、度量、观察修道。即如实精进修持，以贪欲男子与约定女子为喻而示。
九种大福德生起中：小中之小，即较无般若之一切善根，行持般若一日之善根为大。小中之中，即离般若供养三宝一劫。小中之大，即离般若供养预流等。中中之小，即离般若一劫行持六波罗蜜多。中中之中，即离般若一劫行法布施。中中之大，即离般若一劫行菩提分。大中之小，即离般若行财施、法施及内正止。大中之中，即离般若之回向。大中之大，即彼等福德亦回向为无积聚、无养护、无实质则更为殊胜。
由是相续故，小中大三者，以小小等分类，许为九种差别。
所说无量等，于胜义谛中不可忍，世俗谛中，佛许彼等成为大悲之顺因。即示世间名言之无量等，彼等于义与文皆无差别。
于不可言说事物中，不应有损减与增长。即从布施乃至佛不共法，因不可言说故无增无减。
以所谓修道，何者损减何者获得？即须菩提启问：若不可说，则从波罗蜜多乃至佛法皆将不存在。


།བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡང་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པོ། །དེ་ལ་བརྒལ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་བྱང་ཆུབ་བམ། དང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱང་ཆུབ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ སླད་མས་བྱང་ཆུབ་བམ།སེམས་སླད་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་ལེན་ནི། །སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །ཟབ་མོ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང་། ། ཤེས་དང་སྤྱོད་དང་གཉིས་མེད་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། གཉིས་མེད་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།ཆོས་སྐུའི་ཆེད་དུ་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ན། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། །ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་ཟད། །ཅེས་པ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རྨི་ལམ་ན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ ལ་སྤྱད་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་ལམ་གྱི་ལན་སད་པ་ན་འཕེལ་ན།རྨི་ལམ་ནའང་འཕེལ་ལོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རྨི་ལམ་ན་སྲོག་བཅད་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འོང་ངམ་ཞེས་པའི་ལན་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དམིགས་པ་མེད་པར་ལས་མི་འབྱུང་། སེམས་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་ པ།རྨི་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྤྱད་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་ལམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་ལན་ལྡོན་གྱིས་དྲིས་ཤིག་།བྱམས་པས་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལན་ལྡོན་ནམ། ངས་ནི་གང་གིས་ལན་ལྡོན་པ་དང་ཀླན་པ་མ་མཐོང་ ངོ་།།གཟུགས་སྐུའི་ཆེད་དུ་ཞིང་སྦྱོང་བ་ནི། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྗེས་འཇུག་གི་ཞིང་སྦྱོང་དང་། སྔོན་བྱུང་གང་གཱའི་ལྷ་མོའོ། །རྗེས་འཇུག་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནས་བཟུང་ནས།ཞིང་སྦྱོང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། འཁོར་བ་ནི་རིང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པ་མཐོང་ན་བདག་སངས་རྒྱས་པའི་ཞིང་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཡང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཞིང་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་གསུམ་ པའོ།

以下是完整的中文直译：
如同菩提一般，彼亦成办所欲之事。即虽于法性无所成就，如同菩提般成办所欲之事。对此质疑：是以初发心得菩提？还是不依初发心得菩提？是以后发心得菩提？还是不依后发心得菩提？答：非由前心得菩提，亦非由后心得菩提。以灯喻之理，甚深有八种：生与灭，如是性，所知与能知，行与无二，及方便善巧甚深性。即生、灭、如是性、能知、所知、行持、无二、方便善巧甚深。
此为方便善巧品第四十二。
为法身故轮回涅槃平等性：诸法若如梦住，不分别轮回涅槃，无业等诽难，答复如是而已。舍利子言：于梦中若修三解脱门，善根增长否？答：若醒时增长，梦中亦增长。舍利子言：梦中若杀生，有异熟果否？须菩提答：无所缘则业不生，因心不生故。舍利子言：梦中若行波罗蜜多，善根增长否？须菩提言：可问弥勒。弥勒言：弥勒之名与色乃至一切智之空性能答否？我不见能答与诽难者。
为色身故净土：如是众生世间，器世间不清净，为令彼清净故，佛土即清净性。此有二：随学净土及往昔恒河天女。随学即从六波罗蜜多违品始，二十五种净土。轮回长远，众生界无边，见此当为令如是名亦不存在于我佛土而行波罗蜜多。
此为净土方便善巧品第四十三。


། །།གང་གཱའི་ལྷ་མོས་བདག་གིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། མཆོད་པ་ཕུལ་བས་བཀའ་སྩལ་པ། སྔོན་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ང་ལུང་བསྟན་པའི་ཚེ་འདིས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་བཏབ་པོ། །འདི་ཚེ་འདས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྤངས་ཏེ་དཔེ་སྐར་མ་ལྟ་བུའི་བསྐལ པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་གཱའི་ལྷ་མོའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། འདི་ཡི་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་དང་། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང་། །མི་གནས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང་།།མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མཚན་མ་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་མེད་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་པ་ལ། ཡུལ་དང་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདྲིས་པར་བྱའི་མངོན་དུ་ནི་མི་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་རྣམས་ལས་འདས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བ་ཞིག་གིས་འབྲོག་དགོན་པར་གཉེན་འདུན་མང་པོ་ཁྲིད་དེ་དགྲའི་ཚོགས་པས་ཀྱང་དཔའ་བ་མང་པོ་སྤྲུལ་ནས་བདེ་ བར་ཁྱིམ་དུ་འོང་བའི་དཔེས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ལོ།།གནས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དཔེས་ནི་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ནས་དེར་ཡང་མི་གནས་ས་ལ་ཡང་མི་ལྟུང་བའི་དཔེས། མཚན་མ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་དུ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤུགས་ འཕེལ་བའི་དཔེ་མདའ་བརྒྱུད་མར་ལོང་བཏགས་པས་ས་ལ་ལྟུང་བའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་དཔེས་ཚོགས་མ་རྫོགས་པར་སྟོང་ཉིད་དམ་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ།།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་དུབ་མེད་པར་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ ལ་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ།དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སྟོན་པའོ། །མ་ཆགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མོ། །མི་དམིགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པའི་བར་དམིགས་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་མེད་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་ཆོས་སྟོན་པའོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་སྤོང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
恒河天女亦思："我当圆满六波罗蜜多。"供养后佛言：昔于燃灯佛前授记予我时，此女亦发愿。此女命终后，舍弃女身，于譬如星宿劫中，将成为如来，号金花等。
此为恒河天女品第四十四。
为众生利益之方便善巧：此之境及加行，超越诸敌，无住如实势，及不共相，无著与无缘，无相愿尽，及彼相无量，方便善巧十种。其中，境及加行方便善巧者，应熟习空性而不现证，乃至佛不共法。应了知色等为空之时，非为现证时。超越诸敌方便善巧者，譬如勇士于旷野中引领众亲眷，敌众亦化现众多勇士，安然归返家中，以此喻度众生出离轮回。无住方便善巧之喻：如鸟飞于虚空既不住彼亦不坠地，以此喻既不行相亦不现证无相。善根势增长之喻：如连续射箭系绳，不使落地，以此喻未圆满资粮不证胜义空性。不共方便善巧者，以悲心无厌倦利益众生，此等众生执著十二作者，为断彼故示三解脱门。无著方便善巧者，此等众生长久行四颠倒，为断彼故示三解脱门。无缘方便善巧者，思欲令从色至佛不共法之所缘过失皆无而说法。无相方便善巧者，此等众生长久行相，断除女相、男相及从色至一切智之相行。


 །སྨོན་པ་མེད་པའི་ ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྨོན་ལམ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ།བརྒྱ་བྱིན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཚད་མེད་པའི་ཐབས་ལ་ མཁས་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཇི་སྐད་དུ་དྲིས་པའི་ལན་སྟོན་པའོ།།རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་ལྔ་པའོ།། །།སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་བཞི་ལས་རྟགས་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིས་སྟོན། རྟགས་ནི། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ ལྟ་ལ་སོགས།།རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་རྟགས། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་ལ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་རྟགས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ནས། སྤྲུལ་པའི་བར་ལྟ་བུར་མཐོང་བའོ། །འདོད་པ་ཟད་པའི་རྟགས་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ རྨི་ལམ་ན་ཡང་མི་འདོད་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འཁོར་མང་པོས་བསྐོར་བ་མཐོང་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་མཐོང་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ཤིང་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པ་མཐོང་བའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་བ་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པ་མཐོང་ནས་རྨི་ ལམ་མམ་སད་པ་ནའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བསྟན་སྙམ་པའོ།།སྙིང་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་མམ་སད་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་མཐོང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཡང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་གྲུབ་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཚིག་པ་མཐོང་ན་དེ་ལ་བདེན་པ་བརྗོད་པའོ། །མཐུ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟགས་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་མི་མ་ཡིན་པས་ཟིན་པ་མཐོང་ན་བདེན་པ་བརྗོད་པའོ།།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྟགས་ལ་གསུམ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་དང་། མིང་གི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབེན་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་བདུད་ཀྱི་ཕྱེ་འཐོར་ལས་ང་རྒྱལ་མི་སྐྱེ་ བའོ།།ཕ་རོལ་གནོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ནི་སྟོན་པའོ། །སྒྲོན་མ་བློ་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་བོ། །དེས་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་ནི་ཤེས་ རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་རྟགས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་འཁོར་ཞིང་འཁྱམས་པས་བདག་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
无愿方便善巧者，此等众生长久行愿，即喜乐帝释及从色至一切智之喜乐愿之过失，为断除故示无愿法。无量方便善巧者，以悲心随问而答。
此为三解脱门方便善巧品第四十五。
加行道顶位有四，以相及增长等四种显示。相者：于梦中亦见诸法，如梦等，至顶加行之相，许有十二种。其中，见如梦之相者，于梦境中见一切法如梦乃至如幻。欲尽之相者，于梦中亦不欲三界及声闻缘觉菩提。见如来者，见佛被众多眷属围绕。见如来神通者，见升于虚空并放光化现。见说法者，见城等毁坏已，于梦中或醒时亦思示一切法如梦。悲心圆满者，于梦中或醒时见三恶趣，为令如是名亦无故精进。实语成就者，见城市燃烧时对此说实语。威力圆满相者，见男女为非人所执时说实语。无增上慢相有三：从功德所生、从名所生、从寂静所生之魔粉撒时不生慢心。亲近降伏他者善知识者，诸佛世尊及从六波罗蜜多至佛十八不共法为师。灯智慧者即般若。由彼所示般若波罗蜜多相者，般若波罗蜜多无相，如是一切法无共相与自相。近圆满菩提之相者，由我执轮回流转故，无我即清净，此近圆满菩提。


 །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ནི། འཛམ་ བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་སྙེད།།སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་བ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ།སངས་རྒྱས་པ་དེ་དག་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང་། དེ་དག་དགེ་བ་བཅུ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་ལ་བཀོད་པ་བས། རིགས་ཀྱི་བུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ གནས་སུ་འགྱུར།ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་དོན་ཡོད་པར་ཟ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་བོར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དཔེས་ཡུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་དོར་བའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། གཟུགས་ ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ།དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ། བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གང་ སྤྱོད་པ་དང་གང་གིས་སྤྱོད་པ་དེ་མཐོང་སྙམ་ན།གསོལ་པ། མ་མཐོང་ལགས་སོ། །མ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བའོ། །རྣམ་པར་ རྟོག་པ་སྤང་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་དྲུག་པའོ།། །།དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུ་ཚད་མེད་པ་བཞི། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ལ་བཀོད་པ་བས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། ། ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་འོང་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲུང་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཉེ་བར་འོང་བའོ། །བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་ཡོང་བའི་གང་ཟག་བཅུ་གཉིས་ནི། མ་མོས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། དགེ་བཤེས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་སློབ་པ དང་།ཡུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྔགས་པ་དང་། ཟབ་མོའི་གཏིང་མི་རྟོགས་ཟེར་བ་དང་། རང་ལ་བསྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། མིང་རུས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་བརྙེས་པ་དང་། མགོ་འགྲེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རྩོད་པ་དང་། ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་རྩོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
增长者：以阎浮提众生数，供佛善业等为例，广大增长有十六种自性。即以供养阎浮提众生等善根增长，三千世界所有众生无先后得人身，供养彼等诸佛，安置彼等从十善至阿罗汉果，较此，若善男子为他说此般若波罗蜜多等，则福德增长更多。
何以故？成为一切布施处，受用地方施食有意义。忆念般若波罗蜜多，如获宝珠复失去成为痛苦因之比喻，不舍忆念佛母。无生法忍者，须菩提问：从色至一切智，行般若波罗蜜多耶？彼等真如行般若波罗蜜多耶？非彼其他行般若波罗蜜多耶？答曰：非也。须菩提若思见般若波罗蜜多及所行、能行者，白言：未见。即彼未见即得无生法忍。能证菩提及所证菩提不可得者，即于能证菩提等真实不见。
此为断除分别品第四十六。
胜过三千世界众生之十善等者，较安置众生于十善、四无量、四无色定，善男子受持佛母等更为殊胜。一切天众来临者，诸天子近诣受持佛母等善男子处。魔障现前之十二补特伽罗者：不信解者、怀疑者、离善知识者、学非佛母者、赞非佛母者、说不解甚深义者、自赞者、轻他者、以姓氏骄慢者、轻声闻者、散乱者、菩萨内诤者、争殊胜刹土者。


 །མཐུ་བཅོམ་པ་ནི་ རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདུད་ཟུག་རྔུ་ལངས་ནས་བར་ཆོད་བྱས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པའོ།།སྟོན་པ་དང་མཚུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྟོན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྟ་སྟེ་གྲུ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པ། བསླབ་པ་མཉམ་པའོ། །སྤྱོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་བདུན་པའོ།། །། བསླབ་པ་མཉམ་པ་ནི་སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་སློབ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སློབ་པ་ལགས་སམ་ཞེས་པའི་ལན་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ བ་དང་དབེན་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སློབ་ན་ཡུམ་ལ་སློབ་པ་ལགས་སམ་ཟེར་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་དབེན་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་ངམ་དྲིས་པས་མ་མཐོང་ལགས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་འགྱུར་ བ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སློབ་པ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མཁར་གྱི་རྒྱལ་བོ་བས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ལས་བསགས་པ་ཉུང་བའི་དཔེས་ཡུམ་ལ་སློབ་པ་དཀའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པ་ནི་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་རྗེས་འགྲོ་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་ འགགས་ན་དབང་པོ་གཞན་འགགས་པས་ལྡོག་པའི་དཔེས་ཡུམ་དུ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའོ།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཡུམ་ཡོད་ན་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་རང་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་ བའོ།།བསླབ་པ་མཉམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
摧毁力量者，即善男子受持佛母等，魔虽生恼害作障碍亦不能损害。与佛相等者，即视善男子受持佛母等如同佛陀，同乘一船，学处平等。
此为行品第四十七。
学处平等者，即十八空，从色至一切智皆空。其中须菩提言：若学色乃至一切智尽、不生、空、无自性，是否学一切种智？答言尽、不生、远离、无体性，是否学佛母？问汝见色乃至一切智真如有尽、不生、空、无自性、远离之自性耶？答言：未见。
成为佛种姓者，即如是学习，从波罗蜜多至一切智以无所缘方式学习。得佛因缘者，如城主较转轮王积业少之比喻，学佛母甚难。不生违背波罗蜜多之心者，如是行者不生悭吝等。不执色等者，行佛母者从色至一切智皆不执著。摄集一切善者，如萨迦耶见摄集一切见为随行，命根灭则余根灭为还灭之比喻，佛母摄集一切善。获得圆满者，有佛母则一切善圆满。近于圆满菩提者，近于声闻、缘觉及自圆满菩提。
此为学处平等品第四十八。


། །།ངེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །ངེས་པ་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ཐོབ་པས་ཀྱང་དག་པ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ན།བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སེམས་ཅན་གང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མོས་ཤིང་དམིགས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་རང་འབྱུང་གི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་།སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་ནི། གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་དག་དང་། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་བྱས་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་པོ་སྦྱངས་པའི སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཀྱི།སྟོང་གསུམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐྲའི་ཉག་མ་རེ་རེས་བླངས་ནས་ཚད་གཟུང་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །གཟུང་རྟོག་གི་མདོར་བསྟན་ནི། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་དང་། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ ཇི་བཞིན་ཡུལ།།མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། འཇུག་ལྡོག་གི་རྣམ་རྟོག་གི་དབྱེ་བའོ། །ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། རྣམ་རྟོག་གི་ངོ་བོའོ། །འཛིན་རྟོག་མདོར་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པ། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་ དབྱེ་བས།།སོ་སོར་དེ་དག་དགུ་བདག་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་གིས་འཛིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་འདོད་པ་དང་། འཕགས་པའི་རྣམ་རྟོག་བཏགས་པ་གཉིས་ནི་དབྱེ་བའོ། །གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་རྣམ་རྟོག་གོ། ། དེ་རེ་རེ་ལའང་དགུ་དགུའོ།

以下是完整的中文直译：
决定者：
不舍众生利益事，
三种遍智诸法中，
圆满无上之境界，
此即名为决定义。
这是说，帝释天这样思维：从波罗蜜多至佛不共法，以获得而胜伏他净，何况无上菩提。愿诸众生于无上菩提信解缘念，圆满成就佛法、一切种智法、自生法、无漏法。
心遍住者：
以四洲及千界，
二千三千为喻，
以其众多福德，
宣说诸三摩地。
这是说，对初发心及长时修行发心随喜，其量不可测度，如三千微尘数大海，以一毛发取量亦不能测。
所取分别总说：
趣入与还灭，
所取分别相，
九种自性境，
非如实体性。
这是关于趣入还灭分别之分类。非如实境即颠倒，为分别之体性。
能取分别总说：
众生实假有，
许为能取执，
凡夫圣差别，
各具九自性。
若无所取境，
何者为能取？
这是说，凡夫分别执为实有，圣者分别假立，此为二分。无所取而执能取，是颠倒分别。各各亦具九种。


 །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་རྒྱས་བཤད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །རང་གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ཡི་ལས་བྱས འབྲས་བུ་ལ།།འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེར་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཇི་ལྟར་འཚང་རྒྱ་ལགས་ཀྱི་ལན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ། རབ་ འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་མ་མཐོང་ལགས།དེ་ཅིས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པས་སངས་རྒྱ་བ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའོ། །རིགས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་གཟུགས་བརྙན་ དང་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཉན་རང་དང་རིང་ལ།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །དེ་ཅིས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་སོ། །ལམ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ལག་པ་ཞེས་པའི་ལན་རིགས་དྲུག་ནི་འཁྲུལ་བ་ལས་བྱུང་ལ།རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ལེའུ་བཞི་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་ འཁྲུལ་བའི་རྟོག་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་སྙིང་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ དུ་སྙིང་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།མི་མཐུན་པའི་གཉེན་པོའི་རྣམ་རྟོག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ། །རང་གི་རྟོག་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཡུམ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ པ་ནི་དཀའ་སྟེ།དེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པ་ནི་དཀའོ། །དེ་ཅིས་ན་ནམ་མཁའ་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་དང་དབེན་པ་དང་གསོག་དང་གསོབ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རྩོད་པར་འདོད་པ་ནམ་མཁའ་འདུལ་བར་འདོད་པའོ། ། དེ་ཅིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
趣入分别详细解释：
自性以及种姓，
道之真实成就，
智慧所缘无误，
违品以及对治，
自己证悟作用，
彼之作业果报，
趣入方分所依，
分别此许为九。
这是说，关于自性分别，即须菩提说："如幻心如何成佛？"答："你见到幻化与如幻心及其他真实随见否？"须菩提答："不见。"为何？因一切烦恼清净诸法皆无所得，故无成佛。为何？从色至一切种智皆极远离。
种姓分别即如虚空、化现、影像、机关无远近之喻，菩萨行般若时不作是念：与声闻缘觉远离，与圆满菩提亲近。为何？因从色至一切种智皆无分别。
道成就无分别即须菩提问："若一切法无分别，六道众生及预流等圣者如何出现？"答：六道从迷乱而生，预流等从无分别而有。此为第四十九品。
智慧所缘无误分别即舍利子说："善男子，行般若波罗蜜多即是从波罗蜜多至一切种智之精要行。"须菩提说："菩萨行般若时，连无精要性亦不可得，何况从色至一切种智有精要可行？"
违品对治分别即菩萨虽行般若，不现证实际，此为难行。
自证分别即须菩提说："虽行般若不现证实际已是难行，较此更难者是欲安立一切众生于无上菩提。为何？如虚空无、空性、远离、虚幻般，为无众生之利，如欲与虚空争，欲调伏虚空。为何？因一切法皆远离故。"


 །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་དྲུག་ནི་ལྷ་རྣམས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་དང་། ལྷའི་བུ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང བྱང་ཆུབ་པའོ།།བྱེད་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ་དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་བསྟན་ནས་ལུང་སྟོན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་པའོ།། །།ལས་སུ་བྱ་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་རབ་འབྱོར་ནི་ཅི་དང་ཅི་སྟོན་པ་དེ་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་པས་ན།སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གནས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ལ་དགེ་ སློང་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་ལུང་བསྟན་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་དངོས་ལ་དྲུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། གཞན་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཡིན་པ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པར་འདོད་པ་ ལ་བྱང་ཆུབ་མེད་པ་དང་།འཁྲུལ་བ་ལ་འཁྲུལ་པར་ངོ་ཤེས་པ་ཡུམ་དང་ཡུམ་ཡོད་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང་། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང་། །དེ་འཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་དང་། མིའི་ནང་ནས་ཚེ་འཕོས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པས་ཐེག་པ་འོག་མར་མི་ལྟུང་པའོ། ། ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཁྱོད་ལ་གཏད་ཀྱི་ཆུད་མ་གསན་པར་ཟུང་ཤིག་།འདི་བཟུང་ན་དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ང་སྟོན་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས པ་བྱས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་ང་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདི་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྤྱད་ཀྱང་ཟད་པར་མ་གྱུར་པ་མཛོད་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་མང་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཉིད་ལ་བཀོད་པ་བས་ཡུམ་ཚིག་འགའ་ཞིག་སྐད་ཅིག་གམ་ཡུད་ཙམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེའོ།

以下是完整的中文直译：
如是证悟的六种利益是：诸天顶礼、佛陀护念、魔障不能侵害、天子生欢喜、如来作称赞、安住真如而证菩提。
作用分别即：真如亦无，除此之外亦无他法，则安住真如成佛后说法授记皆不可得。此为无著品第五十。
所作分别即须菩提所说一切皆从空性而起说法，从布施至一切种智尚且不存在，何况行布施等？
果报分别即圣者须菩提住于彼处，菩萨于般若行亦不能及。其时约一百六十比丘供养后得授记。
菩萨见道正行有六：菩提因、他尽智、无生智、是为菩提、缘起无自性中无尽无生、于执有者无菩提、于迷乱知其为迷乱、有般若母则六度圆满。
菩提三因：为他示菩提，彼因遍付嘱，得彼无障因，多福德相也。
行般若波罗蜜多的菩萨，从他佛土、兜率天宫、人间命终。于如来植诸善根。现前成佛。由行般若等不堕下乘。
遍付嘱即：阿难陀，此般若波罗蜜多付嘱于你，勿令失坏而当受持。受持此即能持三世菩提。如我为师，此亦为师。若于此作供养等，即是供养三世诸佛及我。三世诸佛皆从此生。十方现住诸佛虽行亦不能尽，是为宝藏。
福德众多即：较之令三千世界众生成阿罗汉，若将般若少许文句须臾片刻授予菩萨，福德更大。


།གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་ལམ་བརྡས་བསྟན་པའོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་ བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ།།ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཡུམ་ལས་བྱུང་ཡང་ཟད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། བསམ་གཏན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་མ་ཟད་མི་ཟད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིས་ན་སྐྱེ་ བའང་མེད་ན་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས།ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་གཅིག་པའོ།། །།རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་ནི། འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བར་དུ་མི་ཟད་པ་དང་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་གྲོལ་བ་མི་འཐད་པ་ནི། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང་། །འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཤེས་ པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པས་ཕྱིར་ལྡོག་པའོ།།འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ངོ་ཤེས་པའི་ཡུམ་ནི། འདི་ལ་བསལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་ མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ།།ཞེས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས། བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ། བདག་དང་བདག་མེད། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཅིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་།།ཆོས་གང་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མི་ཟད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་གཉིས་སོ།། །།ཡུམ་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ལ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་ བསྡུས་པ་གང་།།སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་ལ་དྲུག་དྲུག་གོ། །སྐབས་འདིར་བསྒོམ་ལམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་སོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་གསུམ་ པའོ།

以下是完整的中文直译：
以无所见的方式见到真实性，这是见道的标示。尽智与无生智即："垢尽与无生，智慧称菩提，无尽无生故，依次应了知。"此谓三世一切诸佛虽从般若母中生，然不穷尽。从禅定乃至佛不共法，皆不尽不竭不穷尽。何以故？既无生，何况有尽。此为付嘱品第五十一。
缘起无自性中无尽无生之理："于无灭自性，所谓见道中，何等分别尽？无生得何相？"此谓从色至缘起皆不尽、不知尽，故应现证般若波罗蜜多。
于执有者解脱不应理："他法亦皆有，于所知亦复，说为断障碍，于此我诧异。"当知一切退转菩萨皆因未证缘起无生无尽而退转。
于无迷乱知其为迷乱之般若："此中无所除，亦无少可加，于实性如实，如实见得脱。"故行般若波罗蜜多的菩萨，于十二能作士夫，从色至一切种智，不见为常无常、乐苦、我无我、寂不寂。何以故？从般若波罗蜜多乃至佛不共法皆不如实随见。以何法所见，彼亦不如实随见。此为不尽品第五十二。
于般若母中圆满一切波罗蜜多："布施等一一，彼等互摄持，一刹那忍中，摄持即见道。"此谓每一波罗蜜多中各具六度。此处修道三摩地即："尔时于狮子，奋迅三摩地"等。此为超越品第五十三。


། །།ལེའུ་འདི་ནས་མཐོང་ལམ་གྱི་རྟོག་པ་དགུ་གསུམ་བསྒོམ་ལམ་གྱི་རྟོག་པ་དགུ་བཞི་སྟོན། དེ་ལ་མཐོང་ལམ་གྱི་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་ཕྱིར་དང་། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལ། །སྲིད་དང་ཞི་ བར་མི་ལྟུང་བ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གླིང་བཞི་ལ་མཐུན་པར་འཇུག་གོའི་དཔེ་དང་།རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་བྲལ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མིང་མི་ཐོབ་པའི་དཔེ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་མེད་པའི་བུད་མེད་འཕྱོན་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་པའི་དཔེ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ མ་ཚང་བ་ནི་གོ་མཚོན་ཚང་བའི་དཔའ་བོ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་དཔེ་དང་།གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ནི་མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དྲུང་དུ་ནང་ནུབ་འགྲོ་བའི་དཔེ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆུ་རྣམས་གང་གཱ་དང་འགྲོགས་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྡོལ་བའི་དཔེ་དང་། ཉི་ཚེ་བ་ནི་ཐབས་རྐྱང་པ་ ལག་པ་གཡོན་པ་དང་འདྲ་བའི་དཔེ་དང་།སྣ་ཚོགས་ཉིད་ནི་ཆུ་ཀླུང་རྣམས་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་ན་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དཔེ་དང་། གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་འབྲང་བའི་དཔེ་ཡུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་འབྲང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཡིན་ལ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ། འཛིན་པ་དང་ནི་གཏོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། །གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་དང་། ། ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། འཛིན་པ་དང་གཏོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ། ། ཁམས་གསུམ་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡིད་ལ་བྱས་ན་ཁམས་གསུམ་དང་འབྲེལ་ལོ། །གནས་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་གནས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从本品开始宣说见道的九种分别和修道的九十四种分别。其中见道的违品分别为："堕入有寂故，及以证悟劣，无有摄持故，道相不圆满，依他缘行故，所为颠倒故，片面及种种，迷惑住入故，随行称为后，此等九分别，以为违品依，声闻等心生。"
对此：不堕有寂，如日轮平等照临四洲之喻；证悟不劣，如失七宝则不得转轮王名之喻；无有摄持，如无夫之淫女众聚之喻；道相不圆满，如具足兵器勇士他不能胜之喻；依他缘行，如城主朝夕往诣转轮王之喻；所为颠倒，如诸水汇入恒河流入大海之喻；片面，如单独方便似左手之喻；种种，如诸河入海成一味之喻；迷惑住入，如转轮王后随行七宝之喻。般若后随行五度是菩萨，离波罗蜜多是声闻。
第一执著分别："执取与舍离，作意三界中，三者相连属，住处及耽著，法之假立性，贪著与对治，随欲行损减，应知初执取。"
对此：执取舍离分别，即从色至一切种智皆不执不舍。作意分别，即从色至一切种智皆不作意。与三界相连，即从色至一切种智若作意则与三界相连。住处分别，即行般若波罗蜜多菩萨从色至一切种智皆不住。耽著分别，即于诸法不贪著。


 །ཆོས ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པའི་རྟོག་པ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་དང་། དེས་ཆོས་འཛིན་པར་མ་བཏགས་པའོ། །ཆགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་དེ་ཚོའི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །གཉེན་པོའི་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་གཟུགས་ཤེའམ། འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེའམ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་ཡོད་མེད་དང་། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་ཡོད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་ཡོད་མེད་དང་། དབེན་པ་དང་མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོག་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་ནི་འཁོར་ལོས སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་ནི་གང་དང་གང་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་དཔུང་ཚོགས་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་ངེས་འཛིན་དང་། །འགག་དང་བཅས་པའི་ སྐྱེ་བ་དང་།།དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ། ཆེད་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་ནི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་རྟ་ཟུང་བཞི་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ ནས་ལམ་མཉམ་པ་ནས་འགྲོ་བའི་དཔེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནས་འགྲོའོ།།ལམ་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནི་ལམ་ལ།ཉན་རང་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པའོ། །འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པའོ། །དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ལྡན་པ་ དང་མི་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའོ།།གནས་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་གནས་པའོ། །རིགས་འཇིག་པ་ནི་ཤིང་ཐོག་ཨ་མྲའམ་པ་ན་ཟ་བར་འདོད་པས་དེའི་སོ་ནམ་བྱེད་པའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའི་དཔེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མའོ།

以下是完整的中文直译：
法之实体假立分别，即般若波罗蜜多及以此成就一切法，以此不假立执法。贪著分别，即彼等无过失。对治分别，即从色至一切种智，不分别是色否，此是色否，常与无常，乐与苦，有我无我，寂与不寂，空与不空，有相无相，有愿无愿，远离不远离等，因为无自性故。分别即如转轮王四支军队随王所往处而往，五波罗蜜多随般若而行。
第二执著分别："如为不出离，道非道定执，有灭之生起，有实及无实，住处种性坏，希求无因缘，对治所缘境，是为第二执。"
对此：如为不出离分别，即如驭者乘四马车从平坦道路而行之喻，五波罗蜜多由般若驭导，从一切种智道中而行。于道执为非道之分别，即为证得一切种智，以般若波罗蜜多为先导之五波罗蜜多是道，声闻缘觉是非道。有灭之生起，即于一切法无生无灭中，为一切种智而行持从布施至一切种智。有实无实，即从色至一切种智以有实无实方式行持般若。住处，即不住于从色至一切种智。种性坏，即如欲食芒果或蕉果而耕种之喻，欲成佛者当精进波罗蜜多。希求，即为一切有情利益而求无上菩提。无因缘，即如大海是一切河流之门之喻，般若波罗蜜多是一切法之门。


 །ཕྱིར་རྒོལ་བ་དམིགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་གོ་མཚོན་ཚང་བ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བས་མི་ཚུགས་པའི་དཔེས་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ན་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ།། །།བསྒོམ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ལས་དང་པོ་ནི། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང་། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་ལ། མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་འགག་པ་མེད། གནས་པ་མེད་འདུ་འབྲལ མེད་པ་ཤེས་པའོ།།འགྲེའོ། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛད་དོ། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ནི་དེ་ལྟར་ ཡུམ་ལ་སློབ།གནས། དེ་ལྟར་སྒོམ་པའོ། །གཟུང་རྟོག་གཉིས་པ་ནི། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིད་བྱེད་དེ། །སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། ། བསྒོམ་དང་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ། ཐེག་པ་དམན་པ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཉན་རང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བ། བསྒོམ་དང་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ། ཇི་བཞིན་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
对治所缘分别，即如具足铠甲武器之人不为敌方所胜之喻，五波罗蜜多若为般若所摄持则不为他夺。
修道四种分别中第一："略广及佛陀，教授未摄持，三时无功德，善妙道三种，此为执著分别一，是为诸加行境界。"
对此：略广分别，即知色之真如后，了知一切法之略广。了知真如无生无灭，无住无聚散。教授未摄持，即善男子行持般若时为佛所护念。三时无功德，即色等为空等。善妙道三种，即如是学习般若，如是安住，如是修习。
第二执著分别："第二心心所，行境意作意，心不生菩提，心要不作意，小乘之作意，圆觉不作意，修习无修习，及彼等相违，如实非义想，当知修道中。"
对此：不发心即不发初心，不作意菩提心要即不作意菩提心要，小乘作意即远离声闻缘觉作意，不作意圆满菩提即离一切种智心，修习与无修习，以二者及非二者皆不得菩提。如实非义分别，即无作意得菩提。


།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི། །སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །འཛིན་ པར་བྱེད་པ་དང་པོ་སྟེ།།ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པར་མ་བཏགས་པ་དང་། ཆོས་བཏགས་པ་དང་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ཆོས་སུ་མ་བཏགས་པ་དང་། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཆགས་དང་ནི་ས་བཅུ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོར་བྱེད་དང་ནི་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་མ་གཟིགས་པ་དང་། ཡོན་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡོན་གནས་ཁྱད་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མ་ནི། ཐམས ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི།།བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་ལམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་ བཞེད།།ཅེས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ནི་ལམ་གསུམ་རྫོགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་གསུམ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལ་ཁྱད་ མེད་བག་ལ་ཉལ་ལ་ཕྱེ་བའོ།།ཞི་ལམ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ལ་དབྱེ་བ་མེད། དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་ནི་འཕགས་པའི་ བདེན་པ་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ།།ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུག་གསུམ་ནི་ཕན་པར་ཡང་མི་བྱེད་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
第一执著分别："众生假立境界及，法假立与非空性，贪著及遍分自性，实事作及三乘等，功德非清净，行为扰乱中，此为第一执著，应知是所说。"
对此：众生假立境界，即不假立为众生等；法假立，即不假立色等为无增减之法；非空性，即色以色空等；贪著，即不贪著十地；遍分，即从色至一切种智无所分别；实事作，即成佛后无有成熟众生及清净佛土之实事；三乘，即从色至一切种智连佛五眼亦不见；功德非清净，即佛及其化身作为福田无有差别；行为扰乱分别，即法性不扰乱。
最后执著分别："三种一切智，自性如实障三道，寂道真如等，相应不相应，不平等苦等，诸烦恼自性，于无二愚痴，许为最后分别。"
对此：一切智即了知内外诸法无生；道智即圆满三道；一切种智即了知如所有性及尽所有性；三障即圣者断烦恼障无差别而分析随眠；寂道即预流等以世间名言差别而随顺义理无有差别；真如等即真如法性等非相应非不相应；不平等苦等即了知四圣谛平等性；诸烦恼自性三毒既不利益亦不损害。


 །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་ནི། གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ། དེའི་མཇུག་བསྡུ་བ་མགོན་པོས་གསུངས་པ་ནི། ཡམས་ནད་འདི་དག་ཟད་ནས་ནི། ། ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྤ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིམས་ནད་དང་འདྲ་བ་ཟད་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིས་བརྒྱན་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ་།།ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ཞུ་བ་མང་པོའི་ལེའུ་སྟེང་བཞི་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཞུས་ལན་གསུམ། ལོག་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞི་ལས། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཡུམ་ ཡང་ཟབ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའང་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ནམ་མཁའ་གཞི་མ་མཆིས་པ་ལ་ལྗང་བུ་སྐྱེད་པར་འཚལ་བ་བཞིན་ནོ། །བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ ལ་ཞིག་ལྗང་བུ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ན།སྐྱེས་བུ་དེས་ལྗང་བུ་དེའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པར་འདབ་མ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ངན་སོང་གསུམ་ལས་བཏོན་ནས་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ ཉིད་རྟོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
于无二愚痴，即不以二与非二得菩提。其结语护主所说："此等疫病尽灭已，如经长时得喘息，于一切种众生之，成办安乐诸功德，如江河入大海般，以最胜果而庄严。"此即分别如疫病灭尽后，如四大江河庄严大海般，生起成办安乐圆满功德。此为二法众多请问品第四。
从此品起三种无间三摩地请答。从邪行基中："于彼大菩萨，一切时依止。"对此，须菩提启问："般若甚深，发菩提心亦难行，譬如有人欲于无基虚空生芽。"佛告曰："为无众生之众生发心是难行，譬如有人欲生芽时，此人不见芽之根等而受用叶与果实，如是将众生从三恶趣救出安置于增上生决定胜等，由通达诸法真如而称如来。"


།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུའི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་ལ། །བཀོད་པའི་དགེ་བ་སྤེལ་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན།།འདི་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་ཉན་རང་ལ་བཀོད་པ་བས། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི། འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ མེད་པ།བདག་པོ་ནི་དྲན་པ། རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ། རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྒོལ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མེད་ན་འདི་ལྟར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ནས་རྒོལ་བ་ནི། དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། །དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་།།ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་བརྟེན་ནས། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་ལ། དམིགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མེད་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་དམིགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སམ་གྱི་ལན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དམིགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ པ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཐབས་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
功德差别者："三千众生声闻及，独觉证悟圆满与，菩萨无过安立已，增长善业作已后，以诸多福德本身，无间直至佛果位，无有间断三摩地，此乃一切种智性。"此即三千大千世界一切众生安立于圣者声闻缘觉，不如初发心菩萨善业殊胜，因为无有他法间断而得一切种智故。
一切种智发心之一切种智："此之所缘无实法，主体即是正念智，于此四种体性中，诸善说者次第诤。"其中，一切种智之所缘是无实法，主体是正念，行相是寂静，善说者诤论即对一切种智无实法如是不应理而诤论："所缘应理及彼之，自性决定执取与，一切种智智慧及，胜义谛与世俗谛，修习及三宝体性，具方便佛证悟及，颠倒及与道相应，对治违品诸法等，相状及与修习中，诸说者之邪解者，依于一切种智性，许为十六种体性。"
对此，所缘即须菩提所说："一切种智若无所缘，则从色至一切种智亦无所缘耶"之答："从色至一切种智亦无所缘，即是所缘。"自性决定者，须菩提启问："若一切法无实，则初发心方便布施乃至一切种智之众生圆满成熟与佛土清净耶？"佛告曰："从色至一切种智无实法，正因如此而成熟众生、清净佛土，此即自性。"


 །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་འཐད་ཞུས་པའི་ལན། ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་མི་རྟོག་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་ པའམ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་ན་བདེན་པ་གཉིས་མི་འཐད་དོ་ཞུས་པའི་ལན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཀ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་མོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་ ལྔ་པའོ།། །།གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་སྤྱོད་དེ། ཅི་ནས་བློ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་མི་འཐད་དོ་ཞུས་པའི་ལན། ཆོས་ཐམས་ཅད དངོས་པོ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ།།ཆོས་དཀོན་མཆོག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྐྱེ་འགག་དང་འཁོར་འདས་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ་ཞུས་པའི་ལན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཡིན། དེ་ཅིས་ ན།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཉིས་ལ་སྤྱོད་པས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་འཕེལ་བ་ལ་གཉིས་འཛིན་མེད་པ་ནི་ཆོས་སོ། །དགེ་འདུན་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་གསུངས་པའི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ནས་བསྙེན་བཀུར་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བའི་ ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ཐབས་བཅས་ནི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སེར་སྣ་ལས་ཟློག་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དགེ་བ་ལས་ཟློག་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིས་སེམས ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ལ་སྤྱོད་པའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ ཡིན་པ་བཞིས་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པའོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཚོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ཅིས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་ སྤྲོར་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
对"一切法无实则一切种智智慧不应理"之问答：修行般若时，从布施至一切种智虽行持，但不分别、不作相，不作意有实无实，此即是一切种智智慧。
对"一切法若无实则二谛不应理"之问答：从色至一切种智之世俗谛即是无实，此即胜义谛。此为如实宣说品第五十五。
启问："何为菩提行？"佛告曰："从色至一切种智称为空性而行持，令心不成二相即是修习。"
对"一切法无实则佛不应理"之问答：通达一切法无实即是佛。
法宝者，对"若一切法无实则从色至一切种智无生灭、无轮涅"之问答：从色至一切种智无生灭等即是法。何以故？凡夫行于二相故善根不增长，无二执即是法。僧伽者，了知善知识所说十二分教义而承事。此为承事善知识品第五十六。
方便者，以布施令众生远离悭吝。此为布施品第五十七。以持戒令众生远离不善。以四波罗蜜为众生利益而行四波罗蜜。此为六波罗蜜方便品第五十八。
佛之证悟者，从色至一切种智不离无实自性，以有实、无实、二俱、非二俱四者不得菩提，无戏论即是佛之证悟。颠倒者，从色至一切种智说常、无常等是戏论，菩萨不作此戏论。何以故？从色至一切种智无戏论，因为无实故。


།ལམ་བཅས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཇི་ལྟར་མཆིས་པ་ལགས་ཀྱི་ལན། ཆོས་ཉིད་བརྩན་པར་བྱས་ནས་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།གཉེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱིའི་ལན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་སོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ལགས་ཀྱི་ལན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའོ། ། མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོའི་ལན། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། སྔར་མཚན་ཉིད་གཅིག་མེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ན་སྒོམ་པ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོའི་ལན།སྒོམ་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་མི་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ མི་སྒོམ་མོ།།དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གཉིས་ནི་དངོས་པོའོ། །དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །ཐ་ན་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཡང་མེད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། རྣམ་ འཕེལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།མཐར་གྱིས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཕུང་པོ ལྔ་རིམ་གྱིས་སློབ་པའོ།།རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་དགེ་མི་དགེ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། དགེ་འདུན་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་དང་གང་ཟག་ཡ་བརྒྱད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དུ་ཡིད་ ལ་མི་བྱེད་པ་དང་།གཏོང་བ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །ལྷ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་བཅུ་ གསུམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
对"一切法若无实，预流等圣者如何存在"之问答：依法性而言，预流等道无实，应学菩提分。
对"一切法若无实，如何修学菩提分法"之问答：从色至一切种智，于此调伏法中，了知非相应非不相应等即是菩提分。
对"何为圣者调伏法"之问：圣者于烦恼及从色至一切种智非相应非不相应，即是圣者调伏法。
对"一切法若无实，则从色至一切种智成无实"之问答：了知无相即是修行般若之相，前无一相成有。
对"一切法若无相无实则无修行"之问答：无修即是修，从色至一切种智亦是无修之修。云何？从色至一切种智不修为有实。何为实？从眼色至佛菩提，二者即是实。有实想者无布施等，乃至顺忍亦无，何况能遍知色等。此为增长品第五十九。
渐次者：
布施至智慧间，
及佛等念与法，
以无实自性彼，
许为渐次所作。
即是六波罗蜜不平等与平等五蕴次第修学。
六随念者：于佛不作意五蕴等，于法不作意善不善等，于僧不作意四双八辈，于戒不作意身语意三，于舍不作意受用等，于天不作意欲界天色界天。无念无作意即是六随念。加上不作意一切法无实共十三。


།མཐར་གྱིས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་པའོ།། །།སྐད་ཅིག་མའི་བཞི་ལས། དངོས་པོ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ཡིས། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡི། །རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པའོ།།དཔེ་ནི་མགོན་པོས། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོགས་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་ཅིག་ཤོས་དེ་བཞིན་ནོ། །དམིགས་ པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་ནི།གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་གཅིག་པའོ།། །།མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་ཀུན་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ནི། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་ གིས་རྟོགས།།ཞེས་པ་ནི་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་ མཐོང་ལྟར།།ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ནི། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་པ་ནི་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པ་ནི་མི་མཐོང་རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་མི་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་གང་དག་ཡིན། །དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མ་བཅོས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་གཉིས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
此为渐次品第六十。
四种刹那中，无实刹那者：
以布施等一一，
摄集无漏诸法，
牟尼一刹那中，
应知彼等证悟。
即是于一切法无实发一心，圆满六波罗蜜。
世尊举例：
如人转水磨，
一法动其绳，
诸轮同时转，
一刹那亦然。
无缘刹那者：
若时白法一切，
自性般若度，
异熟法性位生，
彼时知一刹那。
即是一切法无相无作无缘而圆满六波罗蜜。此为无相品第六十一。
无相刹那者：
以行布施等，
诸法住如梦，
一切法无相，
一刹那证知。
即是住于如梦如幻等五取蕴而圆满六波罗蜜，于梦等无相。
无二刹那者：
如梦及见梦，
不见为二相，
诸法无二性，
一刹那能见。
即是住于如梦如幻等五取蕴而圆满六波罗蜜，以不见梦境不见作梦者等而说。
自性身者：
牟尼自性身，
无漏诸法中，
一切种清净，
彼等具自相。
即是一切无漏法自性清净，因无造作故为自性身。此为无相品第六十二。


། །།ལེའུ་འདི་ནས་འགྲོ་རྣམས་ཞི་བ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟོན་པ་ནི་ཞུས་ལན་དྲུག་།ཕྱོགས་བསྐོར་བདུན། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ་བཞི་བཅུ་སྟོན་པ་ལས། འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམས བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སེམས་ཅན་གྱི། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་མེད་ པ་དང་།།ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །རྣམ་པར་དག་དང་ངེས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང་། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ ཡན་ལག་ལས་རྣམས་ནི།།ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤོངས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །འདུས་བྱས་དང་ནི་འདུས་མ་བྱས། །ཐ་དད་ཉིད་དུ་མི་མཐོང་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ ཕྲིན་ལས་ཏེ།།རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་འཐད་དོ་ཞུས་པའི་ལན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཁྲུལ་ནས། རྨི་ལམ་མཐོང་ངོ་རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་མཐོང་ངོ་ལ་སོགས་ཏེ། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ཤར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས པ།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས་སོ། །གསུམ་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ གསོལ་པ།ཉན་རང་ལ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ།

以下是完整的中文直译：
从此品开始，显示众生寂静和四摄事，有六问答、七周遍、四摄事等四十种开示。
众生寂静事业，
安立于四摄，
具有诸烦恼，
证知清净性，
如实了知自身，
众生利及六度，
佛道与自性，
空性及二尽，
名言无所缘，
成熟诸有情，
菩萨道以及，
遮止诸执著，
证菩提佛土，
清净及决定，
无量众生利，
亲近佛功德，
菩提分诸业，
不失见谛理，
远离诸颠倒，
如是无有法，
清净及资粮，
有为与无为，
不见有差别，
安立涅槃中，
法身之事业，
许为二十七种。
其中第一，于一切法如幻无实、自相空性发心后，问众生利益不应理之答：一切法超越边际空性，无始无终空性，然愚凡夫迷乱，见梦及见梦者等，以善不善业现起六道相，菩萨行利益。
第二，须菩提言：于一切法空性中行众生利益甚为稀有。佛告：于一切法无自性中发心，以六波罗蜜行众生利益，此为稀有殊胜法。
第三，须菩提白言：声闻缘觉所无之稀有殊胜法为何？佛告：从布施乃至一切智智。


 །ཕྱོགས་བསྐོར་བདུན་ནི། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་གཟིགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་དམྱལ་བ།ཕྱོགས་བཅུའི་དུད་འགྲོ། ཕྱོགས་བཅུའི་ཡི་དགས། ཕྱོགས་བཅུའི་འདོད་ལྷ། ཕྱོགས་བཅུའི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ། ཕྱོགས་བཅུའི་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། །བསྡུ་བ་བཞི་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ ཀྱི་སྦྱིན་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་སྐུ་དང་།མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་ལོངས་སྐུ་དང་། ཡི་གེས་ཡི་གེ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ཡན་ཆོད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་ པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བརྗོད་པ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་།དེ་དྲུག་གི་དོན་ལ་དོན་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་དྲུག་དང་མི་འགལ་བ་ནི་དོན་མཐུན་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞུས་ལན་གསུམ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྤྱད་དེ།སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལགས། སྟོང་པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་མ་མཆིས། སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མ་མཆིས་ལགས་སོ་ཞུས་པའི་ལན། སེམས་ཅན་མེད་པས་སྟོང་པ་བཅོ་ བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རིག་ནས་གཞན་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་མང་པོ་སྤྲུལ་ཏེ། ལ་ལ་སྦྱིན་པ་ནས་ལ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བཀོད་ན་གང་ཡང་བཀོད་པ་ཡོད་སྙམ་མམ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ། མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འགལ བ་མེད་དོ།།གནོད་པ་མེད་དོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་གཞན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གཞན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ན། ལས་རྒྱུ་འབྲས་མི་འཐད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་ པ་ལ།བཀའ་སྩལ་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསུངས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
七周遍是：我以佛眼观察十方世界，见诸菩萨刻意为十方地狱、十方畜生、十方饿鬼、十方欲界天、十方色界天、十方人类利益而行。
四摄事是：财物布施和法布施从念住乃至佛不共法的法身，三十二相及八十随好的报身，以及"以文字理解无文字义"以上的法布施和宣说六波罗蜜是爱语，依彼六度之义而行是利行，与彼六度不相违是同事。
化身的三问答是：须菩提白言："一切法皆空，菩萨修行六波罗蜜乃至一切智智，为众生说法。空中无有众生，无众生故从色至一切智智皆无。"答：应知无众生故有十八空。从色至一切智智自性空已，为他说空性。譬如佛化身化现多化身，有的安立于布施，有的安立于一切智智，可有安立之想耶？如是从色至一切智智无缚无解，无缚无解者即非色乃至一切智智，以一切法从色至一切智智清净故。如是了知则于法界无违、无害。
第二问答：从色至一切智智非他，真如亦非他，实际亦非他，则业因果不应理，以法界无清净故。佛告：业因果是世俗谛所说，非胜义谛。


 །ཞུས་ལན་གསུམ་པ་བསྒོམས་པ་དང་མ་བསྒོམས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཆར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ན། ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཞུགས་ ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བགྱི་ཞུས་པའི་ལན།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཚེ། བདག་ཉིད་དགེ་བའི་ལམ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་མ་ལ་འགོད་པའི་དཔེ་ནི་སྤྲུལ་པ་དེ་དགེ་བ་སྤྱོད་ཀྱང་དེའི་རོ་མྱང་བ་ནི་ མེད་དོ།།མཚན་དཔེའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གསུམ་ནི། རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ།ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ལགས། ལན་སྤྲུལ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་གསོལ་པ། ཕུང་པོ་ལྔ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་བྱང་བ་འགྲོ་བ་ལྔ་མ་མཆིས་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུར་འགྱུར་ལགས། ལན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཚེ། འགྲོ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས ཏེ།སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་སོ། །མཐོང་ངོ་། །རྟོགས་སོ། །གསོལ་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ལགས་ན་གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལགས། ལན་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ རང་རང་གིས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་དོ།།གསུམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལགས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཅི་ལ་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་ལགས། ལན་སེམས་ ཅན་རྣམས་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཞེན་པ་ལགས།དེའི་ལོག་རྟོགས་འགེགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
第三问答：若不分别修与未修而说预流等圣者，则如何理解"由断三结故得预流"等说法？答：当通达预流等有为无为无相时，自行善道并安立他人，譬如化身虽行善但无味著。
这是相好品第六十三。
从此品开始，了知烦恼清净和如实安立众生于涅槃的事业两者。首先三点：须菩提白言："如何了知诸法无相？"答：如化身于十一种烦恼所缘从色至一切智智无所行，如是菩萨行般若时于一切无所行即是通达法性。
其二，白言："若五蕴如化，化中无五蕴、烦恼清净、五道，如何成为菩萨力用？"答：菩萨行菩提行时，缘五道等知如化、见如化、了如化。白言："若了知如化，何故菩萨从布施至一切智智而行，清净佛土、成熟众生？"答：为令众生各自了知如化故为众生利益。
其三，一切法如梦等，众生住于何处而菩萨行般若、引导众生向上？答：众生执著无名无相，为遮其邪解。


 །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་གཉིས་ལས་དང་པོ་གསོལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དང་མཚན་མར་བས་ལ། ཆོས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།བདག་གཞན་དགེ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་གཞོལ་བ་ལགས། ལན་ཐལ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་པོའམ་དངོས་པོའི་མཚན་མ་གཅིག་ཡོད་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། བདག་གཞན་དགེ་བ་ ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་གཞོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་ལས།ལྡོག་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོའི་མཚན་མ་མེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པའི་བར་རང་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གཞན་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་ཏེ།གལ་ཏེ་ཆུང་ངུ་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཆ་ཤས་བཞག་པ་ཙམ་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། མཚན་མ་མེད་པ་དྲན་པ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱང་འཇོག་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་ལས།དེ་ལས་ཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལགས་ན། འདི་དག་ནི་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་འབྲང་བར་བགྱིའི་ལན། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡང་གཞན་ ལ་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་མམ།གསོལ་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ་དེ་མ་ལགས་སོ། །རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་ལོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་སྤྱོད་པས། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བསླབས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་འགྱུར་རམ།ལན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་ ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཐ་དད་མེད་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་བསླབས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
如实利益众生分二，首先白言："若一切法以名相为法而得通达，为何菩萨行般若时，自他行善并引导众生趣入三乘？"答：若有一实体或实体之相，则菩萨行般若时，不应令自他行善及引导众生趣入三乘，然相反，因无实体及实体之相，故菩萨行般若时，以无相方式从六度至佛不共法自圆满后令他行善。若有如毛发尖许之分，则菩萨行般若时，不应无相、无念、无作意而成佛，亦不能安立众生，然相反故。
白言："若一切法无相等，如何随顺'此等是十一所缘、圣者'等？"答："于无相中，汝以为彼等诸法是他耶？"白言："不尔。""无相即是预流等耶？"白言："不尔。"以此理趣当知一切法无相，从波罗蜜多至一切智善根增长。何以故？菩萨行三解脱门，从色至一切智而学。
第二问答：若学彼等互异之法，岂不扰乱法界？答：无有不摄于法界之法，当以十一所缘等一切法无别之理而学法界。白言："若一切法即是法界，菩萨行般若，如何学习从色至一切智之无？于无差别学差别，岂不颠倒？何以故？从色至一切智非他，法界亦非他。"


།དེའི་ལན་གཟུགས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཤེས་ནས་མིང་མེད་པ་ལ་མིང་གི་བརྡས་ སྟོན་ཏེ་འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་གྱི་ན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་གླང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་ཡན་ལག་རྫོགས་པའི་བར་དུ་བསྟན་ན། དེ་ལ་སེམས་ཅན་བྱིས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་ དེ་ལ་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན།སྐྱེས་བུ་མཁས་ཤིང་གསལ་བ་མགོ་སྐོར་དུ་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་མཐོང་ཡང་། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་མི་དམིགས་ པར་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་བདག་ཀྱང་སྤྱོད་གཞན་ཡང་སྤྱོད་དུ་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དུས་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་ཏོ།།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བཞི་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་ཕྲིན་ལས་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ཞུས་པ། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན་སུའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་སྒོམ་པ་ལགས། ལན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་ཅིང་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་མི་དམིགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་མཛད་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་གཞན་འགོད དོ།།རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་ཞུས་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་དམིགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་འཇུག་ལ།ལན་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན་ཆོས་དེ་རྣམས་མ་དམིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ་སངས་ རྒྱས་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་སྟོན་ཏེ།རབ་འབྱོར་གྱིས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
其答：由于色乃至一切智亦非他，故菩萨行般若时未见有不摄于法界之法，知一切法即是法界后，以名言显示无名，说此是从色至一切智。譬如幻师依某种物质，示现种种色相，从象至佛身圆满支分，于此愚童性者生稀有想，智者明了是幻术。如是菩萨行般若时，虽未见有不摄于法界之法，然以善巧方便令众生成熟，虽不缘众生，从布施至一切智，自行亦令他行，向众生显示三世不变之法界。
等性品第二十四
从此品说五种事业，首先六波罗蜜多问："若无众生及众生假立可得，菩萨为谁修习般若？"答：以善巧方便安立众生于真实际之方便善巧者，即菩萨行般若时，从初发心摄持，安立众生于六波罗蜜多，而六度自性空无所得。佛道事业即自住十善至一切智，亦安立他众生。
自性空性事业问答二，初问："若一切法自性空，于自性空中既无众生、法、非法可得，诸菩萨如何趣入一切智？"答："如是，若一切法自性空，则彼等诸法不可得。若一切法非自性空，则菩萨不应住自性空性而成佛后显示自性空性。须菩提说从色至一切智皆自性空，是故说从色至一切智名为自性空。"


 །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གོ་བ་ནི་ འཇིག་པར་མི་འགྱུར།ཕྱིས་མེད་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན། འཕེལ་འགྲིབ་མེད། སྐྱེ་འགག་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་དེ་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་འགྲོ་འོང་མེད་པ་དེ་ལ་གནས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ འཇུག་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་ནས། སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ནས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དུ་མི་དམིགས་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དངོས་པོར་ཐེ་ ཚོམ་ལྟ་ག་ལ་འོང་།དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པས་འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཆོས་བསྟན་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱེས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་འགོད་དོ། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་དེ་ལ་བདག་ནས་རྣམ་ མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མེད་དོ།།གང་ལ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་འགྲེལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདུས་མ་བྱས་མ་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བདག་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་ལམ་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པ་མེད།དེ་ནི་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ།དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ཅིང་།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཡང་ཞེས་འགལ་བར་མི་བགྱིད། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
所谓自性空的理解是：不会毁灭，不会后来消失，无增无减，无生无灭，无杂染与清净，不住于境，不住于方，无来无去。住于此中，以无入之方式入于无上菩提。见一切法自性空后，不见有任何障碍法。于自性空中，从十二士夫相乃至八十随好皆不可得，则于无上菩提岂有实体之疑惑？
譬如如来化身为四众说法，虽无得预流等果，如是令颠倒众生安立于无颠倒中。于无颠倒者，从我至一切智皆无。于色至一切智皆无者，即是自性空性。住于此中，令颠倒众生之众生想、色想、有漏想得以解脱。
从菩提分法乃至佛十八不共法，皆非胜义，无为、无生、无起即是自性空性。此即是诸佛世尊之菩提，从我至一切智皆无。菩萨由遍知自性空性，无有为求道而入菩提。此于前中后三时皆非不自性空。菩萨圆满一切道，令众生成熟、佛土清净后现证圆满菩提，不离三世一切佛之自性空性波罗蜜多之法。
第二问答：菩萨行自性空性，从色至一切智亦他，自性空性亦他，不相违背。说色乃至一切智即是自性空性，此甚稀有。


 །དེའི་ལན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ ཡང་གཞན་མ་ཡིན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སངས་མི་རྒྱ་བར་ཐལ་བ་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་འཇིག་པའམ་རྟག་ཏུ་གནས་ པའམ་འགྲོ་ས་མེད་དེ།གཞན་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ནི་རྨོངས་ཤིང་ཕུང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་གྲོལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་ ངམ་མི་སྟོང་ཞེས་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ། །འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་མཁའ་འཁྲུག་ པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་རྣམས་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དེ། གཉིས་ཀ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཟད་ཀྱི་མཛད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ མ་མཆིས་ལགས་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར།གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་མཆིས་སོ། །ལན་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་ལ་མི་སྤྱོད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་བདག་གམ་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་དོ། བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་གང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་པ་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཅི་ལ་སྤྱོད་ལགས། ལན་མགོ་བསྒྲེ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་བློ་འཛིན་པའམ་མི་འཛིན་པ་གང་ལ་སྤྱོད། ལན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཉལ་བ་མ་མཆིས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་བློ་འཛིན་པའམ་མི་འཛིན་པ་གང་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ། །བརྡའི་མཛད་པ་ནི་གསོལ་པ་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ དང་མི་འཛིན་པ་གང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད།གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་ན། སྤྱིར་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱ། ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་མ་རྫོགས་ན་སངས་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ སོ།།ལན་ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་མ་རྫོགས་ན་སངས་མི་རྒྱ་རྫོགས་ན་སངས་རྒྱ་ཞེས་པ་དེ་བས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དེ་ཡང་རང་བཞིན་ལ་གནས་ཏེ་སངས་རྒྱའོ།

以下是完整的中文直译：
对此回答：从色至一切智非他，自性空性亦非他。若从色至一切智非自性空，则通达自性空后应不能成佛。自性空既不灭亦不常住，亦无去处。否则，世间愚痴执著诸蕴，不能解脱生老病死之苦。因此，菩萨行持自性空性波罗蜜多时，不分别从色至一切智是空或不空。
为何如此？自性空性不分别"此是从色至一切智"，"此是从色至一切智之空性"。譬如虚空不与虚空相违，如是从色至一切智亦不与空性相违，空性亦不与彼等相违，因二者皆不可得。
二者尽的作用是：若一切法皆无，我发无上菩提心后当现证圆满菩提。于二分别中无有菩提。答：确实如此。行于二者中无有菩提。菩提不行于从色至一切智。为何？因菩提无我及我所，从色至一切智亦无我及我所。菩提于执与不执皆不行。
问：那么菩提行于何处？答复归结为：如来化身与阿罗汉梦中之心于执与不执何处而行？答：阿罗汉无睡眠，则于梦中之心执与不执皆不行。
标示作用是：问：若菩提于执与不执皆不行，于从色至一切智亦不行，则总的次第是从波罗蜜多至一切相智圆满后成佛，若未圆满波罗蜜多乃至一切相智则不能成佛。答：若未圆满从波罗蜜多至一切智则不成佛，若圆满则成佛，故从色至一切智亦住于自性而成佛。


 །རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། འཕེལ་འགྲིབ་མེད། སྐྱེ་འགག་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད།ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་སངས་རྒྱའི་དོན་དམ་པར་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ཅན་ དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་སོ།།མགོ་བསྒྲེ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་དེ་དག་དམིགས་པར་འགྱུར་རམ། །གསོལ་པ་མ་ལགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལགས་སོ། །དོན་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ གྱི་བར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འཕེལ་འགྲིབ་བམ་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་གཟུང་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་དམིགས་ན། །སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཉིད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་ལྔ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་མི་དམིགས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་གཉིས་སྟོན་པ་ལས། དང་པོ་ལ་ཞུས་ལན་བདུན་ནི་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རྫོགས་པར་བགྱིས་ཀྱང་སངས་མི་རྒྱ་ལགས་སམ། ལན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཐབས་མཁས་པས་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་། དེ་དག ཀྱང་མི་དམིགས་དེ་ལས་གཞན་དུའང་མི་སྤྱོད་ན།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུམ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱའོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིད་པ་ལགས། དེའི་ ལན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དེ།གང་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུས་ལན་གསུམ་པ་ནི་གང་སྦྱར་བའམ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་ན། ཡུམ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། ཡུམ་ལ་མ་བསླབས་ན་སངས་ རྒྱ་བར་མི་ནུས་ལགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
那自性也是寂灭的，无有增减，无有生灭，无有烦恼与清净，无有获得与证悟。在世俗谛中成佛，但在胜义谛中从色至一切智皆非。因此，从初发心开始行持菩提，却不执著心、众生、佛陀与菩萨。
归结为：须菩提，所说"获得阿罗汉果"是否有所缘？答：不是。是以世间名言而说。同样，从色至一切智也是世间名言安立。菩萨于任何法都不见增减或利害，若执取法的自性，于诸法自性无所缘，何况从初发心至一切智有所缘？如是行菩提而成佛，利益众生。此为法性无乱品第四十五。
从此品开始宣说无所缘和成熟众生的事业二者。首先，七个问答中第一个是：问：菩萨圆满波罗蜜多至一切智，却不成佛吗？答：菩萨行持般若时，以方便善巧而行持布施乃至一切智，然于彼等亦无所缘，亦不于其他处行持，则将获得菩提道。如是行持般若，将证无上菩提。
第二问答：菩萨行持般若时，是否精进于菩提道？答：从色至一切智皆不合不分，因为所应合集或分别之体性本无。
第三问答：若无所合集或分别之体性，应如何修学般若？若不修学般若，则不能成佛。


།དེའི་ལན་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་གྱི་འོན་ཏེ་མ་དམིགས་ན། འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ་ཞེས་ཅི་ཞིག་གཟུང་། སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ། སློབ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོའི་བར་རོ་ཞེས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།ཞུས་པ་བཞི་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལགས། ལན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མངོན་ པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏམ།ཡོད་དམ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་དེ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལགས་ཀྱི་དེ་ནི་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །ལན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་དངོས་པོར་བཟུང་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་ མཁས་པས་དེ་ལས་བཟློག་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇོག་གོ།།ཞུ་བ་ལྔ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་གང་ལགས། ལན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཆོས་གང་ལ་ཐོགས་པའི་དངོས་པོའམ་ཞུམ་པའམ། སྒྱིད་ལུག་པའམ། ཚི་ཆད་ནས་ལེ་ལོར་གྱུར་པའི་ དངོས་པོ་མ་མཐོང་སྟེ།སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པས་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ནས། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་སྟེ།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
其答：确实如此，这是方便善巧。然而若无所缘，怎能执取"这是从色至一切智"？从布施至一切智皆不可执取，从学道、菩提、佛陀乃至凡夫，怎会有所执取？
第四问：一切法无实，从凡夫至佛皆无所缘？答：如同从色至一切智为愚凡夫所执著，是否真实存在？或将存在？或已存在？答：那些是颠倒，实不存在。答：于一切法无实中，因颠倒而执为实有，菩萨以方便善巧而转变此执著，安立于菩提。
第五问：趣入菩提的方便善巧是什么？答：菩萨行持般若时，于任何法都不见有障碍、怯懦、懈怠或厌倦而生懒惰之事。众生因愚痴而执著蕴、界、处、缘起，菩萨如实见一切法无相后，以如幻师般的身体，令众生远离六度的违品，安立于预流果等。


 །ཞུས་པ་དྲུག་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཏན་མ་མཆིས་ན་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྦྱོར་ཞིང་། རྒྱུན་ཞུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས། ལན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བརྡས་དེ་ཚེ་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་ པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གདགས་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་རྒྱུན་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།ཞུས་པ་བདུན་པ་ནི་ཆོས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཀྱང་མི་དམིགས། ཁམས་གསུམ་དང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་མི་དམིགས་ན་སེམས་ཅན་ བཅིངས་གྲོལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བདག་གམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ།དེའི་ལན་སྔོན་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་ལྔ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པ་ཕྱིས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ མེད་དེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བྱུང་རུང་མ་བྱུང་རུང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པར་གནས་ཏེ། དེ་ལ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ནས་དགྲོལ་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཐོས་ནས།སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་གོ། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ཞིག་གིས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་སྤྲུལ་ཏེ། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བས་ཚིམ་པར་བྱས་ནས། བདག་གིས་བསོད་ནམས་མང་དུ་ སྤེལ་ལོ་ཞེས་ཡང་ཡང་དུ་བརྗོད་ན།དེས་ཚིམ་པར་བྱས་པའམ་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཡོད་དམ། མ་མཆིས་ལགས་སོ། །ལན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྦྱིན་པ་ནས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སྤྱད་ཀྱང་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་བཏུལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ་ལུས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱིད་པའི་བྱང་ཆུབ་[(]གྱི་[,]ཀྱི་[)]ལམ་གང་ལགས།བཀའ་སྩལ་པ། སྦྱིན་པ་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བྲལ་ བ་དག་མཐོང་ན།ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྤྱོད། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
第六问：若众生本不存在，如何修行六波罗蜜，如何从预流果乃至一切智得以证得？答：除了以世俗名言显示外，菩萨于此生中即使安立也不可得，更何况预流果等？
第七问：若一法或异法皆不可得，三界、有为、无为及众生之安立皆不可得，则众生之束缚解脱、烦恼清净、业的相续差别、业和烦恼的果报，岂不会导致我与一切众生断灭？
其答：过去的五道众生、诸佛菩萨并非后来成为无有，如来出世与否，如是性等皆安住，更何况说十二士夫、蕴界等？从五道轮回中解脱又怎会存在？菩萨从昔日诸佛处闻法性本空后，为引导颠倒众生而趣入菩提。譬如幻师以幻化之身变现众多生灵，以饮食使其满足后，反复说"我增长诸多福德"，彼是否真能令众满足或增长福德？答：不能。
答：菩萨从初发心起，虽行持布施乃至十八不共法，然无圆满道、清净佛土、成熟众生及调伏如是众生。
第二问答中关于成熟有情的事业：须菩提问："成熟众生、清净佛土的菩提道为何？"佛言："从布施至不共法是菩萨道。如是，若见到施者等六种补特伽罗远离六波罗蜜，即问：'你为何不行持六波罗蜜等？'彼等答：'因我等不具因缘。'"


 །གང་ཟག་དྲུག་པོས་སྨྲས་པ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྐྱེན། ཟས་འདོད་པ་ལ་ཟས་ཞེས་པ་ནས་མིའི་ཡོ་བྱད་གང་ཡང་རུང་བའི་བར་ དུ་སྦྱིན་གྱི།ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་པ་ནས་ཡོན་དག་སྤེལ་གཏོངས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྟེ། ལེའུ་རེ་དྲུག་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་མཛད་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རོ། །གསོལ་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཅེས་བསླབས་ན། སྤྲོས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། ལེན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཆོས་འདི་དག་སྟོང་པར་མི་ཤེས་པས་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་མཛད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་མི་དམིགས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དེས་རློམ་སེམས་སུ་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ལ་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་མི་གནས། བསམ་གཏན་བཞི་ནས་མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་བར་དང་། དེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྣམ་པ་གང་གིས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་གནས། ཉན་རང་གི་བྱང ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་མི་གནས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་མཛད་པ་ནི། གསོལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་ པར་བགྱི།དེའི་ལན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མི་ཤེས་པའི་དོན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ གྱི།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་མཛད་པ་ནི་གསོལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ལགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱི། དེའི་ལན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་སྦྱངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་བྱེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
六种补特伽罗答道：六波罗蜜的因缘，从"对需要食物者施予食物"乃至"任何人类所需之物皆可布施"。从"应当修行六波罗蜜等"乃至"增长功德"的六波罗蜜。这是第六十六品。
从此品开始的四种事业是：菩萨道、无所执著、证得菩提、清净佛土。
菩萨道即从布施至一切智。
问：若一切法皆空，菩萨学习十一种所缘、预流果等，岂不成戏论？
答：凡夫不知诸法为空，无所执著的事业是：菩萨行般若时，除了一切法的造作外，从色至一切智皆不可得。因自性空故，对众生行布施乃至一切智，且不应生起执著。说"其中无有任何实质"故不住于六波罗蜜，从四禅定至六神通皆不住，不住于等持及以何种方式入定。虽证声闻缘觉菩提亦不住。为何如此？因从初发心直至十地，除一切种智外未曾生起其他心。
证得菩提的事业：问："若一切法无生，如何成就菩提？"答：虽一切法无生，为度化不了知此理的众生，以菩提道令众生解脱轮回。非无从生、无生、二者皆是或皆非中而得菩提，而是以世间名言显示证得菩提。
清净佛土的事业，问："若一切法本性离，菩萨如何清净佛土？"答：菩萨从初发心即净除身语的习气，由此清净佛土。


།དེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་དང་།གཟུགས་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གི་འདུ་ཤེས་ནི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །གནས་ངན་ལེན་སྦྱོང་བ་གསུམ་ནི་བདག་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ཡང་སྐུལ་བ་དང་། ཞིང་སྦྱོང་གཉིས་པ་ནི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔས་སྦྱོང་ བ་དང་།གསུམ་པ་ནི་སྙོམས་འཇུག་གསུམ། བྱང་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགོད་པ། ནམ་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སངས་མི་རྒྱ་བར་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་ བྱེད་དེ་དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་ངན་སོང་གསུམ་དུག་གསུམ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི།བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གདགས་པའི་མིང་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། ཤིང་རླུང་གིས་བཏབ་པའམ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་དག་ལ་རྣམ་ཐར་གསུམ་དང་། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་།།གང་སྟོང་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་དོ། །གང་མཚན་མ་མེད་པ་དེ་ལ་སྨོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉིན་མཚན་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ངོ་། །དེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལེགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ མཚན་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་ཏེ།ཆོས་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ། །སེམས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ནོན་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་ཟིན་པ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བར་ལྟུང་ནས་ལོག་པར་འཛིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཡིན་པ་ལ་མིན། མིན་པ་ལ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དཀོན་ མཆོག་སྤངས་པས།ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བཀྲོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བདུན་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་མཛད་པ་བཞི་སྟེ། ངེས་པ་དང་སེམས་ཅན་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་བསྟེན་ལ་སོགས་ པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ངེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པའོ། །གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པ་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རམ། དེའི་ལན་མགོ་བསྒྲེ་ནི་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ངན་སོང་ དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་ལྟུང་བའི་གནས་མེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
其中，恶习是：远离十不善业、六波罗蜜的违品、菩提分等，生起并实现声闻缘觉菩提的欲望，从色至老死的妄想，三界及十一种所缘的妄想，这些都是恶习。
净除恶习有三种：自己修行六波罗蜜并劝他人修行；第二种净土是以五种供养来清净；第三是三种等持，令一切众生安住三十七菩提分及三解脱门，在未使众生具足这些法之前不取证菩提，积累自他资粮并清净佛土。
以至于三恶趣、三毒、无常等四法、随眠及现行颠倒的名称都不复存在，如同被风吹动的树木或内外诸法，具有三解脱、无生灭、无自性之声。一切法以一切法空。若是空，则无相。若无相，则无愿。如是之声日夜不断地清净佛土。
赞叹诸佛及众生的功德，听闻其名号者皆决定成就菩提，不疑惑是法与非法。心为不善根所覆，未得善知识摄受，堕入常断见而邪执，于是佛法说非，于非法说是，舍弃三宝者，死后堕入恶趣，以大悲解救他们并令其决定趋向菩提。
这是清净佛土品，第六十七品。
此品有四种事业：决定、利益众生、亲近诸佛等及菩提支分。其中第一决定是菩萨从发心等决定趋向无上菩提。
问：菩萨决定会堕入三恶趣等吗？
答：以比喻回答：如同声闻缘觉菩提不堕恶趣，同样，修行六波罗蜜的菩萨也不会堕入八无暇等处。


 །སེམས་ཅན་དོན་ཚད་མེད་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་ནི་དྲུག་ལས། དང་པོ་གསོལ་པ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་དུ་མི་ སྐྱེ་ན།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་བྱོལ་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་རབས་བསྟན་ན་དེའི་ཚེ་དགེ་བ་གང་དུ་ཐལ། དེའི་ལན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཆེད་དུ་བསམས་ཤིང་སེམས་ཅན་དོན་དུ་ལུས་བླངས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་གོས་སོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ་དགེ་ བའི་ཆོས་གང་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུའི་ངན་འགྲོའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས།དེའི་ལན་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་འཛིན་ཏོ། །ཞུས་ལན་གསུམ་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཇི་ལྟར་ངན་སོང་དུ་འགྱུར་ལགས། དེའི་ ལན་མགོ་བསྒྲེ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གོས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱང རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ལ།སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་བཞིན་དུ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ། །ཞུས་ལན་བཞི་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ལེན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གོས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་གང་ལགས། དེའི་ལན་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གོས་པ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པས་གང་གིས་རེག་པ་དང་། གང་ལ་རེག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཞུས་ལན་ལྔ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ལ་མི་སྤྱོད་དམ། དེའི་ལན་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁོངས་སུ་མ་ཆུད་པའི་ཆོས་གང་ཡང མེད་དོ།།ཞུས་ལན་དྲུག་པ་ཤེས་ཕྱིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ན། ཇི་ལྟར་ཁོངས་སུ་འདུ་ལགས། དེ་ལ་ནི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་དང་མ་ཆུད་པ་མ་མཆིས་སོ། །དེའི་ལན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་ཁོངས་སུ་ཆུད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
关于无量利益众生的事业有六种。首先问道：初发心者若不生八无暇处，为何佛陀也示现畜生道受生，那时善业将如何？
答：菩萨并非因不善业而生恶趣，而是为利益众生故意受生，虽取此身但不为苦所染。
第二问：住于何种善法而能取受如是恶趣之身？
答：圆满一切善法后而取如是身。
第三问：圆满一切善法者如何会转生恶趣？
答：以比喻回答：如来圆满一切善法，为利益众生而生恶趣，虽行利生但不为恶趣苦所染。同样，菩萨如幻化般利益众生却无分别，如幻化马牛虽遭杀害等亦无痛苦。
第四问：虽受如是身而不为苦所染的善巧方便是什么？
答：修行般若波罗蜜多而不染著。为何如此？因为一切法空，能触所触皆不可得。
第五问：是否仅修行般若波罗蜜多而不修其他法？
答：没有任何法不包含在波罗蜜多中。
第六问：若般若自性本空，如何能包含？
答：于此既无所包含亦无不包含。
答：因为了悟一切法本是空性而为空性，故为所包含。


 །སངས་རྒྱས་བསྟེན་སོགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་མངོན་ཤེས་དྲུག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞིང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལགས། དེའི་ལན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བར་མངོན་ཤེས་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི།ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་ཞིང་གནས་ནས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐོང་སྟེ་དེ་དག་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སོང་ཞིང་། སྦྱིན་པ་ནས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བར་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སེམས་ཅན་གང་དག་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ དག་ཏུ་སོང་ཞིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་མཐུན་པར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེས་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་ལྷའི་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ བཞུགས་པ་དེ་དག་གི་ཆོས་མཉན་ཏེ་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏོ།།བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བར་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤེས་ནས་སྦྱིན་པ་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བར་གྱི་ ཆོས་སྟོན་ཏོ།།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བར་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བར་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ།།ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བར་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གོས་པའི་དཔེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ མི་གོས་པ་བཞིན་ནོ།


以下是藏文的简体中文直译：
亲近诸佛等的事业是在一切法空性中，以六神通供养十方世界诸佛，令众生得以成熟。对此的回答是，十方世界诸佛等一切假名皆以自性空，不成为片面的空性，而是以六神通利益众生，即以天眼见一切法空性而安住，从而成就。以其清净天眼见到十方世界，以神通前往彼处，从布施乃至不共法，以三乘利益众生，为具有六度违品的众生宣说。
以天眼见到十方世界中所生的众生后，以神通前往彼处，了知彼等众生心意，相应地为其宣说六度、圣谛乃至出离等法。以天耳界闻天之声，听闻十方世界所住诸佛之法，如实受持。受持后为众生宣说从六度乃至出离等法。以知他心差别智了知众生心意后，为其宣说从布施乃至出离等法。
以宿命随念智忆念过去诸佛、声闻及众生住处，为彼等宣说从布施乃至出离等法。以神通供养十方诸佛，为众生宣说从布施乃至出离等法。以漏尽通为众生宣说从布施乃至出离等法，而不为苦乐所染的比喻是：如来的化身虽作一切所需，却不为苦乐所染一样。

།བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མཛད་པ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་དགེ་བའི་ཆོས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་བདག་དང་། བཏང་བ་དང་། ལེན་པར་མི་རྟོག་ཅིང་། སྦྱིན་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བདག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ཞིང་གཞན་ཡང་སྒྲོལ་བ་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མོ།།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་མཛད་པ་གཉིས་ལས། ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི། །གསོལ་པ་ཆོས་དེ་རྣམས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལགས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལགས།དེའི་ལན་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །གསོལ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དམྱལ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་ པ་དང་།ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ལན་དངོས་པོ་ལ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མ་ཤེས་པས་ངན་པར་སྤྱད་པས་ངན་སོང་། ལེགས་པར་སྤྱད་པས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་ པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་སྤྱད་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ།།གསོལ་པ་སངས་རྒྱས་ནས་འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔ་ནས་དགེ་སྡིག་ཡོད་པར་གཟིགས་སམ་མ་གཟིགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ན་དངོས་པོར་འགྲོ། མ་གཟིགས་ན་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཇི་ལྟ་བུ་ལུང་བསྟན་ལགས་ ཀྱི་ལན།སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མ་ཤེས་པས་བདེན་པར་བཟུང་བ་ལ་དེ་མི་བདེན་པར་བསྟན་ནས། གཟུགས་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དང་། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་མི་བདེན་པར་བསྟན་ཏོ། །བདེན་པའི་མཛད་པ་ཞུས་ལན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན།སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་མཛད། དེའི་ལན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་བཞིར་བསྟན་ནས་འགྲོལ་ལོ། །ཞུས་[(]ལེན་[,]ལན་[)]གཉིས་པ་བདེན་པ་བཞིས་གྲོལ་ལམ། བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པས་གྲོལ་ལ། དེའི་ལན་བདེན་པ་དང་བདེན་པ་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ གྱི།བདེན་པ་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞུས་ལན་གསུམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་གང་ལགས་ཀྱི་ལན། ཆོས་ཉིད་བདུན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་དགུ་པའོ།

以下是藏文的简体中文直译：
菩提分的事业是从初发心开始，虽行持布施等善法波罗蜜，但于其无分别，当完全布施时，因自性空的缘故，不分别施主、所施和受施，以布施波罗蜜使自己从轮回中解脱，也令他人解脱，这是善法菩提道。
第六十八品 成熟众生品
从此品开始有两种事业，其中业不失坏：问："这些法是菩萨法，那么什么是佛法？"答：从布施乃至一切智的获得是菩萨法，已得则是佛法。
问："若一切法以自相空，则无地狱乃至佛的差别，也将无业及业果。"答：虽然诸法中无业及业果的作用，但因众生不知自相空性，以恶行生恶趣，以善行生善趣。对此，菩萨从布施乃至一切智而行，利益众生。
问："成佛后，是否见到五道众生的善恶？若佛眼见到则成实有，若不见则如何宣说业及业果？"答：因众生不知自相空而执为实有，为显示其非真实，而说从色至老死以及十一缘起皆非真实。
关于真实性的三问答：第一问："若一切法以自相空，佛如何令众生解脱？"答：以四谛教法令解脱。第二问："是以四谛解脱还是以知四谛解脱？"答：非由谛及知谛而解脱，四谛平等性即是涅槃。第三问："何为平等性？"答：因七种法性以自相空的缘故。
第六十九品 有无品


། །།ལེའུ་འདི་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ སྤངས་པ་དང་།དེའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཀྱང་མ་བགྱིས་ན་ལས་འདིས་ནི་དམྱལ་བ་དང་ལྷའི་བར་དུ་སྐྱེས་སོ། །ལས་འདིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དངོས་པོ་མ་མཆིས་ པ་རྣམས་ལ་ནི་ལས་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་མ་མཆིས་ལགས་སོ།།དེའི་ལན་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དེ་རྣམས་མེད་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མ་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པས་དམྱལ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་[(]གྱི་[,]ཀྱི་[)]བར་དུ་ལུས་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་བོ། །ཁྱོད་དངོས་པོ་ མེད་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་།དམྱལ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་མི་འཐད་དོ་ཟེར་བ་ནི། ཁྱེད་དེ་ཚོ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་མམ། གསོལ་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་བསྟན་གྱི་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་མེད་པའི་ཕྲིན་ ལས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་མི་འཐད་དོ།།དེའི་ལན་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ལ་ངས་དཔེར་བཤད་ཀྱི། འཁྲུལ་པའི་དཔེ་དྲུག་ནི་རྨི་ལམ་དང་བྲག་ཅ་དང་། མིག་ཡོར་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ལས་གང་བྱས་པས་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་རྣམ་པར་ བྱང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཞི་མ་གྲུབ་པའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་ཅུ་པའོ།། །།ལེའུ་འདི་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ཚོགས་དང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དབྱེར་མེད་པ་བསྟན་པའི་མཛད་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ ཡང་དག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་མ་མཆིས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་བྱང་གསུངས་པ་གང་ལགས། དེའི་ལན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་བརྒྱད་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །ཚོགས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་དང་འདྲ་ བར་དངོས་པོ་དང་རྫས་སུ་མ་མཆིས་ལགས་ན།སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། དེའི་ལན་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་དྲུག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་སྙམ་མམ། ཡང་གསོལ་པ་ཆོས་དེ་རྣམས་འཁྲུལ་ པའི་དཔེ་དྲུག་ལྟ་བུ་ལགས་ན།དེ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ལགས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྤྱད་ཀྱང་སངས་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ལགས་སམ། དེའི་ལན་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱིས་སངས་མི་རྒྱའོ།

以下是藏文的简体中文直译：
从此品开始有断除颠倒和无基事业两种。首先，一切法无实，既非佛作亦非众生作，那么何以此业生于地狱乃至天界？此业如何成就圣者？对于无实之法，无有业、作用、作者及果报。
答：虽无实法，但因凡夫不知而造种种颠倒业，故成就从地狱至佛的种种身。你说若无实则业果及从地狱至佛不应理，你认为这些不是无实吗？答：不是这样。地狱等是依颠倒而说，其中无实。
无颠倒基础的事业是：若一切法无实，则染污和清净不应理。答：我为智者作喻，六种迷乱喻即梦、回声、幻影、阳焰、化现，以其所作不生善趣恶趣亦不得清净，如是轮回涅槃一切法皆无基础。
第七十品 无染污清净品
此品宣说清净、资粮、有为无为无别三种事业。首先，若于见真实与未见真实无染污清净，世尊所说清净为何？答：一切法平等性八法性即是清净。
资粮事业：若一切法如迷乱喻无实无体，如何住于布施乃至一切智而发菩提心？答：你所说诸法岂非如六种迷乱喻？又问：若诸法如六种迷乱喻则非真实，非真实则虽行布施乃至一切智不能成佛，是否如此？答：不以布施乃至一切智而成佛。


 །ཁྱོད་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ སྙམ་མམ།སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་འདུས་བྱས་པས་ནི་སངས་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། འོན་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ནས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཤེས་ནས་ལམ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དང་། དེ་ལྟར་སྤྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁྲུལ་པའི་དཔེ དྲུག་དང་འདྲ་བས།སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གཟུང་དུ་མེད་པས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་འགྲོལ་ བ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།གསོལ་པ་ཀུན་རྫོབ་བམ་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱ་ལགས། ལན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྟན་གྱི། ཡང་དག་པར་ན་འདིས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ། སྤྲོས་ པ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་སོ།།འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་མ་ལགས་སམ། ལན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་ ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཁྱད་མ་མཆིས་ན། ཇི་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས། ལན་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་གཞན་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་དགོད་པར་མཛད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུའོ། །ཞུས་ལན་གསུམ་པ་དེ་བཞིན གཤེགས་པ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བ་ལགས་སམ།ལན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་བརྒྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ།

以下是藏文的简体中文直译：
你认为以这些能成佛吗？以布施乃至一切智的有为法不能成佛，然而是为生起道路，而非为获得果位。彼等无生、无起、无相即是涅槃。
然而从初发心开始，摄持从布施至十八不共法等善法，知如幻而圆满道故。从波罗蜜多至一切智，如是行持的菩萨如六种迷乱喻，从布施至一切智无所取故不能证得无所取法。
菩萨行般若时，为众生利益而行六度，于无作者处起有作者想而解脱众生，此即方便。
问：是在世俗谛还是胜义谛中成佛？答：依世间言说而说佛，若就真实义，此如是成佛无所缘得、无证悟、无戏论、离一切戏论之平等性即是佛。
有为无为无别事业之五种作用中，首先，如来岂非于一切法之母中得自在？答：一切法非他，诸如来亦非他，从凡夫到佛之真如无差别故。
第二问答：若一切法平等性无差别，如何三宝出现于世间？答：宝亦非他，法平等性亦非他，于无相法中如来不离平等性而安立诸法，此是如来之力用。
第三问答：如来不离法平等性，如是凡夫等一切是否亦不离法平等性？答：如来之八法性即是凡夫等一切之法性。


 ། ཞུས་ལན་བཞི་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལགས་ན། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གཅིག་ལ་གཅིག་འདུས་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཉིད་གཞན་དང་གཞན་ལ བསླབས་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་ཟེར་བའི་ལན་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་སྙམ་མམ།གསོལ་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡོད་ སྙམ་མམ།མ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་མེད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལས་གུད་ནའང་དེ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞུས་ལན་ལྔ་པ་ཆོས་ཉིད་དེ་འདུས་བྱས་ལགས་ སམ།འདུས་མ་བྱས་ལགས། ལན་ནི་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ལས་གུད་ན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་མེད། དོན་དམ་པ་ལ་ལུས་ངག་དང་ཡིད་མེད། དེ་གསུམ་ལས་གུད་ནའང་དོན་དམ་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ།དོན་དམ་པ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དོན་དམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དོན་གཅིག་པའོ།། །།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་ལས་ཞུས་ལན་དྲུག་ལས། དང་པོ་གསོལ་པ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟོང་པ་སྟེ།བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་མ་མཆིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དོན་དམ་པ་ལས་མི་གཡོ་ལགས། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བགྱིད་ལགས། ལན་ནི་དོན་དམ་ལ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ ཉིད་མ་ཤེས་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་།ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ཕྲལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་དོ། །ཞུས་ལན་གཉིས་པ། གསོལ་པ་ཅིས་སྟོང་པ་ལགས། ལན་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྤྲུལ་ པ་ཅིག་སྤྲུལ་ན་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་འདི་ནི་སྤྲུལ་པའོ།།འདི་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཞུས་ལན་གསུམ་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་སྤྲུལ་པའོ། །ཞུས་ལན་བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཡང་སྤྲུལ་པ་ལགས་ སམ།ལན་ནི་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའང་སྤྲུལ་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྤང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྲུལ་པའོ།

以下是藏文的简体中文直译：
第四问答：若从凡夫至如来的法性平等，为何从色至一切智有不同相互摄，从色至一切智的法性各异，学习后圆满六度而成熟众生？答：你认为从色至一切智的法性不是空性吗？问：不是这样。空性中有从色至一切智的相吗？答：没有。因此，诸法的法性中无从凡夫至圣者补特伽罗，离开凡夫至圣者补特伽罗外亦无彼，应当了知。
第五问答：此法性是有为还是无为？答：二者皆非，离有为外亦无无为，胜义中无身语意，离此三者外亦无胜义，一切法的平等性即是胜义。菩萨行般若时，不离胜义而行菩萨行。此为胜义瑜伽品第一。
从涅槃事业的六问答中，第一问：一切法的平等性即是空性，虽无作者与所作，菩萨行般若不离胜义，以四摄事利益众生。答：虽胜义中无有一切，然众生不知自性空，执著十二作者，远离蕴界处缘起有为无为之想，安立于涅槃。
第二问答：问：以何为空？答：以一切想为空，若化现一化，彼中无非空性之事物，故无可缘"此是化现"、"此是空性"。
第三问答：五蕴亦是化现。
第四问答：问：从出世间法四念住至佛亦是化现吗？答：声闻、缘觉、菩萨、如来的业及烦恼亦是化现。预流果的一切断亦是化现。


 །ཞུས་ལན་ལྔ་པ་སྤྲུལ་པ་དང་མ་སྤྲུལ་པ་དེ་གང་ལགས། དེའི་ལན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ། མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ པ་མི་མཉམ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་སྤྲུལ་པའོ།།ཞུས་ལན་དྲུག་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མཛད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་གང་ལགས། དེའི་ལན་སྔོན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། ཕྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། རང་གི་དངོས་པོའམ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་ན། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཡོད་པར་འགྱུར་རེ་སྐན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་པའོ།། །།སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་ནི་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་དྷརྨ་ཤྲཱིས་མཛད་དོ་ཞེས་གྲག་གོ།

以下是藏文的简体中文直译：
第五问答：什么是化现和非化现？答：一切生灭之法是化现，不生不灭、不平等的涅槃是非化现。
第六问答：声闻等所作的自性空性是什么？答：若先有事物后成无，或自体或他体皆无，岂有所谓自性空性之法性乎？
此为法性不变品第七十二品。
《十万颂广释》圆满。
据传此为克什米尔班智达法吉祥所造。




